ەرلان سىدىقوۆ ۇلتتىق ازا تۇتۋدىڭ جارييالانۋى تۋرالى: بۇل - سالاماتتىق ساباعى

ەرلان سىدىقوۆ ۇلتتىق ازا تۇتۋدىڭ جارييالانۋى تۋرالى: بۇل - سالاماتتىق ساباعى

كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنەن كٶز جۇمعان وتانداستارىمىزدى ەسكە الۋ ٷشٸن 13 شٸلدەنٸ ۇلتتىق ازا تۇتۋ كٷنٸ دەپ جارييالاۋ سالاماتتىلىق ساباعىن نىقتاي تٷسەدٸ. بۇل تۋرالى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى, اكادەميك ەرلان سىدىقوۆ ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«ەلەمدٸك كوروناۆيرۋس پاندەميياسىنىڭ ەلدەگٸ كٷردەلٸ جاعدايى مەن وعان قارسى شۇعىل ٸس-شارالارعا بايلانىستى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تەلەۆيزييالىق ٷندەۋٸ اسا ماڭىزدى جەنە كٶكەيكەستٸ دەپ بٸلەمٸز. ٶيتكەنٸ وسىناۋ جاۋاپتى كەزەڭدە جۇرتشىلىق شىنايى دا بٸلٸكتٸ سالاماتتىلىق جۇمىستارىمەن بٸرگە اعىمداعى تٷرلٸ كٷردەلٸ مەسەلەلەرگە ناقتى جاۋاپتى قاجەتسٸنٸپ وتىرعانى دا راس. بٸردەن ايتايىق, مەملەكەت باسشىسى مەن ٷكٸمەت جاھاندىق قاۋٸپ – ۆيرۋس ٸندەتٸنٸڭ الدىن الۋعا قاتىستى كەشەندٸ جۇمىستاردى ساۋاتتى, جٷيەلٸ باستادى. دەگەنمەن عالامدانۋ زامانىندا كوروناۆيرۋستٸڭ الاپات قيىندىق تۋعىزاتىنىن سەت سايىن سەزدٸك. ونىمەن كٷرەستٸڭ اقىل مەن بٸلٸككە, بٸرلٸك پەن كٷش-جٸگەرگە ارقا سٷيەيتٸنٸن جەنە ونىڭ ٷيلەستٸرۋشٸسٸ – مەملەكەت بولعانىمەن, بارلىق مەسەلە حالىقتىڭ ساقتىق شارالارىنا كەلٸپ تٸرەلەتٸنٸن اڭعاردىق», - دەدٸ ۋنيۆەرسيتەت باسشىسى.

ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, سوڭعى دەرەكتەر مەن مەلٸمەتتەر جەر-جەردە وسى مەسەلە بوساڭسىپ كەتكەنٸن اڭعارتتى. سالا دەرٸگەرلەرٸنٸڭ جانقييارلىق ەڭبەگٸنە بەيقامدىقپەن, نەمقۇرايلىقپەن كٶلەڭكە تٷسٸرۋشٸلەر دە كٶبەيە باستادى. سونىمەن بٸرگە حالىق قينالعان كەزدە دەرٸ-دەرمەكتٸڭ سپەكۋلياتسيياسى دٷربەلەڭ تۋعىزدى. ساراپتان ٶتپەگەن اقپارات, قيلى دەرەكسٸز مەلٸمەت ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ ۇشىندىرىپ جٸبەردٸ.

