Ǵalym óz sózin joqqa shyǵardy: 3I/ATLAS — bógdeǵalamsharlyq emes, kádimgi kometa bolyp shyqty

Ǵalym óz sózin joqqa shyǵardy: 3I/ATLAS — bógdeǵalamsharlyq emes, kádimgi kometa bolyp shyqty

Foto: ashyq derekkóz

Jelide sońǵy kúnderi 3I/ATLAS juldyzaralyq nysanyna qatysty pikirtalas qaita jandandy. Keibir qoldanýshylar bul nysandy “bógdeǵalamsharlyqtardyń kemesi” dep boljasa, ǵalymdardyń kóbi mundai tujyrymmen kelispei otyr, dep habarlaidy Ult.kz.

ATLAS teleskoptar júiesi anyqtaǵan bul kometa tóńiregindegi ajiotaj Garvard ýniversitetiniń professory, astrofizik Avi Loýbtyń sózinen keiin bastalǵan edi. Ol óz maqalalarynda 3I/ATLAS-ty bóten órkenietten kelgen tehnologiialyq artefakt bolýy múmkin degen gipotezany usynǵan.

“3I/ATLAS óz jaryǵyn ózi shyǵara ma? Eger ol shyn máninde tehnologiialyq qurylǵy bolsa, onyń nieti qandai — meiirimdi me, álde qaýipti me?” — dep jazǵan edi Loýb.

Alaida keiinirek NASA mamandary bul pikirdi joqqa shyǵardy. Kún júiesindegi shaǵyn denelerdi zertteý tobynyń jetekshi ǵalymy Tom Statler The Guardian-ǵa bergen suhbatynda:

“Bul nysan kádimgi kometa siiaqty kórinedi jáne dál sondai qozǵalady. Bizge belgili basqa kometalardan esh aiyrmasy joq,” — dedi.

Kóp uzamai, Avi Loýbtyń ózi de óz kózqarasyn ózgertip, “eń qarapaiym túsinikteme — 3I/ATLAS shynynda da kometa” ekenin moiyndady. Ǵalymnyń aitýynsha, ol tek ǵylymi kózqarastardy synap, jańa suraqtar qoiýdy maqsat etken.

3I/ATLAS kometasy qazir qaida?
Qarasha aiynda kometa Bikesh shoqjuldyzy boiymen qozǵalady. Aldaǵy aptada ol Spika juldyzy men Veneranyń mańynan ótpek. Esep boiynsha, ol Jerge eń jaqyn qashyqtyqqa 2025 jylǵy 19 jeltoqsanda keledi.

NASA mamandarynyń málimetinshe, nysan jeltoqsannyń basynda Kúnniń arǵy jaǵynan shyqqan soń, qaitadan jerdegi teleskoptarǵa kórinedi.