QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda QR tsifryq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministri Asqar Jumaǵaliev «Tsifrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń júzege asyrylý barysy týraly baiandady.
A. Jumaǵaliev atap ótkendei, «Tsifrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy 5 baǵyt boiynsha iske asyrylyp jatyr.
Atqarylǵan jumystardyń nátijesinde 2025 jyldan bastap JIÓ 30%-ǵa deiin ósim beredi. 300 myńǵa jýyq jańa jumys oryndary ashylady. Tsifrlyq ekojúiege 67 mlrd teńge somasynda investitsiia tartylady. Halyqtyń 97%-y keńjolaqty internetpen qamtylady.
«Bul josparlar álemdik benchmark negizinde jasalǵan. Mysaly, Eýroodaqta tsifrlyq ekonomika 40% ósim berýde. Al óndiristik shyǵyndar 5-8%-ǵa qysqarýda. Barlyq memlekettik organdarmen iz osy josparlarǵa qol jetkizýimiz qajet», — dedi ministr.
Bilim berýdi tsifrlandyrý
«Tsifrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasynyń birinshi baǵyty — adami kapitaldy damytý boiynsha búginde belgili-bir jetistikterge qol jetkizilgen.
Elimizdiń barlyq mektepteri kompiýtermen jabdyqtalǵan. Mektepterdiń 93%-y Internet jelisine qosylǵan.
Joǵary bilim berýde 2019-2020 oqý jylyna AKT baǵyty boiynsha 19 myńǵa jýyq grant bólindi.
Budan ózge, 2019 jyly Astana Hub bazasynda Alem-i baǵdarlamalaý mektebi jáne Astana IT Ýniversiteti ashyldy. Ol jerde jańa býyn mamandary daiyndalady.
Sondai-aq, halyqtyń tsifrlyq saýatyn ashý kýrstary turaqty túrde ótkizilýde. Sonyń nátijesinde, tsifrlyq saýattylyq deńgeii 79%-dan asty.
2020 jyldan bastap baǵdarlamalaý negizderin oqytý 1-synyptan bastap engiziledi. Almaty qalasynda ekinshi Alem-i baǵdarlamalaý mektebin jáne AHQO bazasynda Nur-Sultanda QWASAR baǵdarlamalaý mektebin ashý josparlanǵan. Osylaisha, halyqtyń tsifrlyq saýattylyq deńgeiin 80%-ǵa deiin jetkizý kózdelgen.
Halyqty sapaly internetpen qamtamasyz etý
«Tsifrlyq «Jibek joly» baǵytynyń negizgi mindeti — halyqty sapaly Internetpen qamtý. Qazirgi tańda 117 qala men 250-den astam halqy bar 3324 aýyl keńjolaqty internetpen qamtylǵan. Ótken 2 jyl ishinde 481 aýyl keń jolaqty Internetke qosyldy. Bul joba aldaǵy jyldary da jalǵasady. Budan ózge, Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalarynda 5G pilottyq jobalary iske asyryldy.
Sondai-aq, 2019 jyldyń sońynda Qazaqstan – Ázerbaijan baǵyty boiynsha TransCaspian Fiber Optic jobasynyń qurylysy bastaldy.
2020 jyly keńjolaqty internetke 880 aýyl qosylady. Úi jelisine internetti qosý deńgeiin 84%-ǵa jetkizý josparlanǵan.
Tsifrlyq memleketke kóshý
«Tsifrlyq memleketke kóshý» baǵyty aiasynda kelesi jumystar júrgizilýde. Memleket basshysy «Memlekettik qyzmetter týraly» zańdy qabyldady.
Sonymen qatar, aqparattyq júielerdi integratsiialaýdyń nátijesinde memlekettik qyzmetterdiń 80%-dan astamy (580 qyzmet) búginde elektrondy túrde kórsetiledi.
Memlekettik qyzmetterdi avtomattandyrý arqyly qaǵaz qujattar ainalymy 70 mln qujatqa qysqardy. Qujattardyń ortasha paketi 30%-ǵa azaidy (6-dan 4 qujatqa deiin). Al memlekettik qyzmetterdi kórsetý merzimi orta eseppen 3 ese (31 kúnnen 10 kúnge deiin) qysqardy. Osy jyly memlekettik qyzmetterdi elektrondy túrde usynýdy 90%-ǵa jetkizý kózdelgen.
