تٷرگەن اۋىلىنداعى ابىحان جەكسەمبەكوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتٸڭ ٶزٸنە تەن ەرەكشەلٸگٸ بار. بۇل وقۋ ورنى ەسٸمدەرٸ ەلگە بەلگٸلٸ تۇلعالاردى كەزدەسۋگە جيٸ شاقىرادى. جازۋشىلار مەن ەرتٸستەر, سپورتشىلار, قايراتكەرلەر جاس ۇرپاققا تۇشىمدى ەڭگٸمەلەرٸن ايتىپ, ٶنەگە-تەلٸمدەرٸن ۇسىنادى. ولاردىڭ ارماندارىنا قانات بٸتٸرٸپ, كەلەشەگٸنە جول سٸلتەيدٸ. جۋىردا اتالعان مەكتەپتە تاعى بٸر ەسەرلٸ كەزدەسۋ ٶتتٸ. ەل تەۋەلسٸزدٸگٸن نىعايتۋعا ەرەن ەڭبەك سٸڭٸرگەن, قازاقستان قورعانىس سالاسىنىڭ ارداگەرٸ, گەنەرال-پولكوۆنيك سەت توقپاقباەۆ وقۋشىلاردىڭ قۇرمەتتٸ قوناعى بولدى. تٷرگەندٸكتەر اتاقتى قولباسشىنى جىلىشىرايمەن قارسى الدى.
سەت بەسٸمبايۇلى – جەتٸسۋدىڭ پەرزەنتٸ. ٸلە اۋدانىندا دٷنيەگە كەلگەن. سانالى عۇمىرىن ەل قورعانىسىنا ارناعان اسىل اعانىڭ ٶمٸربايانى ٶنەگە مەن تەلٸمگە تولى. قاتارداعى قاراپايىم سارداردان قورعانىس مينيسترٸنە دەيٸن كٶتەرٸلگەن ايتۋلى تۇلعا. وسىنىڭ ٶزٸ-اق ول كٸسٸنٸڭ قايتپاس قايسارلىعىن, ٶمٸر تالقىسىندا شاربولاتتاي شىڭدالعانىن, ەسكەري بٸلٸمٸن ۇدايى جەتٸلدٸرگەنٸن انىق اڭعارتادى. اتا-بابالارىمىزدىڭ قاھارماندىق قاسيەتتەرٸن بويىنا سٸڭٸرگەنٸن كٶرسەتەدٸ.
تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ نىعايۋىنا, ەل قاۋٸپسٸزدٸگٸنٸڭ بەرٸك ساقتالۋىنا, مەملەكەتتٸڭ قورعانىس قابٸلەتٸنٸڭ ارتۋىنا جەنە ۇلتتىڭ جاۋىنگەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ قالىپتاسۋىنا زور ٷلەس قوستى. قر ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸن باسقاردى. قر پرەزيدەنتٸ كٷزەت قىزمەتٸنٸڭ باستىعى بولدى. رەسپۋبليكالىق گۆارديياعا جەتەكشٸلٸك جاسادى. قورعانىس مينيسترٸ لاۋازىمىن يەلەندٸ. مەملەكەت باسشىسىنا كەڭەسشٸ بولدى. قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى رەتٸندە حالىق قالاۋلىسىنا اينالدى. قايدا جٷرسە دە ەل مەن جەرگە دەگەن ادالدىعىنان اينىعان جوق. وتان ٷشٸن, حالىق ٷشٸن جانىم ساداعا دەگەن پرينتسيپپەن ٶمٸر سٷردٸ.
قايراتكەردٸڭ ەڭبەگٸ ەلەندٸ. داڭق جەنە «بارىس» وردەندەرٸمەن ماراپاتتالدى. الماتى وبلىسىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى اتاندى. جۋىردا گەنەرالدىڭ كەۋدەسٸندە تاعى بٸر جۇلدىز جارقىرادى. ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى كەرٸم مەسٸموۆ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸككە قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن بەرٸلگەن ٸ دەرەجەلٸ «بارىس» وردەنٸن سالتاناتتى تٷردە تابىستادى.
