Ótken jyly men biyl elimizdegi koronavirýs pandemiiasy eldegi iskerlik belsendilikke jáne jalpy QR ekonomikasyna keri áserin tigizdi. Ásirese, eldegi shaǵyn jáne orta biznestiń turalap qalýy jaǵdaidy qiyndata tústi. Máselen, restoran isindegi kásipker Hasen Aitbaevtyń shaǵyn ashana isin júrgizgenimen, kópshilik qabyldaityn orta deigeidegi meiramhanasyn ýaqytsha jabýyna týra kelgen. Osy oraida qoldaý sharalary ekonomikanyń eń kóp zardap shekken salalarynda ShOK banktik qaryzdaryn jeńildikti sharttarmen qaita qarjylandyrýdy qarastyrady, - dep habarlaidy «Ult aqparat».
Joǵaryda ataǵan kásipker Hasen Aitbaev karantin saldarynan meiramhanasyn ýaqytsha jaýyp, shaǵyn ashanasynyń jumysyn júrgizýge májbúr bolǵan. Sonyń saldarynan kásipkerdiń 40-qa jýyq qyzmetkeri jumyssyz qalypty.
«Eldegi jaǵdai turaqtanǵansha osylai isteýge májbúr boldym. Degenmen jumyssyz qalǵan qyzmetkerlerime alańdaimyn. Jaǵdai turaqtanǵanda dál sondai óz isiniń mamandaryn taba alamyn ba, belgisiz. Degenmen osy kásipti júrgizý úshin alǵan nesielerim de jaǵdaidy shamaly qiyndatyp tur. Degenmen, ekonomika minis trligi men ekinshi deńgeili bankter tarapynan kásipkerlerge kádimgidei qoldaý bolady dep úmittenemin», - dedi kásipker óz sózinde.
Osy oraida, aita keteiik, 2021 jyly 7 sáýirde Ulttyq ekonomika ministri Áset Erǵaliev ekonomikanyń neǵurlym kóp zardap shekken sektorlarynda salyqtyq yntalandyrý jáne kásipkerlerdiń kreditteri boiynsha boryshtyq júktemeni tómendetý jóninde qosymsha qoldaý sharalary qabyldanatyny týraly málimdedi. Ministrdiń aitýynsha, ShOK banktik qaryzdaryn jeńildikti sharttarmen qaita qarjylandyrýdy qarastyrady. Zardap shekken salalardaǵy kásipkerler tobynyń tizimine EQJJ jańadan 145 túri (29-dan 174-ke deiin) qosyldy. Bul 2,2 myń biznes sýbektisin qosymsha qoldaýǵa múmkindik beredi.
«Jasyratyny joq, ótken jyly qańtar-jeltoqsanda shaǵyn jáne orta kásipkerlik (ShOK) sýbektileriniń ónim shyǵarýy 5,4% tómendep, 32,7 trln teńgeni qurady. Al ShOK-ta jumyspen qamtylǵandardyń jalpy sany bir jylda 2,3% qysqardy. Al jyl sońyna qarai bul sektorda 3,4 mln adam jumyspen qamtyldy. Shaǵyn jáne orta kásipkerlikke keltirilgen zalaldy azaitý úshin memleket qarjylai da, qarjylai emes te qoldaý kórsetip baqty», - dedi ekonomika ministri Áset Erǵaliev.
Osy oraida aita keteiik, elimizdegi kásipkerlikke qatysty «Biznestiń jol kartasy — 2025 baǵdarlamasy» men «Qarapaiym zattar ekonomikasy» baǵdarlamasy jumys isteidi. Kásipkerlerdi únemi qoldaýdan tanbaityn «Atameken» UKP biyl 50 myńnan astam kásipkerge qosymsha qoldaý sharalaryna qajettilik týraly saýalnama júrgizdi. Saýalnama nátijeleriniń negizinde Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq ekonomika ministrligi 4 baǵyt: bizneske júktemeni azaitý, qarjylandyrýǵa, suranys naryqtaryna jáne sapaly adam resýrstaryna qoljetimdilikti keńeitý boiynsha 24 sharadan turatyn qosymsha paket jasady.
«Biz úshin túrli baǵdarlamalardyń jumys isteitinin jaqsy bilemiz. Máselen, «Biznestiń jol kartasy — 2025 baǵdarlamasy» boiynsha ShOK sýbektileri úshin sýbsidiialaý merzimi 5 jylǵa, kredit mólsheri 7 mlrd teńgege deiin ulǵaitylyp, salalyq shekteýler alyp tastaldy. Jalpy, 2020 jyly «Biznestiń jol kartasy — 2025 baǵdarlamasy» memlekettik baǵdarlamasy aiasynda 1 trln teńge somasyna ShOK sýbektileriniń 18,9 myń jobasy sýbsidiialandy jáne kepildendirildi. Bul bizdiń kásibimiz úshin óte qolaily jaǵdailar bolyp otyr. Eldegi pandemiia jaǵdaiynda kásipkerlikti retteý máseleleri osylai sheshile bastaidy dep oilaimyn», - dedi kásipker H.Aitbaev.
Sonymen qatar, «Qarapaiym zattar ekonomikasy» baǵdarlamasy boiynsha kreditteýdiń jalpy kólemi 1 trln teńgege deiin, sýbsidiialaý merzimi — 10 jylǵa deiin ulǵaitylǵan. Sondai-aq, kásipkerler múlik salyǵyn tóleýden bosatý qamtamasyz etildi. Jeke kásipkerler jeke tabys salyǵynan bosatyldy. Aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshiler aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerge jer salyǵynan bosatylyp, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryn satý jáne importtaý úshin QQS stavkalary 12%-dan 8%-ǵa deiin tómendetildi.
Esterińizge sala keteiik, Ótken jyly men biyl elimizdegi koronavirýs pandemiiasy eldegi iskerlik belsendilikke jáne jalpy QR ekonomikasyna keri áserin tigizdi. Ásirese, eldegi shaǵyn jáne orta biznestiń turalap qalýy jaǵdaidy qiyndata tústi. 2021 jyly 7 sáýirde Ulttyq ekonomika ministri Áset Erǵaliev ekonomikanyń neǵurlym kóp zardap shekken sektorlarynda salyqtyq yntalandyrý jáne kásipkerlerdiń kreditteri boiynsha boryshtyq júktemeni tómendetý jóninde qosymsha qoldaý sharalary qabyldanatyny týraly málimdedi. Ministrdiń aitýynsha, ShOK banktik qaryzdaryn jeńildikti sharttarmen qaita qarjylandyrýdy qarastyrady.