«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا ارنالعان 8 شٸلدەدەگٸ ٷندەۋٸندە: «كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا بايلانىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنە كٶپ اۋىرتپالىق تٷسۋدە. اشىعىن ايتۋ كەرەك, دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ ٸندەتكە تويتارىس بەرۋگە دايىن بولعان جوق. وسى مەسەلە بويىنشا بٸز تەرگەۋ جٷرگٸزەمٸز جەنە بۇل جاعدايدان ساباق الامىز. ەكٸمدەردٸڭ جٸبەرگەن قاتەلٸكتەرٸنە تيٸستٸ باعا بەرەمٸز. دەگەنمەن, مەملەكەت تاراپىنان بارلىق قاجەتتٸ شارالار قابىلدانۋدا. قابىلدانعان شارالار مەن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ەرلٸگٸنٸڭ ارقاسىندا ەمدەلٸپ شىعىپ جاتقان ازاماتتاردىڭ سانى ەدەۋٸر كٶبەيدٸ. كٶپتەگەن ەلدەردەگٸ جاعداي بٸزدەن دە قيىن. دەگەنمەن, «ەر قازاق – مەنٸڭ جالعىزىم» دەگەندەي, ەر ازاماتىمىزدىڭ قازاسى مەنٸڭ جٷرەگٸمە قاتتى باتادى» دەپ مەسەلەنٸ بٷكپەسٸز ايتتى. راسىندا, كوروناۆيرۋسكە شالدىققان العاشقى ناۋقاس انىقتالعان 13 ناۋرىزدان باستاپ ەربٸر كٷن, ەربٸر ساعات, ەربٸر مينۋت 18 ميلليون 400 مىڭعا جۋىقتاعان قازاقستان حالقى ٷشٸن زور سىناق بولدى. مەملەكەت باسشىسى سول كەزدە-اق ايتقانداي: «بٸز دٷربەلەڭ تۋدىرۋعا جول بەرمەيمٸز. دەل وسى كەزدە حالىق مەملەكەتكە قولداۋ كٶرسەتۋٸ كەرەك. بۇل اسا ماڭىزدى. كوروناۆيرۋس – باتپانداپ كٸرٸپ, مىسقالداپ شىعاتىن قاۋٸپتٸ دەرت»«, - دەدٸ ەرلان سىدىقوۆ.

ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى پرەزيدەنت ايقىنداعان سالاماتتىلىق ساباعىن الۋ, تٷپتەپ كەلگەندە, تەك اتقارۋشى بيلٸككە عانا ەمەس, بەرٸمٸزگە قاتىستى. بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ مىنا سٶزٸ سەت سايىن جادىمىزدا تۇرۋى تيٸس: «بۇل ٸندەتتٸ ادامزات جۋىق ارادا جەڭە قويماس. الايدا, ۋايىم مەن قايعىعا باتىپ, تٷرلٸ قاۋەسەتتەرگە سەنٸپ, ەڭسەمٸزدٸ تٷسٸرۋگە تاعى دا بولمايدى. سالماقتى, سابىرلى بولايىق! بٸزدٸڭ جۇمىسىمىز – ايقىن, قوعام الدىندا ەشنەرسەنٸ جاسىرماي, اشىق ايتامىز. بولاشاقتا دا سولاي بولادى. بٷكٸل كٷش جٸگەرٸمٸزدٸ جيناپ, ٸندەتپەن كٷرەسە بەرۋٸمٸز كەرەك».

«سونىمەن بٸرگە كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنەن كٶز جۇمعان وتانداستارىمىزدى ەسكە الۋ ٷشٸن 13 شٸلدەنٸ ۇلتتىق ازا تۇتۋ كٷنٸ دەپ جارييالاۋى دا سالاماتتىلىق ساباعىن نىقتاي تٷسكەندەي. بۇل – ادامي جاۋاپكەرشٸلٸك جەنە يماندىلىق شارتى. قاسىم-جومارت كەمەلۇلى جاھاندىق قاۋٸپكە قارسىلىق شارالارى مەن كەسەپاتتىڭ ەكٸنشٸ كەزەڭٸمەن كٷرەسكە دايارلىقتىڭ مەن-جايىنا دا جان-جاقتى توقتالدى. بٸرٸنشٸدەن, العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ جۇمىسى ودان سايىن جەتٸلدٸرٸلەدٸ. ەلدە ۋنيۆەرسالدى 400 موبيلدٸك ەمدەۋ بريگاداسى بولسا, شٸلدە سوڭىنا دەيٸن ونىڭ سانى 3,5 مىڭعا ارتتىرىلماق. ەكٸنشٸدەن, اۋرۋحانالاردا وسى دەرتكە بايلانىستى ورىندار كٶبەيتٸلەدٸ. ول قازٸر 70 پايىزعا ارتتىرىلىپ, 43 مىڭدى قۇراسا, ەندٸ قارۋلى كٷشتەردٸڭ كٶمەگٸمەن دالا گوسپيتالدارىن جاساقتاۋ دا قولعا الىنادى. ٷشٸنشٸدەن, كٷنٸنە 40 مىڭ قان تەستٸن ساپارتاي الاتىن 8 موبيلدٸ ورتالىق تۇراقتى جۇمىس ٸستەيتٸن بولادى. تٶرتٸنشٸدەن, دەرٸ-دەرمەك تاپشىلىعى, قولجەتٸمدٸلٸگٸ كەشەندٸ تٷردە شەشٸلەدٸ. الىپ-ساتارلار اياۋسىز جازالانادى. قوسىمشا تىنىس بەرۋ اپپاراتتارى قاجەت مٶلشەردە ساتىپ الىنادى. بەسٸنشٸدەن, كوروناۆيرۋستى ەمدەيتٸن شەتەلدٸك جەنە وتاندىق دەرٸلەردٸڭ سەرتيفيكاتسيياسى مەن قولدانۋ امالدارى جىلدامداتىلادى», - دەدٸ ول. 