وسىناۋ ەسەرلٸ كەشتٸڭ ۇيىمداسۋىنا ساياسي عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ۆەنەرا ابىحانقىزى مۇرىندىق بولدى. ول كٸسٸنٸڭ قىزمەتٸ استانادا بولسا دا ەكەسٸنٸڭ اتىنداعى مەكتەپپەن تىعىز بايلانىستا. جەرگٸلٸكتٸ جەرمەن قارىم-قاتىناسىن ەشقاشان ٷزگەن ەمەس. اۋىل جۇرتى ونىڭ وسىنداي يگٸ باستامالارىنا ەرقاشان دەن ريزا.
كەزدەسۋدٸڭ كٸرٸسپە سٶزٸن اشقان ابىحان جەكسەمبەكوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتٸڭ ديرەكتورى گٷلباقىت قاسىمجانوۆا بٷكٸل ۇجىم اتىنان گەنەرال-پولكوۆنيككە جٷرەكجاردى لەبٸزٸن بٸلدٸردٸ.
– سٸزدەي تۇلعامەن كەزدەسۋدٸڭ ٶزٸ بٸر عانيبەت. وسىمەن ەكٸنشٸ رەت مەكتەبٸمٸزدٸڭ قۇرمەتتٸ قوناعى بولىپ وتىرسىز. سٸزدٸ مەكتەپتەگٸ قامقورشىلىق كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ ەتٸپ بەكٸتتٸك. بۇل - بٸز ٷشٸن ٷلكەن ماقتانىش. ٶسكەلەڭ ۇرپاق ٶنەگەلٸ ەڭگٸمەلەرٸڭٸزدٸ تىڭداپ, ودان عيبرات الادى. كٷنٸ ەرتەڭ تٷرگەننەن دە سٸزدٸڭ جولىڭىزدى قۋعان ساردارلار شىقسا, ونى وسى ديدارلاسۋدىڭ پايدالى ەسەرٸ دەپ بٸلەمٸز, – دەدٸ گٷلباقىت قاسىمجانوۆا.
بۇدان كەيٸن سٶز العان تٷرگەن اۋىلدىق وكرۋگٸ ەكٸمدٸگٸنٸڭ قىزمەتكەرٸ سەۋلە مەمبەتكەرٸموۆا جۇرتشىلىق شاقىرۋىن قابىل العانى ٷشٸن گەنەرال-پولكوۆنيككە العىس ايتىپ, سەكسەن جىلدىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتادى.
كەلەسٸ كەزەكتە مٸنبەرگە گەنەرالدىڭ ٶزٸ كٶتەرٸلدٸ. سىمداي تارتىلعان دەنەسٸ ناعىز ەسكەري ادامعا تەن. كٶزدەرٸ تاۋ قىرانىنىڭ جانارىنداي جالتىلدايدى. ٸشكٸ تەرەڭدٸكتەرٸ سىرتقى زييالىلىقپەن استاسىپ جاتقانداي. گەنەرالدىڭ سٶزٸن جينالعاندار ۇيىپ تىڭدادى.
– اينالايىن بالالارىم! سەندەرمەن كەزدەسۋ - مەن ٷشٸن باقىت. مەن دە بالا بولعانمىن. سەندەر سيياقتى مەكتەپ پارتاسىندا وتىرىپ, مۇعالٸمدەردٸڭ دەرٸسٸن تىڭدادىم. ول كٷندەردٸڭ سۋرەتٸ ەسٸمنەن ەشقاشان كەتپەيدٸ.
كازتسيك دەپ اتالاتىن اۋىلىمىزدا 4 جىلدىق مەكتەپ بولدى. ول زاماندا مەكتەپتەر – تٶرت سىنىپتىق باستاۋىش جەنە جەتٸجىلدىق, ونجىلدىق بولىپ بٶلٸنۋشٸ ەدٸ. اۋىلعا كٸرەبەرٸستەگٸ تٶبەشٸككە سالىنعان كٸشكەنتاي بٸر بٶلمەلٸ ٷي – بٸزدٸڭ بٸلٸم وردامىز بولاتىن. ودان كەيٸنگٸ وقۋ جولى كومسومول اۋىلىندا جالعاستى. ونجىلدىقتى الماتىداعى №22 مەكتەپتە وقىدىم. وسىلايشا بٸراز جەرگە كٶشٸپ-قونىپ جٷرٸپ كەمەلەتتٸك اتتەستاتقا يە بولدىق.
