Foto: kasipodaq.kz
Ult.kz tilshisi «Eńbek adamy» aidaryn jalǵastyra otyryp, Sizderdiń nazarlaryńyzǵa Túrkistan oblystyq tarihi-ólketaný murajaiynyń bastaýysh kásipodaq uiymynyń belsendi múshesi Tájibaeva Balziia Tynyshtyqbaiqyzy týraly órbitýdi jón kórdik.
Balziia Tynyshtyqbaiqyzy 1963 jyldyń 30 tamyzynda Ońtústik Qazaqstan (qazirgi Túrkistan) oblysy, Túlkibas aýdanynyń Kemerbastaý aýylynda dúniege kelgen.
Ákesi Tynyshtyqbaidyń balalyq shaǵyn surapyl soǵys urlady. Buǵanasy qatpai eresektermen birdei egis dalasynda eńbek etip, keiinnen kolhozda brigadir, shopan, jylqyshy, dúkende usta, qoimashy bolyp, zeinetkerlikke shyqqan tyl ardageri 80 jasqa qaraǵan shaǵynda dúnieden ozdy. On qursaq kótergen anasy Hadisha da ómir boiy kolhozda eńbek etti. Keýdesine birqatar orden, medaldar taǵyp, «Altyn qol sheber» ataǵyn ielendi. Búginde seksenniń seńgirinen asqan altyn qursaqty ana 9 qyz, 1 ul ósirip, nemere-shóbereleriniń qyzyǵyn kórip otyr.
Baqytyn adal eńbekten tapqan osyndai otbasynda dúniege kelgen qyzdardyń ortanshysy Balziia aldymen «Kemerbastaý» segizjyldyq mektepti támamdap, 9-10 synyptardy aýdan ortalyǵyndaǵy Abai atyndaǵy mektepte jalǵastyrdy. Mektep jasynan ónerge, jazý-syzýǵa jaqyn bolyp ósken ol bes jasynan án aitsa, besinshi synyptan alǵashqy balań óleńderi men shaǵyn maqalalary aýdandyq, respýblikalyq merzimdik basylymdarda jaryq kóre bastady.
Mektepten túlep ushqan qaisar qyz arman qala Almatyǵa attandy. Alaida, úlken ómirdiń alǵashqy qiynshylyqtary da qyr kórsetip, sol jyly joǵary oqý ornyna túsýdiń sáti túspedi. Degenmen, buǵan moiyǵan Balziia bolmady. Týǵan aýylǵa qaita oralyp, kolhoz jumysyna aralasty. Bala kezinen ónerge qumar Balziia kóp uzamai sol ýaqytta aty dúrkirep turǵan Kýibyshev halyq teatryna jumysqa ornalasady. Osylaisha óner jolyndaǵy alǵashqy qadamyn týǵan jerinen bastaǵan ol ónerge shólirkegen aýyl turǵyndaryna kontsert qoiatyn. Keler jyly Almaty qalasyndaǵy Estrada jáne tsirk óner stýdiiasynyń opera bólimine oqýǵa qabyldanyp, mýzykalyq bilim aldy. Munan keiin Almaty kino tehnikýmynyń kino qondyrǵylaryn jabdyqtaý bóliminde bilimin jalǵastyrdy. Stýdenttik jyldary da qoǵamdyq jumystarǵa belsene aralasyp, ónerli jastardyń ortasynda júrgen ol oqý ornynyń Alǵys hattarymen jáne «XI besjyldyqtyń jas gvardiiashyly» belgisimen marapattaldy.
1985 jyly oqýyn támamdaǵan soń, Shymkent qalasyndaǵy «Rodina» kinoteatryna mehanik mamany bolyp jumysqa ornalasqan Balziia úsh jyldan keiin otbasylyq jaǵdaiǵa bailanysty Jambyl oblysynyń Jańatas qalasyna qonys aýdardy. Araǵa 6 jyl salyp, Shymkentke qaita oraldy.
Jýrnalist bolsam degen bala kúngi armany Balziia Tynyshtyqbaiqyzynyń jadynan bir sátke de shyqqan emes. Shymkentten jaryq kóretin tanymdyq, otbasylyq gazet-jýrnaldardy úzbei oqityn ol osy basylymdarǵa ózin tolǵandyrǵan túrli taqyryptarǵa jazǵan maqalalaryn da joldap otyrdy. Qalamynyń qarymy baǵalanyp, 1999 jyly «Zamana» gazetine tilshi bolyp qabyldandy. Keiinnen joldasynyń qyzmet babymen Jambyl oblysyna qonys aýdarǵanymen, merzimdi basylymdarǵa úzbei maqala jazyp turdy. 2009 jyly Shymkentke birjolata qaityp kelip, «Áiel qupiiasy» gazetine jaýapty hatshy bolyp ornalasty. Al, 2011 jyly sol kezde jańadan jaryq kórgen «Áiel densaýlyǵy» gazetiniń redaktory boldy. 2013 jyly Túlkibas aýdanynyń eńbek maidanynda eren eńbekterimen tanylǵan azamattaryn nasihattaǵan «Týǵan jerdi túletkender» kitabyn jaryqqa shyǵardy. Osy jyly Qazaqstan Jýrnalister odaǵyna múshelikke qabyldandy. 2014 jyly respýblikalyq «Shýaqty otbasy» gazetiniń bas redaktory boldy. Osylaisha onyń bala kúngi armany oryndaldy.
