Koronavirýs indetinen kóz jumǵan otandastarymyzdy eske alý úshin 13 shildeni Ulttyq aza tutý kúni dep jariialaý salamattylyq sabaǵyn nyqtai túsedi. Bul týraly L.N.Gýmilev atyndaǵy Eýraziia ulttyq ýniversitetiniń rektory, akademik Erlan Sydyqov aitty, dep habarlaidy QazAqparat.
«Álemdik koronavirýs pandemiiasynyń eldegi kúrdeli jaǵdaiy men oǵan qarsy shuǵyl is-sharalarǵa bailanysty Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń televiziialyq úndeýi asa mańyzdy jáne kókeikesti dep bilemiz. Óitkeni osynaý jaýapty kezeńde jurtshylyq shynaiy da bilikti salamattylyq jumystarymen birge aǵymdaǵy túrli kúrdeli máselelerge naqty jaýapty qajetsinip otyrǵany da ras. Birden aitaiyq, Memleket basshysy men Úkimet jahandyq qaýip – virýs indetiniń aldyn alýǵa qatysty keshendi jumystardy saýatty, júieli bastady. Degenmen ǵalamdaný zamanynda koronavirýstiń alapat qiyndyq týǵyzatynyn sát saiyn sezdik. Onymen kúrestiń aqyl men bilikke, birlik pen kúsh-jigerge arqa súieitinin jáne onyń úilestirýshisi – memleket bolǵanymen, barlyq másele halyqtyń saqtyq sharalaryna kelip tireletinin ańǵardyq», - dedi ýniversitet basshysy.
Onyń atap ótýinshe, sońǵy derekter men málimetter jer-jerde osy másele bosańsyp ketkenin ańǵartty. Sala dárigerleriniń janqiiarlyq eńbegine beiqamdyqpen, nemqurailyqpen kóleńke túsirýshiler de kóbeie bastady. Sonymen birge halyq qinalǵan kezde dári-dármektiń spekýliatsiiasy dúrbeleń týǵyzdy. Saraptan ótpegen aqparat, qily dereksiz málimet áleýmettik jelini ushyndyryp jiberdi.
«Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev halyqqa arnalǵan 8 shildedegi úndeýinde: «Koronavirýstyń taralýyna bailanysty densaýlyq saqtaý júiesine kóp aýyrtpalyq túsýde. Ashyǵyn aitý kerek, densaýlyq saqtaý júiesi indetke toitarys berýge daiyn bolǵan joq. Osy másele boiynsha biz tergeý júrgizemiz jáne bul jaǵdaidan sabaq alamyz. Ákimderdiń jibergen qatelikterine tiisti baǵa beremiz. Degenmen, memleket tarapynan barlyq qajetti sharalar qabyldanýda. Qabyldanǵan sharalar men meditsina qyzmetkerleriniń erliginiń arqasynda emdelip shyǵyp jatqan azamattardyń sany edáýir kóbeidi. Kóptegen elderdegi jaǵdai bizden de qiyn. Degenmen, «Ár qazaq – meniń jalǵyzym» degendei, Ár azamatymyzdyń qazasy meniń júregime qatty batady» dep máseleni búkpesiz aitty. Rasynda, koronavirýske shaldyqqan alǵashqy naýqas anyqtalǵan 13 naýryzdan bastap árbir kún, árbir saǵat, árbir minýt 18 million 400 myńǵa jýyqtaǵan Qazaqstan halqy úshin zor synaq boldy. Memleket basshysy sol kezde-aq aitqandai: «Biz dúrbeleń týdyrýǵa jol bermeimiz. Dál osy kezde halyq memleketke qoldaý kórsetýi kerek. Bul asa mańyzdy. Koronavirýs – batpandap kirip, mysqaldap shyǵatyn qaýipti dert»«, - dedi Erlan Sydyqov.
