Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi banktermen árbir ipotekalyq qaryz alýshynyń ótinishin jeke tártipte qaraýǵa daiyn, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Agenttiktiń qyzmetkerleri Ipotekalyq turǵyn úi qaryzdaryn qaita qarjylandyrý baǵdarlamasy sheńberinde ipotekalyq qaryz alýshylarǵa qosymsha qoldaý kórsetý sharalaryn iske asyrý máseleleri boiynsha qoǵamdyq birlestikterdiń basshylarymen kezdesý ótkizdi.
Kezdesý barysynda Agenttik ókilderi Ipotekalyq turǵyn úi qaryzdaryn qaita qarjylandyrý baǵdarlamasy Qazaqstanda 2015 jyldan beri QR Prezidentiniń tapsyrmasymen iske asyrylyp kele jatqanyn jáne ipotekalyq qaryz alýshylardyń jalǵyz baspanasyn saqtaýǵa, borysh júktemesin tómendetýge jáne olar úshin valiýtalyq táýekeldi boldyrmaýǵa baǵyttalǵanyn habardar etti.
2020 jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdai boiynsha ekinshi deńgeidegi bankter jáne ipotekalyq uiymdar 256,7 mlrd teńge somaǵa 37 191 ipotekalyq qaryzdy qaita qarjylandyrýdy maquldaǵan. Baǵdarlama birneshe bloktan turady.
Baǵdarlamanyń birinshi blogy 2004 – 2009 jyldardaǵy kezeńde qaryz alǵan ipotekalyq qaryz alýshylarǵa qoldaý kórsetýge baǵyttalǵan. Kórsetilgen qaryzdardy qaita qarjylandyrýǵa Qazaqstan Ulttyq Banki 130 mlrd teńge bóldi.
Búgingi kúni bólingen aqshany bankter igerdi jáne qaita qarjylandyrý buǵan deiin qaita qarjylandyrylǵan qaryzdardy óteýden túsken aqsha esebinen júzege asyrylady.
2020 jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdai boiynsha 174,7 mlrd teńge somasyna 28 117 qaryz maquldandy, 161 mlrd teńge somasyna 27 006 qaryz qaita qarjylandyryldy.
Baǵdarlamanyń ekinshi blogy 2016 jylǵy 1 qańtarǵa deiin alynǵan jeke tulǵalardyń valiýtalyq ipotekalyq qaryzdaryn Qazaqstan Ulttyq Bankiniń 2015 jylǵy 18 tamyzdaǵy baǵamy boiynsha teńgemen qaita qarjylandyrýdy kózdeidi.
2020 jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdai boiynsha 82 mlrd teńge somasyna 9 074 qaryz maquldandy, 68,4 mlrd teńge somasyna 7 750 valiýtalyq ipotekalyq qaryz qaita qarjylandyryldy.
Budan basqa, aǵymdaǵy jyldyń basynan bastap Agenttik halyqtyń áleýmettik osal toptarynyń sanatyna jatatyn qaryz alýshylardyń ipotekalyq qaryzdary boiynsha qaryz júktemesin tómendetýge (baǵdarlamanyń úshinshi blogy), sondai-aq jeńildikti ipotekalyq qaryz berý ne keiinnen satyp alý arqyly turǵyn úidi jalǵa alý arqyly jalǵyz baspanany banktiń balansynan kepil berýshiniń menshigine qaitarýǵa baǵyttalǵan qosymsha sharalardy engizdi.
Ipotekalyq qaryzdar boiynsha halyqty qarjylyq qoldaýdyń qosymsha sharalaryn eskere otyryp, Baǵdarlamanyń ekinshi blogy sheńberinde valiýtalyq ipotekalyq qaryzdardy qaita qarjylandyrý merzimi 2020 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deiin uzartyldy. Qaryzdyń baǵdarlama talaptaryna sáikestigin anyqtaý úshin qaryz alýshylar kreditor-bankke júginýi qajet.
«Agenttik Baǵdarlamanyń talaptaryn oryndaý, onyń ishinde qaryz alýshylardy barynsha qamtý bóliginde bankterge baqylaý júrgizedi. Buǵan qosymsha Baǵdarlamanyń talaptaryn iske asyrýdyń aiqyndylyǵyn qamtamasyz etý jáne baqylaý úshin Qazaqstannyń barlyq óńirlerinde Baǵdarlamanyń talaptary boiynsha banktiń qaryzdy qaita qarjylandyrýdan bas tartýynyń zańdylyǵy týraly qaryz alýshylardyń shaǵymdaryn qaraityn arnaiy komissiialar jumys isteidi. 2020 jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdai boiynsha komissiialar qaryz alýshylardyń 5 094 shaǵymyn qarady», – delingen habarlamada.
Qoǵamdyq birlestikterdiń ókilderi óz kezeginde komissiialardyń ókilettikterin keńeitýdi jáne ekinshi deńgeidegi bankterdiń ipotekalyq qaryzdar boiynsha ótinishterdi qaraý merzimin jedeldetýdi usyndy.
«Agenttik qyzmetkerleri Baǵdarlamanyń birinshi (2004-2009 jyldar aralyǵyndaǵy kezeńde berilgen ipotekalyq qaryzdardy qaita qarjylandyrý) jáne ekinshi (2016 jylǵy 1 qańtarǵa deiin shetel valiýtasymen berilgen ipotekalyq qaryzdardy qaita qarjylandyrý) bloktary boiynsha komissiialardyń sheshimderi mindetti, úshinshi blok boiynsha (ipotekalyq qaryz alýshylarǵa qosymsha kómek kórsetý) – usynymdyq sipaty bar ekenin túsindirdi. Komissiialar jumysynyń mindeti baǵdarlama sharttarynyń oryndalýyn baqylaý, qaryz alýshylarǵa Baǵdarlama sharttaryn barynsha paidalaný múmkindigin berý bolyp tabylady, bul úshin komissiialardyń jetkilikti ókilettikteri bar jáne komissiialardyń sheshimderi ashyq daýys berý arqyly qabyldanady», – dep qosty Agenttik.
Ekinshi deńgeidegi bankterdiń ótinimderdi qaraý merzimderine keletin bolsaq, karantin kezeńinde jáne tótenshe jaǵdai kezeńinde baǵdarlama boiynsha jumys qarqyny birshama báseńdedi. Qarjy retteýshisiniń ókilderi Agenttik ekinshi deńgeidegi banktermen Baǵdarlama boiynsha qaryz alýshylardyń árbir ótinishin jeke tártippen pysyqtaitynyna senim bildirdi.