Ótken jyly 196 integratsiia jasaý josparlandy, onyń 161-i jasaldy. Memlekettik organdar qosymsha 162 integratsiia jasady. Osylaisha 320-dan astam integratsiia jasaldy.
2019 jyldyń sońynda «Smart Bridge» jobasy iske qosyldy. Sonyń arqasynda, integratsiia merzimi men shyǵyndary 3 ese azaidy. Jalpy, osy jylǵa 100-den astam integratsiia jasaý josparlanǵan.
Tsifrlandyrý aiasynda memlekettik qoldaý sharalaryn avtomattandyrý qajet. Bul protsesti Memleket basshysy 2020 jyldyń birinshi jartysynda aiaqtaýdy tapsyrdy. Jalpy 46 memlekettik qoldaý sharasynyń 42-si avtomattandyryldy. Degenmen, 2 memlekettik organnyń 4 sharasy avtomattandyrylmaǵan.
Tsifrlyq memleketti qurýdyń taǵy bir mehanizmi retinde memlekettik organdardyń internet resýrstarynyń biryńǵai platformasy qurylýda.
Oǵan britandyq tájiribe qoldanyldy. Ortaq platforma qurý nátijesinde 2 mlrd teńge shamasynda biýdjet qarajaty únemdeledi dep kútilýde.
Qazirgi tańda 10 memlekettik organ ortaq platformaǵa kóshýge daiyn.
Asa mańyzdy jobalardyń biri — jer qatynastaryn tsifrlandyrý. Basty maqsat – jer telimderin onlain berý. Qyzmetti kórsetý úshin Biryńǵai memlekettik kadastr júiesi qurylýda. Júie Jer kadastryn, Jyljymaityn múlik registrin jáne aimaqtyq geoportaldardy biriktiredi.
Osy jyldyń I toqsanynda Nur-Sultan, Almaty, Atyraý, Aqtóbe qalalarynda jerdi onlain berý pilottyq rejimde iske qosylady.
Densaýlyq saqtaýdy tsifrlandyrý
A. Jumaǵaliev atap ótkendei, densaýlyq saqtaýdy tsifrlandyrý salasynda aýqymdy jumystar atqarylýda, oń nátijeler bar. Búgingi tańda emdelýshiler jáne dárigerlerdiń ýaqyty 50%-ǵa únemdeldi.
Jalpy, dári-dármek salasynda tsifrlandyrý esebinen 23 mlrd teńgege jýyq tiimdilik belgilengen.
Osy jyly aýdandyq deńgeige deiin emhanalardy kompiýtermen 100% qamtý josparda bar. Al meditsinalyq mekemelerdi aqparattyq júielerge qosý 93%-ǵa jetedi.
Qarjy salasyn tsifrlandyrý
Banktik júielerdi eGov portalymen integratsiialaý esebinen salyqtyq tólemder 1,8 esege artty. Biznestiń 73% onlain kassalyq mashinalarmen qamtylǵan. Al barlyq kedendik deklaratsiialardyń 81%-y 1 minýtta beriledi.
Qolma-qol aqshasyz operatsiialar kólemi 2,3 ese ósip, 14,5 trln teńgege jetti. Sonyń nátijesinde, 2019 jyly biýdjetke qosymsha túsimder 448 mlrd teńgeden asty
2020 jyldan bastap biýdjettik josparlaý qaǵazsyz jáne ashyq túrge kóshiriledi. Barlyq kedendik qujattar «bir terezeden» beriletin bolady. Odan basqa, qosylǵan qun salyǵyn blokchein tehnologiiasy boiynsha tóleýdi qamtamasyz etý jumystary bastalady. Bul biznestiń jumysyn jeńildetedi.
Áleýmettik-eńbek salasyn tsifrlandyrý
Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrliginiń derekteri boiynsha elektrondyq eńbek birjasy arqyly 523 myńnan astam adam jumysqa ornalasqan.
Azamattar 14 túrli tólemderdi eshqaida barmai-aq, proaktivti formatta ala alady. Jalpy alǵanda, 2019 jyly tsifrlandyrýdyń áleýmettik-eńbek salasyna áseri 1,5 mlrd teńgege jýyqty qurady.
2020 jyly taǵy 6 qyzmet proaktivti formatta usynylatyn bolady jáne kadrlardy qaita daiyndaý portaly qurylady.