Ýniversitet rektory Prezident aiqyndaǵan salamattylyq sabaǵyn alý, túptep kelgende, tek atqarýshy bilikke ǵana emes, bárimizge qatysty. Bul rette Memleket basshysynyń myna sózi sát saiyn jadymyzda turýy tiis: «Bul indetti adamzat jýyq arada jeńe qoimas. Alaida, ýaiym men qaiǵyǵa batyp, túrli qaýesetterge senip, eńsemizdi túsirýge taǵy da bolmaidy. Salmaqty, sabyrly bolaiyq! Bizdiń jumysymyz – aiqyn, qoǵam aldynda eshnárseni jasyrmai, ashyq aitamyz. Bolashaqta da solai bolady. Búkil kúsh jigerimizdi jinap, indetpen kúrese berýimiz kerek».
«Sonymen birge koronavirýs indetinen kóz jumǵan otandastarymyzdy eske alý úshin 13 shildeni Ulttyq aza tutý kúni dep jariialaýy da salamattylyq sabaǵyn nyqtai túskendei. Bul – adami jaýapkershilik jáne imandylyq sharty. Qasym-Jomart Kemeluly jahandyq qaýipke qarsylyq sharalary men kesepattyń ekinshi kezeńimen kúreske daiarlyqtyń mán-jaiyna da jan-jaqty toqtaldy. Birinshiden, alǵashqy meditsinalyq kómek kórsetý jumysy odan saiyn jetildiriledi. Elde ýniversaldy 400 mobildik emdeý brigadasy bolsa, shilde sońyna deiin onyń sany 3,5 myńǵa arttyrylmaq. Ekinshiden, aýrýhanalarda osy dertke bailanysty oryndar kóbeitiledi. Ol qazir 70 paiyzǵa arttyrylyp, 43 myńdy qurasa, endi qarýly kúshterdiń kómegimen dala gospitaldaryn jasaqtaý da qolǵa alynady. Úshinshiden, kúnine 40 myń qan testin sapartai alatyn 8 mobildi ortalyq turaqty jumys isteitin bolady. Tórtinshiden, dári-dármek tapshylyǵy, qoljetimdiligi keshendi túrde sheshiledi. Alyp-satarlar aiaýsyz jazalanady. Qosymsha tynys berý apparattary qajet mólsherde satyp alynady. Besinshiden, koronavirýsty emdeitin sheteldik jáne otandyq dárilerdiń sertifikatsiiasy men qoldaný amaldary jyldamdatylady», - dedi ol.
Erlan Sydyqov Memleket basshysynyń: «Biz – talai zobalań men synaqty bastan ótkergen, tarihtyń talai daýylyna boi bermegen halyqpyz. Batyr babalardyń jolyn jalǵaǵan búgingi urpaq ta qazirgi qiyndyqqa tótep beredi dep senemin. Bálkim, bul bizdiń birligimizdi baiqaý úshin berilgen synaq shyǵar. Bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shyǵaryp, uiymdasa bilsek, bul synnan da ótermiz» dep, barshamyzdy jigerlendirgeni de – eleýli fakt ekendigine basa nazar aýdartady.
«Ras, qai synaqtan bolsyn, dana Abai aitqandai, qairat pen aqyl alyp shyǵady. Mundai áleýet elimizde bar. Biz – joǵary bilim salasynyń mamandarymyz. Sondyqtan salamattylyq sabaǵyna ǵylym kózimen qaraý – mindetimiz. Bul turǵydan kelsek te, úndeýdiń júieliligi men naqtylyǵy daǵdarys salmaǵyn da, soǵan bailanysty amal-tásilderdi aiqyn túsindirip tur. L.N.Gýmilev atyndaǵy Eýraziia ulttyq ýniversiteti – 24 myńǵa jýyq adamnan turatyn irgeli ujym. Memleket pen úkimet tapsyrmasymen qashyqtan oqytý úderisin tolyq tájiribeden ótkizip, qabyldaý emtihandaryn da salamattylyq tártibimen júrgizýge járdemdesip jatyrmyz. Muny júielegen Bilim jáne ǵylym ministrligi barshamyzdy memlekettilik talap tóńiregine toptastyra bildi. Oqytýshy-ǵalymdarymyz ben bilim alýshylarymyzdyń talap-jigeri, arman-ieti Otanymyzdyń tilegimen úndesedi. Olar qiyn da jaýapty kezeńde qajetti salamattylyq sharalaryna atsalysýǵa daiar», - dedi EUÝ rektory.