بٷگٸنگٸ ۇرپاق – مىنا سەندەر باقىتتىسىڭدار. وسىنىڭ بەرٸ قاسيەتتٸ تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ ارقاسى. سوندىقتان دا ساباقتارىڭدى جاقسى وقىڭدار. بٸلٸمدٸ بولساڭدار وتانعا ادال قىزمەت ەتەسٸڭدەر. پايدالارىڭ كٶپ تيەدٸ.
مەن بالا كەزدەن-اق ەسكەري بارلاۋشى بولۋدى ارماندادىم. نەندەي ماقسات كٶزدەسەڭ تٷبٸندە سوعان قول جەتكٸزەدٸ ەكەنسٸڭ. سەندەر دە تاباندى بولىڭدار, – دەپ ٶز ٶمٸرٸنەن سىر شەرتكەن گەنەرالعا وقۋشىلار بٸرقاتار سۇراقتار قويدى. قايتارىلعان جاۋاپتار بەرٸنٸڭ كٶڭٸلٸنەن شىقتى. سونىمەن بٸرگە وسى كەزدەسۋدٸ پايدالانىپ «جاس ۇلان» ۇيىمىنا جاڭادان قابىلدانعان وقۋشىلار سالتاناتتى تٷردە انت قابىلدادى. ولاردىڭ مويىندارىنا گەنەرال اتاسى كٶگٸلدٸر تٷستٸ گالستۋكتەردٸ ٶز قولىمەن بايلادى.
كەزدەسۋدە ايتىلعان ەڭگٸمەلەردٸ ەدەمٸ مىسالدارمەن تٷيٸندەگەن سەت توقپاقباەۆ ورتا مەكتەپ ۇجىمىنا جەنە وسىنداعى كٸتاپحاناعا ٶزٸنٸڭ «جانىم ساداعا» اتتى كٸتابىن سىيعا تارتتى. قولتاڭباسىن قالدىردى. وسىناۋ عيبراتقا تولى شىعارمانى بەرٸ ىقىلاسپەن پاراقتادى. سونىڭ كەيبٸر تۇستارىنا بٸرٸگە وتىرىپ كٶز جٷگٸرتەيٸك.
«وسى كٸتاپتى جازۋ بارىسىندا ٶتكەنٸمدٸ كٶز الدىمنان بٸر سٷزٸپ شىقتىم. ارتىما قاراسام – البىرتتىقپەن كەتكەن قاتەلٸك تە بار ەكەن. جاستىقپەن كٶزسٸز نارتەۋەكەلگە ۇمتىلعان سەتتەرٸم دە بولىپتى.
ٶمٸردە الدىمنان ٷنەمٸ جاقسى ادامدار كەزدەستٸ. جانىمدا سەنٸمدٸ سەرٸكتەرٸم كٶپ بولدى. بۇل – اللانىڭ ماعان بەرگەن عاجايىپ سىيى.
ادام جالعىز ٶزٸ ٷلكەن شارۋالار جاساي المايدى. قاي ورتادا جٷرسەم دە, دەرەجەسٸ بيٸك بيلٸكتە بولسام دا جاقسى ادامداردىڭ شاراپاتىن جيٸ سەزٸندٸم. ادالدىقتى تۋ ەتتٸم. ٷلكەننەن باتا, كٸشٸدەن العىس الۋعا تىرىستىم. وسىنىڭ ٶزٸ مەن ٷشٸن ٷلكەن مەرتەبە. بۇدان ارتىق ماداقتى قالاماس تا ەدٸم.
شەن تاعىپ, شەكپەن كيدٸك. بٸراز ۋاقىت ەلباسىنىڭ جانىندا جٷردٸك. ەلگە قىزمەت جاساپ, مەملەكەت باسشىسىنا ٷزەڭگٸلەس سەرٸك بولۋ, حالقىمىزدىڭ قاجەتٸنە جاراۋ – ەڭ ٷلكەن باقىت دەپ تٷسٸنەمٸن. سول ٷشٸن دە جاراتقان اللاعا, دٷنيەگە ەكەلگەن اتا-اناما, تەربيەلەگەن ورتاما ريزالىعىم شەكسٸز» – دەگەن سٶيلەمدەردٸ تەبٸرەنبەي وقۋ مٷمكٸن ەمەس.
گەنەرالمەن كەزدەسۋدٸڭ عيبراتى مول بولدى. ونىڭ جانام دەگەن جٷرەكتەرگە وت بەرەتٸنٸ سٶزسٸز.
بولات مەجيت
