Foto: primeminister.kz
Premer-Ministr Álihan Smaiylov Úkimettiń tsifrlyq keńsesinde áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyn tejeý (ÁMAT) máseleleri boiynsha keńes ótkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz-ke silteme jasap.
Jiynda saýda jáne integratsiia birinshi vitse-ministri Arman Shakqaliev jyl basynan beri ÁMAT 22,3%-ǵa, aptanyń qorytyndysy boiynsha 0,2%-ǵa óskenin habarlady. Atap aitqanda, piiaz baǵasy 1,7%-ǵa, qyryqqabat – 0,9%-ǵa, kúrish – 0,8%-ǵa, súzbe – 0,7%-ǵa, jumyrtqa men sút – 0,5%-ǵa qymbattaǵan. Jyl basynan beri ÁMAT baǵasynyń eń kóp ósýi Ulytaý oblysynda (31,4%) jáne Astana qalasynda (25%) baiqalady.
Onyń aitýynsha, qazirgi ýaqytta baǵa qalyptasýynyń búkil tizbegi boiynsha deldaldyq shemalarǵa qarsy kúres jónindegi óńirlik komissiialardyń jumysy júielenip, olardyń quramy kúsheitildi. Ol «4-5 býyndyq» deldaldardyń qyzmetine bailanysty bólshek saýda ónimderiniń baǵasy is júzinde 60%-ǵa ósetinin atap ótti. Osy oraida óńirlik komissiialardyń jumysy kóterme jetkizilim, logistika jáne qoima tizbekteriniń shemalaryn taldaýǵa, sondai-aq den qoiý sharalaryn qabyldaýǵa baǵyttalǵan.
Budan basqa, ruqsat etilgen saýda ústemesin (15%) baqylaý bóliginde «úilerdiń janyndaǵy» dúkendermen jumys kúsheitilgen jáne naryqtyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin respýblika aýmaǵynda taýarlardy qadaǵalaý júiesi jetildirilýde.

Aýyl sharýashylyǵy ministri Erbol Qarashókeev eldiń ishki naryǵyn otandyq ónimmen qamtamasyz etý, kókónis óndirisin forvardtyq qarjylandyrý, memlekettik qoldaý alatyn taýar óndirýshiler tarapynan qarsy mindettemelerdiń oryndalýyn baqylaý boiynsha júrgizilip jatqan jumystar týraly baiandady.
QR Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi tóraǵasynyń birinshi orynbasary Rýstam Ahmetov azyq-túlik baǵasynyń negizsiz ósýi faktileri boiynsha qabyldanǵan monopoliiaǵa qarsy den qoiý sharalary týraly aityp berdi. Atap aitqanda, ústem jaǵdaidy teris paidalanǵany jáne básekelestikke qarsy kelisilgen is-qimyldary úshin birqatar qus fabrikalaryna qatysty bes tergeý taǵaiyndaldy, ÁMAT naryǵynda qant, taýyq eti men sút ónimderin kóterme jetkizýshilerge 90 habarlama berildi, jumyrtqa, qant, sút ónimderin óndirýshilerge jáne saýda oryndaryna qatysty 19 tergeý taǵaiyndaldy.

Al Premer-Ministr baǵany ustap turýdyń tiimdiligin arttyrý úshin negizgi memlekettik tetikterdiń jumysy qaita formattalǵanyn atap ótti. Atap aitqanda, «ainalym shemasy» boiynsha tásilder qaita qaraldy: endi qarjylandyrý negizinen saýda jelilerin emes, óndirýshilerdi qoldaýǵa baǵyttalady. Budan basqa, deldaldyq shemalardy tergeý jónindegi óńirlik komissiialardyń jumysy qaita qurylyp, kúsheitildi, óndirýshilerdiń quqyqtaryna nuqsan keltirmeitin shekti ruqsat etilgen bólshek saýda baǵalaryn bekitý jónindegi qaǵidalar biznespen kelisildi.
«Óńirlerge baǵasynyń aýytqýy asa yqtimal kókónis jáne basqa da taýar túrleri boiynsha kelisimsharttar jasasý jóninde tiisti tapsyrma joldandy. Sonymen qatar keibir óńirlerdiń josparlanǵan sharalardy oryndamaýyna jáne formaldy túrde qaraýyna bailanysty baǵanyń ósýi baiqalady», — dedi Álihan Smaiylov.
Premer-Ministr maýsymaralyq baǵany ustap turý úshin kókónis boiynsha jedel túrde kelisimsharttar, sondai-aq qalǵan óńirlerge – qant zaýyttarymen sharttar jasasýdy qamtamasyz etý qajettigin atap ótti.
«Ishki naryqty óz azyq-túlikterimizben tolyqtyrý jáne olardy maýsymaralyq kezeńde saqtaý úshin jaǵdai jasaý boiynsha júieli jumystar júrgizýdiń mańyzy zor. Óńirlik komissiialar tarapynan deldaldyq shemalardy tergeý jónindegi ýaqtyly sharalar qajet. Bizdiń basty mindetimiz – azamattardy qoljetimdi baǵada qajetti taýarlarmen qamtamasyz etý», — dedi ol.

Keńesti qorytyndylai kele, Premer-Ministr jańa jyl qarsańynda jaǵdaidy turaqtandyrý úshin baǵany ustap turýdyń jańa tásilderin tolyqqandy iske asyrýdy, sondai-aq bir ai merziminde qosymsha zamanaýi kókónis qoimalaryn salý máselelerin pysyqtaýdy tapsyrdy.
«Infliatsiianyń joǵary qarqyny ekonomikanyń údemeli damýyna múmkindik bermeidi jáne azamattardyń áleýmettik ál-aýqatyna áser etedi. Osyǵan bailanysty kelesi jyly ony 2 esege tómendetý boiynsha jumys – ulttyq qaýipsizdik máselesi bolyp otyr. Bul jumysta formaldylyq bolmaýy tiis», — dedi Álihan Smaiylov.
Sondai-aq, keńeste Almaty oblysynda «G4 City» jobasyn odan ári iske asyrý máseleleri qaraldy. Premer-Ministr «G4 City» aýmaǵynda arnaiy ekonomikalyq aimaq qurýdy jedeldetýdi, qalanyń bas josparyn bekitý jáne qala qurylysy qujattaryn ázirleý jóninde qajetti sharalar qabyldaýdy, sondai-aq jobany tutastai iske asyrý jónindegi jol kartasyn ózektendirýdi talap etti.