Túrkistandaǵy ejelgi Kúltóbe qalashyǵy arhiv fotosýretteri arqyly qalpyna keltirilip jatyr.
«Túrkistan albomy – fotosýretter men arhitektýralyq josparlardan, akvareldi sýretter men kartalardan turatyn aimaq týraly kórneki materialdardyń biregei jiyntyǵy. XIX ǵasyrdyń ekinshi jartysynda jasalǵan osy albomnyń kómegimen ejelgi Túrkistan qalasynyń sáýlettik qurylymyn kózben kórýge bolady. Munda Qoja Ahmet Iassaýi kesenesiniń mańynda ornalasqan qurylymdar fotosýretke túsken. Dál ejelgi Kúltóbe qalashyǵynyń sol tusynda qazba jumystaryn júrgizýdemiz. Aitpaqshy tsifrlandyrylǵan Túrkistan albomy asa sapaly kúide AQSh Kongresi Kitaphanasynyń resmi saitynda jariialanǵan», - deidi jobanyń ǵylymi jetekshisi, PhD doktory Andrei Hazbýlatov.
Jobanyń ǵylymi jetekshisi, PhD doktory Andrei Hazbýlatov pen arheolog Rýslan Sherbaev Kúltóbe qalashyǵynyń I nysanynda Arheologiialyq zertteý barysynda.
Kúltóbe qalashyǵynyń ýchaskeleriniń birinen Túrkistan albomynyń fotosýretterine uqsas qurylymdardyń qaldyqtary tabyldy. Máselen XVIII – XIX ǵasyrdyń basyndaǵy aýqatty qala turǵynynyń úii – I nysandaǵy arhivti fotosýretterge uqsaidy. Al II nysandaǵy qoǵamdyq qurylym XVIII-XIX ǵasyrlardaǵy ejelgi minájattyq qurylys bolýy múmkin.
1871-1872 jylǵy Túrkistan albomynyń fotosýreti. Alynǵan jeri: AQSh Kongresiniń Kitaphanasy
1871-1872 jylǵy Túrkistan albomynyń fotosýreti. Alynǵan jeri: AQSh Kongresiniń Kitaphanasy
Jekelegen nysandardyń egjei-tegjeili úshólshemdi úlgilerin, tipti jergilikti jerlerdiń tolyqqandy ýchaskesin qurýǵa múmkindik beretin fotogrammetriialyq amaldyń kómegimen Kúltóbe qalashyǵynyń keibir arheologiialyq nysanyn uqsata jasadyq. Arhivti fotosýretterden shynynda da zerttelgen nysandardyń qandai bolǵanyn kórip otyrsyzdar. Al basqa fotosýretterde (bizdiń qoldaǵy) nysandardyń qazirgi túri, iaǵni ortofojosparlar tanystyrylǵan», - dep túsindirdi arheolog Rýslan Sherbaev.
Nysannyń I ortofotojospary
Nysannyń II ortofotojospary
Bul amal qazir óte tiimdi ári ol álemdik arheologiia salasynda keń aýqymda qoldanysqa engizilýde. Sonymen qatar bul amal nysandardy qaita jóndeýge múmkindik berip qana qoimai, ydystar men ózge de bólikterdi «bir kesekke» biriktirýge jol ashady. Osyndai kompiýterlik «manipýliatsiialardyń» nátijesinde qurylymnyń tolyqqandy modeli jasalady. Úshólshemdi keskinin qurý úshin ony elektrondy tsifrlyq formatta importtaýǵa da bolady.
«Bizdiń arheologtar ázirlegen amal – qazirgi amal-ádisterdiń sintezinen, arheologiialyq izdeýden, sáikestendirilgen amaldardy paidalanýdan, sonymen qatar zamannyń úzdik kompiýterlik tehnologiialaryn paidalanýdan, úshólshemdi printerden turady. Biz ashyq aspan astyndaǵy «Kúltóbe qalashyǵy» arheologiialyq parki aiasynda túpnusqa landshaftty qurý maqsatyna jaqyndap qaldyq. Biz tańdap alǵan ádisteme arheologiia jáne mádeni muralar nysanyn restavratsiialaý salasyndaǵy álemdik joǵary standarttarǵa sai keledi», - deidi jobanyń bas ǵylymi qyzmetkeri Janerke Shaiǵozova.
Jobanyń bas ǵylymi qyzmetkeri Janerke Shaiǵozova
Joba Eurasian Resources Group (ERG) qarjylyq qoldaýymen júzege asyrylýda.
I jáne II nysandaǵy arheologiialyq jumys protsesi
