Foto: okg.kz
Túlkibasta ózgeshe azamat turady. Ózgesheligin júziniń jylylyǵynan, ystyq yqylasynan ańǵarýǵa bolady. El qurmet tutatyn jaqsy kisiniń Túlkibas aýdanynyń qurmetti azamaty degen ataǵy da joq emes. Búginde esimi Mailykent óńirine tanymal. Ózi «Turar Rysqulov avtobýs parki» JShS-niń direktory.
Jany jaisań Qalmahan Seksenbaev jaily maqala jazýdy jón kórdik. Jurtshylyqqa qadir-qasietin jetkizsek dedik. Osy maqsatta ózim syrttai biletin keiipkerimniń bitim-bolmysyn, adami qasieti men ónegeli ómir jolyn zerttei bastadym. Tula boiyndaǵy izgilikti ańǵardym. Qolyma Qalmahan Mamytbekulynyń ómirinen syr shertetin qundy qujattar, túrli basylym betterine shyqqan sýretterimen qosa berilgen maqalalar ilikti.
Q.Seksenbaev 1961 jyly 9 qazanda Túlkibas aýdanynyń Kalinin aýylynda týǵan. Qart Qarataýdyń etegine qonys tepken aiadai ǵana shaǵyn aýylda onyń qaita oralmas baqytty balalyq shaǵy ótti. Ol – tabiǵaty ásem, janǵa jaily taza aýasy bar, kórikti Qojamberdi aýyly.
«Áke kórgen oq jonar» degen. Uly Otan soǵysynyń ardageri, qart maidanger, asqar taýdai ákesi Mamytbektiń tálim-tárbiesin kórdi. Ákelik qamqorlyqty boiyna sińirip ósti. Eńbekke erte aralasty. Soǵan qaramastan sabaǵyn jaqsy oqydy. Qazaqy aýyldyń, jyly uia – otbasynyń tárbiesin kórgen bala emes pe, úlkendi syilaýǵa, kishige qamqor bolýǵa beiim ósti. Aýyldaǵy turmysy tómen balalarǵa qol ushyn berýge umtylatyn. Ásirese, jetim-jesirlerge udaiy qol ushyn berýdi kórip-bilip ósti.
Ol Maitóbe eldi mekenindegi Gagarin atyndaǵy orta mektepti oidaǵydai bitirip shyǵyp, Shymkent qalasyndaǵy avtomehanikalyq tehnikýmǵa qujat tapsyrdy. Bala kezinen tehnikaǵa bir taban jaqyndyǵy, áýestigi baiqalatyn Qalmahan ańsaǵan armanyna qol jetkizý úshin atalmysh tehnikýmda da erekshe kózge túsip, ozat oqýshylardyń qatarynda bolýǵa tyrysty. Odan ári júregi qalaǵan mamandyǵyna qol jetkizip, úlken eńbekke aralasty. Edáýir ómirlik tájiribe jinaqtaǵan soń, bilimin odan ári jetildirýdi oilady. M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan ýniversitetine oqýǵa túsip, ekonomika fakýltetin bitirip shyqty.
1988 jyldyń qarasha aiynan óziniń mamandyǵyna sai №1 Shymkent avtobýs parkine jumysqa turdy. Berilgen isine jaýapkershilikpen qarap, alǵan teoriialyq bilimin tájiribede júzege asyra bastady. Talpynyp, kóp bilýge umtyldy. Uiadaǵy tárbiesiniń arqasynda bolar, jas maman óziniń jaidary minezimen, qarapaiymdylyǵymen kózge tústi. Eńbeksúigishtigi taǵy bar. Ainalasyna qurmetti maman retinde tanyla bastady. Tynymsyz áreketi men jaýapkershiligi alǵa jeteledi. Ujymda kózge túsip, kóp uzamai qyzmettik dárejesi ósti. Qalmahan Mamytbekuly 1996 jyly aýdandaǵy «Vannovka jolaýshylar tasymaldaý» mekemesine direktordyń orynbasary qyzmetine taǵaiyndaldy. Keiin bul mekeme «№16 T. Rysqulov avtobýs parki» dep atalǵanda, osy seriktestikke basshy boldy. Mine, sodan beri mekemeniń direktory retinde jemisti qyzmet atqaryp keledi.
