Ǵalymdar bekitilmegen latyn qarpinde jaza bastaǵandarǵa pikir bildirdi

Ǵalymdar bekitilmegen latyn qarpinde jaza bastaǵandarǵa pikir bildirdi

Sh. Shaiahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymi-praktikalyq ortalyǵynyń ǵalym-hatshysy Anar Fazyljan jekelegen mekemelerdiń óz ataýlaryn tolyq bekitilip úlgermegen latyn qarpinde jazýyna qatysty pikir bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.

«Bul álipbidiń tarihyn bilesizder. Eń aldymen, Parlamentte digraf álipbiler týraly áńgime qozǵaldy. Biraq ol resmi túrde bekitilgen joq. Sodan keiin Elbasynyń Jarlyǵymen apostrof tańbasy qoiylǵan álipbi bekitildi. Alaida halyqtyń pikiri eskerilip, ol Jarlyqqa ózgeris engizildi. Qazir biz akýt tańbasy bar alfavitti qoldanamyz. Qazirgi akýt tańbasymen alynǵan álipbiimiz «bir dybys – bir árip» printsipine tolyǵymen sáikes keledi. «Sh» men «Ch» áripteri ǵana osy pritsipke úilespeidi. Diakritikanyń túr-túri bar. Akýt tańbasy bar álipbi sonyń ishinde, biz úshin yńǵaily diakritika boiynsha jasaldy. Soǵan qaramastan, Prezident tapsyrmasy boiynsha álipbidi taǵy da synaqtan ótkizemiz. Biraq bul alfavit tolyǵymen aýysady degendi bildirmeidi. Bul alfavitte jurttyń kóńilinen shyqqan áripter kóp, 90 paiyzy durys», – dedi Sh. Shaiahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymi-praktikalyq ortalyǵynyń ǵalym-hatshysy Anar Fazyljan búgin Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetinde ótken baspasóz máslihatynda.

Ǵalymnyń málimdeýinshe, búginde bekitilgen latyn álipbiine ózgerister engizý jumystary júrgizilip jatyr.

«Jańa álipbidiń kalligrafiialyq úlgisin Y. Altynsarin atyndaǵy Bilim berý akademiiasynyń psiholog, pedagog, dizainer, tiltanýshy, ádisteme mamandarynan quralǵan jumys toby ázirlep jatyr. Meniń bilýimshe, ol daiyn bolyp qaldy. Eger qazirgi álipbidiń áripteri ózgerse, kalligrafiia da tez arada soǵan sáikes ózgertiledi. Bilim jáne ǵylym ministrligi 2021 jyldan bastap álippeni latyn álipbiimen daiyndaidy. Sondyqtan da kalligrafiialyq úlgi de atalmysh ýaqytqa deiin ázir bolady. Bekitilgen dúnieni ózgertý óte qiyn. Sondyqtan bekitilmegen álipbimen tańbalaý tájiribeleri oryndy dep sanaimyn. Kóbi mekeme mańdaishalaryn bekitilmegen latynmen jazyp alyp, erteń taǵy shyǵyndalady degen syn aitylyp júr. Kez kelgen memlekettik mekemeniń mańdaishasyndaǵy jazý 6 aida bir ret aýystyrylyp otyrady. Sebebi kúnge ońady, jelge totyǵady. Sondyqtan ol syn – negizsiz», - deidi ol.

Buǵan deiin habarlaǵanymyzdai, latyn álipbiine kóshý ádistemesin ázirleýge myńnan astam maman qatysty.