ەرلان سىدىقوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ: «بٸز – تالاي زوبالاڭ مەن سىناقتى باستان ٶتكەرگەن, تاريحتىڭ تالاي داۋىلىنا بوي بەرمەگەن حالىقپىز. باتىر بابالاردىڭ جولىن جالعاعان بٷگٸنگٸ ۇرپاق تا قازٸرگٸ قيىندىققا تٶتەپ بەرەدٸ دەپ سەنەمٸن. بەلكٸم, بۇل بٸزدٸڭ بٸرلٸگٸمٸزدٸ بايقاۋ ٷشٸن بەرٸلگەن سىناق شىعار. بٸر جەڭنەن قول, بٸر جاعادان باس شىعارىپ, ۇيىمداسا بٸلسەك, بۇل سىننان دا ٶتەرمٸز» دەپ, بارشامىزدى جٸگەرلەندٸرگەنٸ دە – ەلەۋلٸ فاكت ەكەندٸگٸنە باسا نازار اۋدارتادى.

«راس, قاي سىناقتان بولسىن, دانا اباي ايتقانداي, قايرات پەن اقىل الىپ شىعادى. مۇنداي ەلەۋەت ەلٸمٸزدە بار. بٸز – جوعارى بٸلٸم سالاسىنىڭ ماماندارىمىز. سوندىقتان سالاماتتىلىق ساباعىنا عىلىم كٶزٸمەن قاراۋ – مٸندەتٸمٸز. بۇل تۇرعىدان كەلسەك تە, ٷندەۋدٸڭ جٷيەلٸلٸگٸ مەن ناقتىلىعى داعدارىس سالماعىن دا, سوعان بايلانىستى امال-تەسٸلدەردٸ ايقىن تٷسٸندٸرٸپ تۇر. ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ – 24 مىڭعا جۋىق ادامنان تۇراتىن ٸرگەلٸ ۇجىم. مەملەكەت پەن ٷكٸمەت تاپسىرماسىمەن قاشىقتان وقىتۋ ٷدەرٸسٸن تولىق تەجٸريبەدەن ٶتكٸزٸپ, قابىلداۋ ەمتيحاندارىن دا سالاماتتىلىق تەرتٸبٸمەن جٷرگٸزۋگە جەردەمدەسٸپ جاتىرمىز. مۇنى جٷيەلەگەن بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ بارشامىزدى مەملەكەتتٸلٸك تالاپ تٶڭٸرەگٸنە توپتاستىرا بٸلدٸ. وقىتۋشى-عالىمدارىمىز بەن بٸلٸم الۋشىلارىمىزدىڭ تالاپ-جٸگەرٸ, ارمان-يەتٸ وتانىمىزدىڭ تٸلەگٸمەن ٷندەسەدٸ. ولار قيىن دا جاۋاپتى كەزەڭدە قاجەتتٸ سالاماتتىلىق شارالارىنا اتسالىسۋعا دايار», - دەدٸ ەۇۋ رەكتورى.