Eýraziialyq ádebi forýmnyń rezoliýtsiiasy
Biz, "Zamanaýi álemdegi sóz energiiasy" Eýraziialyq ádebi forýmynyń qatysýshylary, uiymdastyrýshylar - Qazaqstan Jazýshylar odaǵy men Mádeniet jáne sport ministrligine alǵys bildire otyryp, dúniejúzilik qaýymdastyqtyń saiasi, rýhani hám mádeni ómirinde týyndaǵan ótkir qarsylyqtar men jańashyl ózgerister tusynda osyndai sharalar uiymdastyrýdyń mańyzdylyǵy men ózektiligin atap ótkimiz keledi.
Ózara qurmet pen túsinistik atmosferasynda ótken Forým barysynda, keleshekte ádebiet, kórkem aýdarma jáne baspa isi salalary boiynsha halyqaralyq bailanystardyń jan-jaqty damýynyń negizi bolýy tiis oi-pikirler aityldy.
HHI ǵasyrda ádebi protsesster qurylymy, ádebiet mártebesi hám jalpy ádebiettiń ózi ózgeriske tústi. Biraq kitap rýhani-adamgershilik qundylyqtardyń qainar kózi bop qalyp otyr.
Tarihi kezeńder, jańa zaman, ult taǵdyry kórkem sóz sheberleriniń aitýly shyǵarmalaryndaǵy bas keiipkerlerdiń taǵdyrlary arqyly aishyqtalady. Proza men poeziiada, dramatýrgiia men pýblitsistikada jańa kókjiekter kórinip, ózgeshe reńkti, kórkem mazmundy taqyryptar paida bop, ádebi formalar men stilder qalyptasýda. Sońǵy kezderi kitap men monitordyń, sonymen qatar aqsúiektik-buqaralyq belletristikanyń ara-qatynasynyń jaqyndai túskenin de anyq baiqaýǵa bolady. Aqparattyq tehnologiialar kitap shyǵarý isiniń damýyna aitarlyqtai áser etip, internet-basylymdardyń kóptep paida bolýyna ákep soqtyrdy. Aqyn-jazýshylar áldeqashan óz oqyrmanymen internet-forýmdar arqyly dialog júrgize bastady. Osy tusta, sózsiz, ádebiettegi kásibi synnyń jetispeýshiligi baiqalyp jatyr.
Zamanaýi ulttyq ádebiet ulttyń mádeni kody men ulttyq biregeilikti saqtaidy. Olar qoǵam hal-ahýaly, kóńil-kúiiniń kórsetkishi, rýhani barometri bolyp, álemniń ulttyq beinesin aiqyndap turmaq.
Sondai-aq, ulttyq ádebiet álemdegi ádebi protsesstermen birigedi. Óitkeni ár ulttyń ádebieti - onyń tek qana tarih qalyptastyrǵan taǵdyry emes, kórshi elder men álem halyqtaryna degen arnaýy. Sol sebepti búgingi kúni ádebi jáne mádeni qatynastyrdy jaqsartý, zamanaýi ádebi protsesstegi kórkem aýdarma mindetteriniń kommýnikativtiligi asa mańyzdy. Aýdarmadaǵy jańa kórkem shyǵarmalar jinaqtalǵan antologiialardyń shyǵýy óte ózekti. Zamanaýi aqparattyq keńistikte ár alýan ádebietti tabystyryp, jaqyndastyratyn mindetti ádebi-kórkem jýrnaldar atqarady. Al, kórkem ádebiet - bizdiń bir-birimizge shyǵatyn tóte jolymyz.
"Zamanaýi álemdegi sóz energiiasy" Eýrazilyq ádebi forýmnyń qorytyndysynda, jiyn qatysýshylary Eýraziia halyqtarynyń kórkem ádebieti úlgilerin nasihattaý, ulttyq mádeniet ókildikteriniń qarym-qatynasyn nyǵaitý, birtutas eýraziialyq ádebi keńistik qurý jumystaryn negizgi mindet qyp ala otyryp tómendegidei usynystar qabyldady:
– qatysýshy memleketterdiń jazýshylar qaýymdastyqtarynyń kitap shyǵarý men aýdarmaǵa qatysty birikken jobalaryna qoldaý kórsetilýi kerek; tiisinshe, sol arqyly aýdarma jáne baspa isi damyp, klassikalyq hám zamanaýi ulttyq ádebiettiń alǵa jyljýyna, álemdik keńistikte tanylýyna jol ashylmaq;
– shetel avtorlarynyń shyǵarmalaryn TMD elderi men alys-jaqyn memleketterdegi gazet-jýrnaldarda basý úshin ádebi-kórkem basylymdardyń yntymaqtastyǵyn qarqyndy túrde damytyp, ádebi-kórkem almanahtar men merzimdi basylym betterinde arnaiy taqyryptyq sandar men "Dostyq", "Úndestik" aidarlaryn ashý;
– halyqaralyq ádebi bailanysty damytý, ulttyq aýdarma mektepterine qoldaý kórsete otyryp kórkem aýdarma salasynyń mańyzy men rólin arttyrý jumystaryn jandandyrý (aýdarmashylardy taǵylymdamadan ótkizý, olardyń biliktiligin arttyrý);
– jazýshylar delegatsiialarynyń shyǵarmashylyq bailanystaryn jaqsartý maqsatynda halyqaralyq ádebi forýmdarǵa, kitap jármeńkelerine, ádebi biennalelerge turaqty qatysyp turý;
* ádebi syndy damytý;
* ár eldiń ulttyq ádebietiniń ózine tán ereksheligi men qundylyqtaryn, sonymen qatar ortaq uqsastyqtaryn saqtai otyryp, olardy jańashyl mazmunmen tolyqtyryp, áldeqashan qalyptasqan dialogin jalǵastyrý.
Eýraziialyq ádebi forýmnyń delegattary
