Túrgen aýylyndaǵy Abyhan Jeksembekov atyndaǵy orta mekteptiń ózine tán ereksheligi bar. Bul oqý orny esimderi elge belgili tulǵalardy kezdesýge jii shaqyrady. Jazýshylar men ártister, sportshylar, qairatkerler jas urpaqqa tushymdy áńgimelerin aityp, ónege-tálimderin usynady. Olardyń armandaryna qanat bitirip, keleshegine jol silteidi. Jýyrda atalǵan mektepte taǵy bir áserli kezdesý ótti. El táýelsizdigin nyǵaitýǵa eren eńbek sińirgen, Qazaqstan qorǵanys salasynyń ardageri, general-polkovnik Sát Toqpaqbaev oqýshylardyń qurmetti qonaǵy boldy. Túrgendikter ataqty qolbasshyny jylyshyraimen qarsy aldy.
Sát Besimbaiuly – Jetisýdyń perzenti. Ile aýdanynda dúniege kelgen. Sanaly ǵumyryn el qorǵanysyna arnaǵan asyl aǵanyń ómirbaiany ónege men tálimge toly. Qatardaǵy qarapaiym sardardan Qorǵanys ministrine deiin kóterilgen aitýly tulǵa. Osynyń ózi-aq ol kisiniń qaitpas qaisarlyǵyn, ómir talqysynda sharbolattai shyńdalǵanyn, áskeri bilimin udaiy jetildirgenin anyq ańǵartady. Ata-babalarymyzdyń qaharmandyq qasietterin boiyna sińirgenin kórsetedi.
Táýelsiz Qazaqstannyń nyǵaiýyna, el qaýipsizdiginiń berik saqtalýyna, memlekettiń qorǵanys qabiletiniń artýyna jáne ulttyń jaýyngerlik mektebiniń qalyptasýyna zor úles qosty. QR Ulttyq Qaýipsizdik komitetin basqardy. QR Prezidenti Kúzet qyzmetiniń bastyǵy boldy. Respýblikalyq gvardiiaǵa jetekshilik jasady. Qorǵanys ministri laýazymyn ielendi. Memleket basshysyna keńesshi boldy. QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty retinde halyq qalaýlysyna ainaldy. Qaida júrse de el men jerge degen adaldyǵynan ainyǵan joq. Otan úshin, halyq úshin janym sadaǵa degen printsippen ómir súrdi.
Qairatkerdiń eńbegi elendi. Dańq jáne «Barys» ordenderimen marapattaldy. Almaty oblysynyń Qurmetti azamaty atandy. Jýyrda generaldyń keýdesinde taǵy bir juldyz jarqyrady. Ulttyq Qaýipsizdik komitetiniń tóraǵasy Kárim Másimov ulttyq qaýipsizdikke qosqan úlesi úshin Memleket basshysynyń Jarlyǵymen berilgen I dárejeli «Barys» ordenin saltanatty túrde tabystady.
Osynaý áserli keshtiń uiymdasýyna saiasi ǵylymdarynyń doktory, professor Venera Abyhanqyzy muryndyq boldy. Ol kisiniń qyzmeti astanada bolsa da ákesiniń atyndaǵy mekteppen tyǵyz bailanysta. Jergilikti jermen qarym-qatynasyn eshqashan úzgen emes. Aýyl jurty onyń osyndai igi bastamalaryna árqashan dán riza.
Kezdesýdiń kirispe sózin ashqan Abyhan Jeksembekov atyndaǵy orta mekteptiń direktory Gúlbaqyt Qasymjanova búkil ujym atynan general-polkovnikke júrekjardy lebizin bildirdi.
– Sizdei tulǵamen kezdesýdiń ózi bir ǵanibet. Osymen ekinshi ret mektebimizdiń qurmetti qonaǵy bolyp otyrsyz. Sizdi mekteptegi qamqorshylyq keńesiniń múshesi etip bekittik. Bul - biz úshin úlken maqtanysh. Óskeleń urpaq ónegeli áńgimelerińizdi tyńdap, odan ǵibrat alady. Kúni erteń Túrgennen de sizdiń jolyńyzdy qýǵan sardarlar shyqsa, ony osy didarlasýdyń paidaly áseri dep bilemiz, – dedi Gúlbaqyt Qasymjanova.
