Kentaýlyq Nursulý Batyrbekova ótken jyly 1 mln. 380 myń teńge kóleminde memleketten qaitarymsyz grant alyp, óz kásibin bastap ketken.
Kentaýdyń shetinde turatyn Nursulý memleketten beriletin demeý qarjyny (grant) et-sút baǵytyndaǵy iri qara ósirýge alǵan. Ol grant qarajatyna 3 sútti siyr satyp alypty. «Siyrlarym baǵymy jaqsy bolǵandyqtan túgel buzaýlady. Qazir 9 siyrym bar. Grant almai turyp ta ózim mal bordaqylaýmen ainalysyp júrgenmin. Joldasymmen úide azyraq mal ustap, semizin soiyp satyp, tirlik jasaitynbyz. Asyl tuqymdy sútti siyrlar alǵan soń, sútinen qurt, mai, irimshik jasap satyp otyrmyz. Jumysymyz nátijeli» deidi ol.
– Jalpy, kásipti bastaǵanyma 10 jyldan asyp barady. Basynda Almatyda ashana ashyp, ony da jaqsy júrgizdim. Tamaq jaǵynda júrgen soń, ettiń jaiyn jaqsy bilemiz. Almatydaǵy ashanamda 6-7 kelinshekke turaqty jumys berip otyrǵanbyz. Bul jaqtan onyń jumysyn baqylaý múmkin bolmaǵan soń byltyrdan beri ony bireýge jalǵa berdik. Jalǵa bergende 7-8 jyldan beri tańnyń atysy, kúnniń batysy jan aiamai jumys istep júrgen, osy ashanany aiaqqa turǵyzǵan kelinshekterdi jumysynda qaldyrasyz degen shart qoidym. Otbasylyq jaǵdaiǵa bailanysty Almatydan elge oraldyq. Kelgen soń osy mal baǵý jaǵyna oiystyq. Kásip degen tynymsyz eńbek pen izdenistiń arqasynda ǵana nátije beredi. Siyr sútinen aiyrǵan qurt-mai, irimshik te jaqsy ǵoi. Alaida, bul baǵytta básekelestik óte joǵary. Jaz ailarynda qurt-maidy ekiniń biri satady, aýyl adamdary bazar jaǵalap keide arzanǵa tastap ta ketedi. Sol sebepti bul biznesti túrlendirý kerek dep sheshtim. Onsyz da et satamyz, etti súrlep satamyz, qys-kúz ailarynda qazy ainaldyryp, qazy-qarta, jal-jaia jasap, quiryq maidy súrlep-sándep, tapsyryspen meiramhanalarǵa ótkizemiz. Taýyq ta baǵyp jatyrmyz. Broiler tuqymdas taýyqtar tez semiredi, – degen kásipker óziniń bul iske qalai beiimdelgenin baian etti.
«...2021 jyly áleýmettik jeliden sapaly shujyq shyǵaratyn bir kisiniń kýrsyna onlain qatysyp, oqyp alǵanmyn. Basynda jai áýestik bolǵan edi. Keiin shujyq óndirisin ábden búge-shigesine deiin zerttedim. Bizdiń qalaǵa joǵary surypty (tek etten jasalǵan) Belorýssiia shujyqtary keledi eken. Kilási 10 myń teńgeden satylyp jatyr. Qymbat. Biraq, ótip jatyr, demek, turaqty tutynýshylary bar. Nege maǵan da úi shujyǵyn satpasqa degen oi keldi. Basynda ózimizge dep az-azdan jasap kórdim. Keiin kórshilerge, tanystarǵa usyndym. Sosyn qalanyń basqa aýdandarynan kelip ala bastady. Qazir kúnine 18-20 keli shamasynda shujyq jasap, búkil Kentaýdy úi shujyǵymen qamtyp otyrmyz, Sońǵy kezde Jezqazǵannan da tapsyrys túsip jatyr. Joǵaryda Belorýssiia shujyqtaryn kilásin oilanbai 10 myńnan alady dep aittym. Men sony jergilikti etten óndirip, kilásin 6000-6500 teńgeden satyp otyrmyn. Tek óz malymnyń etinen bolsa sol kezde onyń kilásin 4000-4500 teńgeden, ári ketse 5000 teńgeden satýǵa bolar edi. Qazir shujyqtaryma etti bazardan 