Qańtar oqiǵalary saiasi qalyptasqan «seńdi» qozǵady. L.N.Gýmilev atyndaǵy EUÝ saiasattaný kafedrasynyń meńgerýshisi, professor Baǵysh Gabdýlina osyndai pikir bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
«Adamzat tarihy nebir saiasi qaishylyqta oryn alǵan oqiǵalarǵa toly. Ádette sol saiasi qaishylyqtar qoǵam úshin tabiǵi zańdy qubylys retinde qabyldanatyny da belgili. Tomas Djeferson «býnt – slovno lekarstvo dlia pravitelstva» dep ataýy da sodan. Sebebi memlekette oryn alǵan túitkildi máselelerdi qoǵam sherýge shyǵyp, narazylyq bildirý arqyly bilikke jetkizedi. Alaida, sherýge shyǵý - ol qoǵamdy qanǵa bóktirý degen sóz emes. Desek te, elimizde oryn alǵan sońǵy saiasi oqiǵanyń sebebi nede? Bul oqiǵanyń alǵysharty ne deitin bolsaq, árine qoǵamdy tolyǵymen sharpyǵan, tamyryn tereńge jibergen indet ispettes – jemqorlyq ekeni barshamyzǵa málim», - dedi professor.
Osy oraida, kafedra meńgerýshisi elimizde oryn alǵan saiasi shieleniske qatysty QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń keshe «Qazaqstan» ulttyq arnasyna suhbat bergenine toqtaldy.
«Árine, atap óterlik tusy – suhbattan jurshylyq kókeiinde júrgen suraqtarǵa meilinshe jaýap aldy deýge bolady. Ashyǵyn aitaiyq, eldegi qańtar oqiǵasy saiasi qalyptasqan «seńdi» qozǵady. Bul saiasi betburysqa, qoǵamdy jańartýǵa, saiasi reformalaýǵa túrtki bolatyny aiqyn. Desek te, qaita qurýdyń ózindik tetikteri bar. Ony saqtyq sharalaryn eskere otyryp, demogogiiaǵa, popýlizmge jol bermei, «tejemelik pen tepe-teńdik» printsipterin jetildirý men azamattyq qoǵam institýttaryna iek artý arqyly birizdilikpen, júieli júzege asyrý úshin qoǵam bolyp birigýimiz qajet», - dedi ol.
Professor elimizdiń Konstitýtsiiasynda memleket quraýshy ult – qazaq dep bekitilgendigine nazar aýdartady.
«Álemniń saiasi kartasynda oryn alǵan eldigimizge qaýip tóndirgen «otandastarymyzdyń» áreketi tiisti baǵasyn alatynyna senemiz. Al elimizde oryn alǵan oqiǵaǵa filosofiia ǵylymynyń zańdary aiasynda qaraityn bolsaq, «san men sapa», «joqty joqqa shyǵarý», «birlik pen qarama qaishylyq» - osy úsheýiniń barlyǵy damýdy beredi. Demek, kez kelgen qaishylyqtyń sáikesinshe damýǵa múmkindik beretin tusy bar. Alda aýqymdy is-sharalar tur. Árbir qazaqstandyq eldiń egemendigin nyǵaitýǵa, biliktiń transparenttiligin, zańnyń ústemdigin qamtamasyz etýge ózindik úlesin qosýdy ózinen bastaǵan jón. Aitalyq, stýdentterimiz adami kapitalyn nyǵaitý úshin bilimderin shyńdap, sol arqyly azamattyq qoǵamnyń nyǵaiýyna tetik bolsa demekpiz. Osy oraida, ult ustazy Ahmet Baitursynuly 1913 jyly «Qazaq» gazetine «Ózge jurttan qalyp qoimaý úshin – bai bolý kerek, bilikti bolý kerek, kúshti bolý kerek» degen. Alash reformatorynyń 100 jyl buryn aitqan keńesi búginde biz basshylyqqa alatyn ósiet. «Búgingi kún keshegi kúnniń balasy, erteńgi kúnniń atasy» dep Ahmet Baitursynuly aitqandai, elimizde qańtarda bolǵan saiasi oqiǵa tarihta qalatyny sózsiz. Desek te Otanymyzda oryn alǵan osy oqiǵadan tiisti tarihi taǵylym alyp, halqymyz bai-qýatty bolyp, eldigimiz eńseli bolsyn demekpiz», - dep túiindedi sózin Baǵysh Gabdýlina.
