Foto: Aibar Oljaev facebook paraqshasynan
Biyldyń tórt aiy boiynsha Qazaqstan «orta tabys tuzaǵynan» qutylyp otyr. Eger osy kórsetkishti jyl aiaǵyna deiin ustai alsaq, onda munai baǵasy qulaǵan ýaqytta ishki jalpy ónimdi 6 paiyzǵa ósire alǵan «fenomenaldy ekonomika» iesi atanamyz. Bul týraly jýrnalist Aibar Oljaev óziniń facebook paraqshasynda jazdy, dep habarlaidy Ult.kz.
Bizge munai kómektespese, ósim neniń esebinen keldi?
2025 jylǵy qańtar-sáýir aralyǵynda Qazaqstan ekonomikasynyń ósýi 6% boldy. Eń myqty impýlsti kólik jáne tasymal salasy berip otyr. Osy sala 22,4 paiyzǵa ósken. Biz jańa temir joldaryn paidalanýǵa berý arqyly temirjoldaǵy júk tasymalyn jaqsy arttyrǵanbyz. Iaǵni kóbirek júk tasi bastadyq. Bul elimizdiń tranzittik logistikalyq biznesti jaqsy jolǵa qoiǵanyn baiqatady. Onymen qatar, tranzittik qubyr arqyly shikizat tasýdy da jaqsy damyttyq.
Tasymaldan keiin qatty óskeni – qurylys salasy. Ondaǵy naqty jumys kóleminiń indeksi 16,2 paiyzǵa artqan. Qurylys toqtap turǵan joq. Kóptegen óńirlerde nysandar boi kóterip keledi. Qurylystyń mýltiáseri aýqymdy ekenin eskersek, osy salanyń damýy otandyq material óndirisine de qoldaý kórsetýde.
Biz úshin shikizattyq ekonomikadan ketip, munaiǵa degen táýeldilikten qutylýdyń negizgi múmkindigin óńdeý ónerkásibi ǵana bere alady. Óńdeý salasyndaǵy ósim 7,2% boldy. Onyń ishinde tamaq ónimderin óńdeý 12%-ǵa, temeki ónimderin shyǵarý 26,3%-ǵa, himiialyq ónimderdi óndirý 11,2%-ǵa jáne mashina jasaý 11,2%-ǵa artyp otyr.
Himiiada jaqsy ósýimizge álemdik alpaýyt Henkel kompaniiasynyń óz keńsesin Reseiden Qazaqstanǵa kóshirýi kádimgidei yqpal etti. Alpaýyttyń Qonaev qalasyndaǵy himiia zaýyty óndiristik qýatyn artyryp, qazirgi tańda Qazaqstanda shyǵarylǵan ónim búkil Ortalyq Aziia men Kavkazdy qamtyp otyr.
Temekide Filipp Morris Almaty oblysyndaǵy zaýytynda IQOS stikterin óndire bastady. Dál osy Almaty oblysynda álemdegi tórtinshi iri oiynshy KT&G óz zaýytyn ashyp, jumysqa kirisip ketti.
Oljas Bektenovtyń dáýirinde Qazaqstan munaiǵa degen basy bútin táýeldilikten aqyryndap qutyla bastaǵan siiaqty. Biz 30 jyl boiy «osyny nege istemeske» dep keldik. Endi munai ǵasyrynyń aiaqtalýyna degen daiyndyǵymyzdy jalǵastyra berý qajet. Jaqyn jyldary bizdiń ekonomikalyq qurylymda shiki munai úlesin 15 paiyz deńgeiine deiin túsire alsaq, shikizattyq baǵyttan óńdeýshi baǵytqa transformatsiiany sátti aiaqtadyq dep eseptei alamyz. Biraq ol úshin áli kóp sharýa tyndyrý qajet.