3000-3200 teńgeden satyp alyp jasap júrmin. Saqtalý merzimi – 1 apta ǵana, taza tabiǵi ónim. Dámi erekshe. Ony jegen kisi dúkendegi kilási 2000-2500 teńgelik shujyqty jei almai qalady. Aiyrmasy jer men kóktei. Óitkeni, arzan shujyqtar shandyr-shalym 3-surypty etterden jasalady. Onyń dúkende ailap saqtalýy úshin túrli qospalar qosady. Ol qospalardyń ziiandylyǵy týraly áńgime bir bólek. Shujyq, sosiskany jemeitin bala joq. Áýel basta shujyq jasaýdy úirenýime sebep bolǵany da sol balalarym ziiansyz, tabiǵi taza ónim tutynsyn degen niet edi. Sóitip, óz betimshe onlain úirenip, ony Instagram paraqshama salyp júrdim. Keiin bilimimdi tereńdeteiin dep Reseidiń, Almatynyń tehnologtarynan taǵy bir kýrs oqydym. Qysqasy, shujyqtyń 12 túrli assortimentin jasaýdy úirendim. Suranysqa qarai shyǵaryp jatyrmyn. Ázirge klientter úiden alyp ketip jatyr. «Shuǵa» bazary ákimshiligimen kelistim, buiyrtsa, qarasha aiynan bastap oryn beretin boldy» deidi kásipker.
Nursulý hanym naýryz aiynan bastap úirengen ónerin, bilimin kóppen bóliseiin dep Instagram jelisi arqyly onlain, oflain kýrs uiymdastyryp, qyz-kelinshekterdi oqytyp keledi. Birneshe shákirtteri kýrsty meńgerip, shujyq jasaýdyń qyr-syryn úirenip shyqqan. Qazaqstan boiynsha 600-den astam shákirti bar. Endi olar da óz tsehtaryn ashyp jatyr eken. «Atameken» qory uiymdastyrǵan jármeńkelerge óz ónimderimen qatysyp júrgen ol, qurt-mai, irimshik degen kóp, al, úi shujyǵyn ilýde bireý ǵana shyǵaratynyn ańǵarypty. Osylaisha, Nursulý kásipker shujyq óndirisine bet buryp otyr.
«Búginde iri qara bar, qus bar, bizdiń myna úiirgelik jerimiz, qoramyz tarlyq etip jatyr. Sol sebepti de jaqynda jańa biznes-jospar jasap, «Atameken» kásipkerlik palatasyna barǵan edim. Biraq, biylǵa keshigip qalyppyn. Mamandardyń aitýynsha, dál shujyq óndirisine biylǵy jylǵa 6 paiyzdyq nesie alý múmkindigi bolǵan eken. Nesie alý da ońai emes. Onyń qanshama qujattary, talaby bolady. On jyldan beri kásipte júrgendikten odan qoryqpaimyn ǵoi. Buiyrtsa, Qusshy ata aýylynan 40 sotyq jer alýǵa kelisip qoidyq. «Atamekenniń» 6 paiyzdyq nesiesin alsam, sol jerge qorajai salyp, biznesti túrlendirip et óndirisiniń san salasyn damytyp, onyń ishinde joǵary surypty shujyq shyǵarýdy qolǵa alsam ba dep otyrmyn. Ónimderimdi búkil Qazaqstanǵa taratsam dep armandaimyn. Ol kezde memleketke qomaqty salyq tólep, kemi 15 adamǵa jumys beretin kásiporynǵa ainalar edik» deidi Nursulý hanym.
Tórt túlik bereke ǵoi. «Jeseń et, minseń kólik» dep atalarymyz tekke aitpasa kerek. Súti de, eti de, tipti, júni de aqshaǵa ainalatyn qyp-qyzyl tabystyń kózi. Búginde etti-sútti baǵyttaǵy iri qara ósirip, bordaqylap, et óndirýdi bizneske ainaldyryp, ony san-salaly etip keńeitsek dep otyrǵan kásipker kelinshekke ishtei riza boldyq. Qoldaiyq, turaqty tutynýshysynyń biri bolaiyq degen oimen paraqshasyna da jazyldyq. Kásibine bereke tiledik.
Átirgúl TÁShIM,
«Ońtústik Qazaqstan»