Elbasy tarapynan 2018 jyly qoldaý tapqan Smart Data Ukimet jobasyna 5 memlekettik organ qosylyp, olardyń derekqorlaryna taldaý jasaldy.
Sonyń nátijesinde birqatar ekonomikalyq modelder iske asyryldy. Halyqty jumysqa ornalastyrý, tegin dárilik zattardy bólý, «Bolashaq» baǵdarlamasy boiynsha granttar bólý jáne t. b.
Osy joba jasandy zerde elementterin paidalanyp, biýdjet qarajatyn únemdeýge jol ashty.
Sondai-aq, A. Jumaǵaliev jasandy zerde salasynda jumys bastalǵanyn málimdedi. Ol úshin arnaiy Zań jobasy ázirlendi. Nazarbaev ýniversiteti jáne Dúniejúzilik bankpen birge Institýt qurylyp, baǵdarlama jasalýda.
«Memlekettik organdarmen birlesip, biz 2020 jyl ishinde osy joba aiasynda jumys isteitin bolamyz. Bul jańa ekonomikalyq modelderdi qurýǵa múmkindik beredi. Jasandy zerde tehnologiiasy bar Smart Data Ukimet jobasy 180 mlrd teńgeden astam somaǵa janama áser berýge múmkindik beredi», — dep atap ótti ministr.
Ekonomikanyń naqty sektoryna elimizde erekshe mán beriledi. Osy rette «Ekonomika salalaryn tsifrlandyrý» baǵyty boiynsha otyn-energetika, ónerkásip jáne aýyl sharýashylyǵy sektorlaryn tsifrlandyrýdyń jiyntyq áseri 92,4 mlrd teńgeni qurady. 200 kásiporyn men fermalarda 230-dan astam tsifrlyq jobalar engizilýde.
Bul turǵydan Samruq-Qazyna qorynyń quramyna kiretin kompaniialar jaqsy nátijelerge qol jetkizdi.
Halyqtyń turmys sapasyn jaqsartý
Ákimdiktermen 5 negizgi jáne 6 qosymsha baǵytta tsifrlandyrý jobalary ázirlenýde.
Ótken jylǵy jumys nátijesinde «aqyldy» qalalardyń reitingi quryldy. Bul reiting jarty jyl saiyn jańaryp otyrady.
Osy jyly, aldymen ákimdikter 112 jáne 109 qyzmetterin aiaqtaýy tiis. Odan basqa, qoǵamdyq kólikterde elektrondy biletterdi engizý tájiribesin ári qarai taratý qajet.
Prezident Qasym-Jomart Kemeluly keńeitilgen otyrysta venchýrlyq investitsiia tartý mańyzdy mindet ekenin atap ótti. Oǵan qosa, adami kapitaldy damytýǵa erekshe mán berilýde. Qazirgi ýaqytta Astana Hub AT-startaptar tehnoparki 100% toltyrylǵan. Onda otandyq jáne sheteldik AT-kompaniialardyń 17 ǵylymi-zertteý zerthanasy jumys isteidi.
90-nan astam startap joba iske asyrylyp, myńnan astam jumys orny quryldy. Joǵaryda kórsetilgen barlyq sharalar otandyq startaptarǵa18,8 mlrd teńge kóleminde investitsiia tartýǵa múmkindik berdi.
«2020 jyly kem degende 2 tehnoparkti qoldaýmen biz shamamen 15 mlrd teńge investitsiia tartýǵa tyrysamyz. Bul jumysty biz barlyq memlekettik organdarmen jáne kompaniialarmen birlesip jalǵastyramyz», — dedi A. Jumaǵaliev.
Jalpy, respýblikalyq biýdjetten 2 jyl ishinde 35 mlrd teńge jumsaldy. Tsifrlandyrý boiynsha júrgizilgen jumystyń ekonomikalyq tiimdiligi 803 mlrd teńgeni qurady.
Innovatsiialyq ekojúiege 32,8 mlrd teńge tartyldy.
Aralas salalardy eskere otyryp, 120 myń jumys orny quryldy. Onyń 78 myńy 2019 jyly paida boldy.
Qorytyndylai kele, A. Jumaǵaliev joǵaryda kórsetilgen mindetter boiynsha belsendi jumystar jalǵastyrylatynyn atap ótti.
