Foto: Gov.kz.
Túrkistan oblysy Báidibek aýdanynda dúniege kelgen Talǵat Iýsýpov Kentaý qalasynda 37 jylǵa jýyq bir mekemede jumys jasap kele jatyr. Onyń tabandy jumysyna qarap, naǵyz eńbek adamy ekenin anyq aita alamyz, dep habarlaidy Ult.kz.
Keiipkerimizdiń ata-anasy jumys babymen Kentaý qalasyna qonys aýdarǵan. Talǵat Nýridinulynyń ata-anasy eńbek jolymen qaladaǵy №5 Jylý energiia ortalyǵyna ornalasqan. Ata-anasynyń izimen búkil ul-qyzy osy mekemede eńbek etedi. Talǵat Nýridinuly mektep tabaldyryǵyn aiaqtaǵan boida №5 Jylý energiia ortalyǵyna «Otynmen jabdyqtaý bólimine» júk tasmaldaýshy bolyp qabyldanǵan. 1992 jyldan bastap 1997 jylǵa deiin atalmysh mekemeniń «Qazandyq týrbinalyq tsehynyń» slesari bolyp qyzmet etýdi bastaǵan. 2007-2008 jyldary mashinist, 2009-2011 jyldary qaita «Qazandyq týrbinalyq tsehynyń» slesari bolyp jumys jasaǵan. 2011 jyldan bastap №5 Jylý energiia ortalyǵynyń «Ortalyqtandyrylǵan jóndeý tsehynyń» aǵa sheberi qyzmetinde qazirgi tańǵa deiin jumys atqaryp keledi.
«Uzaq jyldan beri bir mekemede jumys istep kelemin. Sebebi, ata-anam, baýyrlarymda osy mekemede jumys jasaǵan. Ózime unaidy. Júz myńnan asa halyqqa jylý taratý úlken eńbek. Men óz eńbegimmen maqtanamyn. Ár adam óz eńbegine adal bolyp, sony sońyna deiin jetkizý qajet. Jumys aýyr kúshti talap etedi. Oǵan tózimdilik pen sabyrlyq qajet. Jas mamandarǵa da sony aitamyn», –deidi eńbek adamy Talǵat Nýridinuly.
Jubaiymen otandasqanyna 20 jyldan asqan. 5 ul-qyzdyń ata-anasy. Búgingi tańda uldarynda osy tehnika salasyna eńbek etýge dáripteýde.
«Búgingi zamanda eńbek adamy degenimiz, eń aldymen, meniń oiymsha, taza jumys isteitin adam. Óziniń tabysyn mańdai terimen tabatyn, janyn salyp jumys isteitin adamdy eńbek adamy dep esepteimin. Ol – dihan bola ma, ol – malshy bola ma, ol – jazýshy bola ma, ol - óner adamy bola ma, akter bola ma, báribir. Ol mańdai terin salyp jumys isteýi kerek. Shyǵarmashylyq daryndy, talantty bolýy kerek. Ókinishke qarai, bizde eńbek adamdaryn osy jaǵynan baǵalaý jetispeidi. Bizde kimniń tamyr-tanysy kóp, sonyń joly bolǵysh. Kim pysyq bolady, sonyń jaǵdaiy jaqsy. Al týrasyn aitsaq, eńbek adamy degen tek qana dihandy, shopandy ǵana bildirmeidi. Eńbek adamy degen kez kelgen salada bolý kerek. Men balalarymnyń qai salaǵa barsa da adal eńbek etkenin tileimin», – deidi Talǵat Iýsýpov.
Eńbek adamy – el tiregi. Nápaqasyn mańdai ter, adal eńbekten taýyp júrgen Talǵat Iýsýpovtyń eńbegi kópke úlgi. Qala turǵyndaryn qys boiyna sapaly jylýmen qamtý baǵytynda, aýyr eńbektiń ystyǵy men sýyǵyna qatar tózetin eńbek adamy qashanda maqtanyshymyzǵa ainala bermek.
«Qazir zaýyt-fabrikalar joq. Buryn zaýyt-fabrikalar kóp edi. Ol zaýyttarda qandai azamattar eńbek etetin edi. Mal sharýashylyǵy keń etek alǵan edi. Mal sharýashylyǵy memlekettiń qaraýynda bolatyn. Sol kezeńder ótip ketkennen keiin, «men saǵan, sen maǵan» degen printsip etek aldy. Sol printsipten arylmai, eńbek adamdaryn qurmettei de almaimyz, eńbek adamdaryn shyǵarmamyzǵa arqaý ete de almaimyz. Bizdiń qazirgi tragediiamyz sol. Al odan qashan arylamyz? Sondai bir kezeń týa qalsa, nur ústine nur bolar edi», – deidi keiipkerimiz.
Eńbek adamy dep óziniń kásibin tereń meńgergen adamdy aitýǵa bolady. Ol - dáriger, muǵalim, fermer, kásipker t.b. Elbasy óz eńbeginde eńbek adamyn, adal kásip, adal násip taýyp júrgen jandardy keńinen nasihattaý týraly oryndy sóz qozǵady. Biz negizinen kapitalistik joldy tańdaǵan memleketpiz. Alaida, Konstitýtsiiada Qazaqstannyń áleýmettik baǵdarlanǵan memleket ekendigi de aitylǵan. Eńbek adamynyń eńbegi nemen ólshenedi? Qalai baǵalanady? Kapitalistik ómir zańdylyǵynda ol tek materialdyq qundylyqtarmen ólshenedi.
Eńbek degenińiz – qozǵalys. Oilap qarasańyz myna ómirde eńbeksiz adam bolmaidy. Eger adam eshqashan eńbektenbese onda sózsiz ashtan óler edi. Sondyqtan jer betindegi tirshilik etip júrgen adamnyń barlyǵyn eńbek adamy dep aitsa bolatyndai. Biraq bizdiń túsinikte belgili bir dárejege, mansapqa, bailyqqa qoly jetken adamdardy ǵana eńbek adamy dep qaraityn sekildimiz. Shyn mánisinde tabysy az bolsa da sonymen kún kórip júrgen qanshama jandar bar. Olardyń da istep júrgeni eńbek. Tek bir adamdarda mi eńbegi, oi eńbegi basym bolsa, endi bireýleri kerisinshe fizikalyq turǵydan kóp qimyldap, kúnniń ystyǵy men sýyǵyna qaramai eńbek etip júredi.
Sondai-aq dáriger, muǵalim, fermer, kásipker sekildi belgili bir maman ielerin de eńbek adamy dep aitýǵa bolady. Eger bizdiń qoǵamda eńbek adamdarynyń eńbegi nátijesine qarai ádiletti baǵalanatyn bolsa, qoǵamda úlken serpilis bolar edi. Memlekettik qyzmetkerlerge de solai jasaý kerek. Urlyqsyz-qarlyqsyz, para men jemqorlyqsyz Qazaqstan memleketi úshin adal eńbek etken memleket qyzmetkerlerine elimizdiń shuraily jerlerinen arnaiy múkammal, iaǵni úi-jaiymen, qora-qopsysymen turatyn qonys berý kerek. Óz isine adaldyq tanytqan memlekettik qyzmetkerlerdiń urpaqtaryna memleket tarapynan oqýǵa túsýde, basqa da salalarda áleýmettik jeńildikter jasalýy tiis. Sonda adamdarda erteńgi kúnge degen senimdilik bolady. Jemqorlyqtyń joly kesiledi. Qazaqstan ózge de órkenietti memleketter tárizdi damýdyń durys jolyna túser edi.