Budan keiin sóz alǵan Túrgen aýyldyq okrýgi ákimdiginiń qyzmetkeri Sáýle Mámbetkárimova jurtshylyq shaqyrýyn qabyl alǵany úshin general-polkovnikke alǵys aityp, seksen jyldyq mereitoiymen quttyqtady.
Kelesi kezekte minberge generaldyń ózi kóterildi. Symdai tartylǵan denesi naǵyz áskeri adamǵa tán. Kózderi taý qyranynyń janaryndai jaltyldaidy. Ishki tereńdikteri syrtqy ziialylyqpen astasyp jatqandai. Generaldyń sózin jinalǵandar uiyp tyńdady.
– Ainalaiyn balalarym! Sendermen kezdesý - men úshin baqyt. Men de bala bolǵanmyn. Sender siiaqty mektep partasynda otyryp, muǵalimderdiń dárisin tyńdadym. Ol kúnderdiń sýreti esimnen eshqashan ketpeidi.
KazTsIK dep atalatyn aýylymyzda 4 jyldyq mektep boldy. Ol zamanda mektepter – tórt synyptyq bastaýysh jáne jetijyldyq, onjyldyq bolyp bólinýshi edi. Aýylǵa kireberistegi tóbeshikke salynǵan kishkentai bir bólmeli úi – bizdiń bilim ordamyz bolatyn. Odan keiingi oqý joly Komsomol aýylynda jalǵasty. Onjyldyqty Almatydaǵy №22 mektepte oqydym. Osylaisha biraz jerge kóship-qonyp júrip kámelettik attestatqa ie boldyq.
Búgingi urpaq – myna sender baqyttysyńdar. Osynyń bári qasietti táýelsizdiktiń arqasy. Sondyqtan da sabaqtaryńdy jaqsy oqyńdar. Bilimdi bolsańdar Otanǵa adal qyzmet etesińder. Paidalaryń kóp tiedi.
Men bala kezden-aq áskeri barlaýshy bolýdy armandadym. Nendei maqsat kózdeseń túbinde soǵan qol jetkizedi ekensiń. Sender de tabandy bolyńdar, – dep óz ómirinen syr shertken generalǵa oqýshylar birqatar suraqtar qoidy. Qaitarylǵan jaýaptar báriniń kóńilinen shyqty. Sonymen birge osy kezdesýdi paidalanyp «Jas ulan» uiymyna jańadan qabyldanǵan oqýshylar saltanatty túrde ant qabyldady. Olardyń moiyndaryna general atasy kógildir tústi galstýkterdi óz qolymen bailady.
Kezdesýde aitylǵan áńgimelerdi ádemi mysaldarmen túiindegen Sát Toqpaqbaev orta mektep ujymyna jáne osyndaǵy kitaphanaǵa óziniń «Janym sadaǵa» atty kitabyn syiǵa tartty. Qoltańbasyn qaldyrdy. Osynaý ǵibratqa toly shyǵarmany bári yqylaspen paraqtady. Sonyń keibir tustaryna birige otyryp kóz júgirteiik.
«Osy kitapty jazý barysynda ótkenimdi kóz aldymnan bir súzip shyqtym. Artyma qarasam – albyrttyqpen ketken qatelik te bar eken. Jastyqpen kózsiz nartáýekelge umtylǵan sátterim de bolypty.
Ómirde aldymnan únemi jaqsy adamdar kezdesti. Janymda senimdi serikterim kóp boldy. Bul – Allanyń maǵan bergen ǵajaiyp syiy.
Adam jalǵyz ózi úlken sharýalar jasai almaidy. Qai ortada júrsem de, dárejesi biik bilikte bolsam da jaqsy adamdardyń sharapatyn jii sezindim. Adaldyqty tý ettim. Úlkennen bata, kishiden alǵys alýǵa tyrystym. Osynyń ózi men úshin úlken mártebe. Budan artyq madaqty qalamas ta edim.
Shen taǵyp, shekpen kidik. Biraz ýaqyt Elbasynyń janynda júrdik. Elge qyzmet jasap, Memleket basshysyna úzeńgiles serik bolý, halqymyzdyń qajetine jaraý – eń úlken baqyt dep túsinemin. Sol úshin de jaratqan Allaǵa, dúniege ákelgen ata-anama, tárbielegen ortama rizalyǵym sheksiz» – degen sóilemderdi tebirenbei oqý múmkin emes.
Generalmen kezdesýdiń ǵibraty mol boldy. Onyń janam degen júrekterge ot beretini sózsiz.
Bolat Májit
