Sýret: Polisia.kz
QR IIM ÁPK basqarma bastyǵynyń mindetin atqarýshy Azamat Qurymbaev balaǵat sózderdi qoldanǵandarǵa qarastyrylatyn jaza túrleri jaiynda suraqtarǵa jaýap berdi, - dep habarlaidy "Ult aqparat" Polisia.kz saityna silteme jasap.
Sońǵy kúnderi áleýmettik jelide balaǵat sózder úshin jaýapkershilik kúsheidi degen suraqtar kóbeidi. Qandai jaǵdaida balaǵat sózder úshin aiyppul salynady?
– Qazaqstan zańnamasynda balaǵat sózder úshin jaýapkershilik burynnan kózdelgen. Mysaly, qorlaý, iaǵni basqa adamnyń ar-namysy men qadir-qasietin ádepsiz túrde qorlaý – bul qylmystyq teris qylyq. Ony jasaǵany úshin jaýapkershilik 100 AEK-ke deiin aiyppul túrinde nemese 120 saǵatqa deiin túzeý, ia bolmasa qoǵamdyq jumystar túrinde kózdelgen.
Budan ári quqyq buzýshymen otbasylyq-turmystyq qatynastarda turǵan adamdarǵa aiqyn qurmetsizdik bildiretin jáne qylmys quramyn qamtymaityn balaǵat sózder men basqa da áreketter ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly Kodekstiń 73-baby boiynsha ákimshilik jaýapkershilikke ákep soǵady. Jaza sot arqyly eskertý nemese 5 táýlikke deiin qamaqqa alý túrinde bolýy múmkin.
Usaq buzaqylyqqa keletin bolsaq, bul qoǵamdyq oryndarda bylapyt sóileý, jeke tulǵalarǵa qorlap tiisý, ǵimarattardy, ózge de qurylystardy, turǵyn úi-jailardy buzý, ortaq paidalanylatyn oryndardy, kóliktegi jáne ózge de qoǵamdyq oryndardaǵy múlikti búldirý jáne ainalasyndaǵylarǵa syilamaýshylyqty bildiretin, qoǵamdyq tártipti jáne jeke tulǵalardyń tynyshtyǵyn buzatyn basqa da osyndai áreketter túrinde kórinedi. Basqasha aitqanda, usaq buzaqylyq úshin ákimshilik jaýapkershilik qoǵamdyq oryndarda, ainalasyndaǵylarǵa syilamaýshylyq bildirý, sondai-aq qoǵamdyq tártip pen azamattardyń tynyshtyǵyn buzyp, balaǵat sózder aitylǵan jaǵdaida ǵana týyndaidy.
Balaǵat sózder úshin jaýapkershilik qanshalyqty kúsheidi?
– Iá, osy jyldan bastap usaq buzaqylyq jasaǵany úshin jaza kúsheitiledi. Bul, eń aldymen, qoǵamdyq tártipti buzýdyń jolyn kesý maqsatynda jasaldy. Qazir avtobýsta bireý balalardyń nemese aǵa býyn adamdardyń kózinshe, iaǵni qoǵamdyq orynda, ainalasyndaǵylarǵa syilamaýshylyq bildirip, qoǵamdyq tártipti buzyp, balaǵat sózder aitqan jaǵdaida, bul úshin aiyppul 17 250 teńgeni quraidy nemese 10 táýlikke deiin qamaýǵa alynady.
6 naýryzdan bastap mundai áreketter úshin 20 AEK (69 myń tenge túrindegi jaza) aiyppul nemese 5-ten 15 táýlikke deiin qamaýǵa alý kózdelgen.
Eger bireý meni jai ǵana balaǵattady dep aitsa, aiyppul salyna ma?
– Árbir ótinish boiynsha politsiia qyzmetkerleri dáleldemeler jinaidy. Bul azamattardyń ótinishi, kýágerlerdiń aiǵaqtary, sondai-aq quqyq buzýshylyqtyń aýdio-, beinetúsirilimi, qajet bolǵan jaǵdaida sarapshynyń qorytyndysy bolyp tabylady. Quqyqtyq baǵany sot beredi.
Eger bireý úide, ia kólikte balaǵattasa, jazalana ma?
– Atap ótkenimdei, bári mán-jailarǵa bailanysty. Usaq buzaqylyq boiynsha jaýapkershilikke tartý úshin qoǵamdyq oryndarda balaǵat sózder aitý, ainalasyndaǵylarǵa syilamaýshylyq bildirý, sondai-aq qoǵamdyq tártip pen azamattardyń tynyshtyǵyn buzý mindetti shart bolyp tabylady.
Áleýmettik jelidegi balaǵat sóz úshin aiyppul qalai salynady?
– Áleýmettik jelilerde balaǵat sózder aitqany úshin, eger bundai áreketter qoǵamdyq oryndarda nemese ainalasyndaǵylarǵa syilamaýshylyq tanytyp, azamattardyń tynyshtyǵyn buzsa, bul usaq buzaqylyq babymen qarastyrylady.
Qai tildegi balaǵat sózderge aiyppul salynady?
– Jalpy, joǵaryda atalǵan jaǵdailar oryn alǵan kezde qai tilde bolsa da, balaǵat sózder aitqany úshin jaýapkershilik týyndaidy.
