Kamchatkada 500 jyl uiqyda jatqan výlkan oiandy

Kamchatkada 500 jyl uiqyda jatqan výlkan oiandy

Foto: videodan kadr

Kamchatka túbeginde sońǵy ret XV ǵasyrda atqylaǵan Krasheninnikova výlkany qaitadan belsendilik tanytty, dep habarlaidy Ult.kz.

Ǵalymdardyń málimetinshe, atalǵan výlkan shamamen 460 jyl buryn, iaǵni XV ǵasyrdyń ortasynda sońǵy ret atqylaǵan. 2025 jylǵy 3 tamyzda saǵat 04:50-de (Astana ýaqytymen 2 tamyzda saǵat 21:50) ol qaitadan oianyp, biiktigi 3–4 shaqyrymǵa deiin kúl baǵanyn aspanǵa kótergen. Keiin bul kórsetkish 5–6 shaqyrymǵa deiin jetti. Atqylaý saldarynan Kronotskii qoryǵynyń bir bóligi kúlmen jabyldy.

Mamandardyń aitýynsha, výlkannyń belsendiligi tómen biiktikte ushatyn áýe kólikterine qaýip tóndirýi múmkin.

Sonymen qatar, Kamchatkadaǵy eń biik ári belsendi výlkan — Kliýchevskaia sopkada da sońǵy kúnderi atqylaý kúsheiip otyr. Ońtústik-batys betkeiden aǵyp jatqan lava 2,7 shaqyrymǵa sozylǵan. Bul výlkan úsh kún buryn bolǵan kúshti jer silkinisinen keiin atqylai bastaǵan.

Sońǵy táýlikte Kamchatkada magnitýdasy 3,2–6,2 aralyǵyndaǵy 146 aftershok tirkeldi. Qazir óńirde birden birneshe výlkan – Bezymiannyi, Shivelých, Kliýchevskii jáne Karymskii – belsendi kúide. Sondai-aq Kambalnyi výlkanynda seismikalyq belsendilik baiqalýda, bul da kez kelgen ýaqytta jarylysqa sebep bolýy múmkin.

Sahalin oblysynda tórt márte tsýnami tolqyny tirkeldi. Sonymen qatar Japoniia, Gavaii, Chili, Ekvador, Perý, Meksika jáne Qytaida tsýnami qaýpine bailanysty eskertý jariialandy.