Sol 2014 jyly Ońtústik Qazaqstan oblystyq ardagerler keńesiniń baspasóz hatshysy qyzmetine kirisken Balziia Tynyshtyqbaiqyzy osy kezden bastap Shymkent qalasy «Aýǵan soǵysy múgedekteriniń qory» qoǵamdyq birlestiginiń jumysyna da belsene aralasty. Al, 2016 jyldan atalǵan qoǵamdyq birlestiktiń baspasóz hatshylyǵyn ózge qoǵamdyq jumystarymen qosa atqardy.
Áke qanymen, ana sútimen daryǵan eńbekqorlyq, qaisarlyq, izdenimpazdyq qasietteri Balziia Tynyshtyqbaiqyzyn abyroi biigine kóterdi. Qansha qoǵamdyq jumysty qatar atqara júrip, shyǵarmashylyq izdenisin de toqtatpaǵan ol Uly Jeńistiń 70 jyldyǵyna orai oblystyq ardagerler keńesiniń uiymdastyrýmen jaryq kórgen «Erlik – elge mura» atty jinaq kitapqa atsalysyp, Shymkent qalasyndaǵy «Jebe» baspa úiinen shyqqan «Jyldyń 100 jańa esimi», «Qazaqstannyń ardaqty ardagerleri men bileri» atty avtobiografiialyq entsiklopediialaryn qurastyrýshy tobyna jetekshilik jasady.
Sonymen qatar, 2018 jyly oblystyq ardagerler keńesiniń uiymdastyrýmen jaryq kórgen «Aialy áje» jinaq kitabynyń qurastyrýshy ári shyǵarýshy redaktory boldy. 2018 jyly Túrkistan oblystyq tarihi-ólketaný mýzei filialy «Erlik» mýzeiinde, 2022 jyly aqpan aiynan bastap Túrkistan oblystyq tarihi-ólketaný murajaiynda ǵylymi qyzmetker bolyp eńbek etedi. Respýblikalyq «Ardagerler tynysy» jýrnalynyń aimaqtyq tilshisi. Sondai-aq, «Mektep», «Jas ǵalym» daryndy balalarǵa arnalǵan respýblikalyq ǵylymi-tanymdyq jýrnaldary men «Altyn uia» gazetiniń de belsendi tilshisi.
Balziia Tynyshtyqbaiqyzy eleýli eńbegi úshin 2020 jyly Uly Jeńistiń 75 jyldyǵyna orai shyǵarylǵan «Uly Jeńiske – 75 jyl» kitabyna atsalysqany úshin Shymkent qalalyq aqyn-jazýshylardyń «Qalamger» qoǵamdyq ádebi birlestiginiń «Úzdik shyǵarmasy úshin» medalimen, B.Momyshuly atyndaǵy «Batyr Shapaǵaty» medalimen, D.A.Qonaev atyndaǵy «Altyn» medalimen, «Túlkibas aýdanyna – 90 jyl» merekelik tósbelgisimen, Prezidentimiz Q.K. Toqaevtiń sheshimimen «QR Táýelsizdikke 30 jyl» merekelik medalimen, Túrkistan oblysy ákiminiń Qurmet gramotasymen, Túrkistan oblysy máslihatynyń Gramotasymen, Túrkistan oblysy ishki saiasat basqarmasynyń, Túrkistan oblystyq «Nur Otan» partiiasynyń, Túlkibas aýdany ákiminiń, Shymkent qalasy, Abai aýdany ákimderiniń, QR «Ardagerler uiymy» RQB OK-niń, Ońtústik Qazaqstan oblystyq, Shymkent qalalyq ardagerler keńesteriniń, Shymkent qalasy «Aýǵan soǵysy múgedekteriniń qory» QB-niń, oblystyq «Erlik» murajaiynyń, Túrkistan oblysy bilim basqarmasynyń Alǵys hattarymen marapattalǵan.
Qazaqstan Jýrnalister odaǵy Túrkistan oblystyq filialynyń áspetteýimen «Dáneker» syilyǵynyń iegeri. 2021 jyldan Túlkibas aýdanynyń «Qurmetti azamaty».
Balziia Tynyshtyqbaiqyzy – 38 jyl ǵumyryn birge ótkizgen Qudai qosqan qosaǵy Aitbai Jumabaiuly ekeýi Mahambet, Dáýren, Áziz esimdi 3 ul ósirip, Laýra, Diana esimdi kelinder tárbielep, Áiken, Ańsar, Kórkem, Mansur, Isataidai nemere súiip otyrǵan asyl ana, ardaqty áje.