Osy ýaqyt aralyǵynda Túlkibas aýdanynda kóptegen igilikti ister atqarylyp, jan jadyratar talai is-sharalar júzege asty. Árine, ondai is-áreketter avtobýs parkiniń qatysýymen ótedi, óitkeni, jolaýshylar tasymalynyń aýqymy keń. Sondyqtan aýdan kóleminde atqarylatyn úlkendi-kishili tirlikte Qalmahan Seksenbaev basqaratyn avtobýs parki udaiy belsendilik tanytyp júredi. Kúni búginge deiin shetkeri qalǵan jeri joq. Qashan kórseń, elge kelgen qonaqtardy tasymaldap, halyqqa qyzmet etedi. Mártebeli meimandardy oblys ortalyǵyna, kórshiles Tarazǵa, Alataý baýraiyndaǵy Almatyǵa jetkizip salý bul avtopark ujymy úshin úirenshikti jaǵdaiǵa ainalyp ketkeli qashan.
Sonymen qatar, aýdanda qurylǵan «Qaiyrymdylyq», «Qamqorlyq» qorlary aiasynda qazynaly qarttardy, asyl ájelerdi, mektep oqýshylaryn jylda oblys aýmaǵyndaǵy qasietti de kieli jerlerge saiahatqa, ziiarat etýge aparý jumystaryn negizinen «T.Rysqulov avtobýs parki» mekemesi atqarady.
Aýdandy ár jyldary basqarǵan Jeńisbek Máýlenqulov, Asqar Beisenbaev, Qalybek Aldabergenov, Darhan Myńbai, Erǵali Sarmanov, Qairat Ábdýáliev, Nurbol Turashbekov, Nurlan Baiǵut, Nurjan Iztileýov sekildi ákimdermen jaqsy qarym-qatynas ornatyp, olardyń seniminen shyqty. Bastysy, jergilikti halyq avtobýs parkiniń qyzmetine kóńilderi tolady, jumystaryna dán riza. Avtobýs parkiniń jumysy jeńil deýge kelmeidi. Degenmen, eńbekqor, isker azamat salanyń san qyrly qiynshylyqtaryna moiynsynbady. Jerlesteriniń seniminen shyǵýdy basty maqsaty dep bildi.
Qaiyrymdylyq isteri de jeterlik. Máselen, A.Makarenko atyndaǵy jalpy orta mektebi janyndaǵy internatta jetim-jesir, turmysy tómen, áleýmettik osal toptaǵy otbasy balalary da oqidy. Olardy elimizdiń kórikti jerlerine, kieli mekenderine saiahatqa, ziiaratqa aparyp júrgen de atalǵan parktiń avtobýsy men júrgizýshileri. Munan bólek, múgedek jandardy, qart kisilerdi, ájelerdi bóle-jarmai, aitqan talap-tilekterin oryndaýdy maqala keiipkeri azamattyq boryshy sanaidy. Sonymen qatar, jyl saiyn «T.Rysqulov avtobýs parkinde» uzaq jyl eńbek etip, zeinetke shyqqan azamattardyń basyn qosyp, ómirden ozǵan jandardyń rýhyna Quran baǵyshtap, nietin bildirip otyrady.
Árine, Qalmahandai atpal azamattyń uzaq jylǵy mańdai teri men qajyrly eńbegi zaia ketken joq. Uiymdastyrýshylyq qabileti mol, isker basshy Qalmahan Seksenbaev «Qazaqstan Táýelsizdigine – 10, 20, 30 jyl», «Shapaǵat», «Túlkibas aýdanyna – 90 jyl» medalderiniń, QR Kólik jáne kommýnikatsiialar ministrliginiń «Qurmetti avtokólikshi» tósbelgisiniń, «Amanat» partiiasy tóraǵasynyń, oblys, aýdan ákimderiniń qurmet gramotalarynyń, Alǵys hattarynyń iegeri. Qosaǵymen tatý-tátti ǵumyr keship, altyn asyqtai tórt perzent tárbielep ósirdi. Olardan tórt nemere súidi.
Bir sózben aitqanda, zeinetkerlik 63 jasqa tolǵan Qojamberdi aýylynyń tól perzentine qýanyshty kúnińiz qutty bolsyn, elge sińgen adal eńbegińizdiń tek jemisin kórińiz degimiz keledi.
Oryntai KÓMEKOV,
Qazaqstan Jýrnalister odaǵynyń múshesi
Túlkibas aýdany
