Memleket basshysy «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵyn basqarý jónindegi keńestiń otyrysyn ótkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
Jiyn barysynda «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń (AHQO) 2021 jyly atqarǵan jumystary qorytyndylandy jáne ony ári qarai damytý jónindegi usynystar qarastyryldy.
Qasym-Jomart Toqaev halyqaralyq jaǵdai qubylyp turǵan kezde investitsiialyq turaqtylyq pen boljamdylyqty qamtamasyz etýge qabiletti senimdi qarjy kózderin izdeý ózekti bolatynyn aitty. «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy Qazaqstan men búkil Ortalyq Aziia aimaǵy úshin osyndai mindetti atqaratyn mekemelerdiń biri sanalady.
– Qazaqstan naryqtyq, erkin ári básekeli ekonomikany qarqyndy ilgeriletýge baǵyttalǵan damýdyń jańa kezeńine qadam basyp otyr. Mundai jaǵdaida sheteldik investorlar men saýda seriktesteriniń senimin saqtap qalý jáne nyǵaitý bizdiń basty basymdyǵymyz bolyp qala beredi. Osyǵan bailanysty AHQO-nyń áleýeti investitsiialardyń senimdiligi men qaýipsizdiginiń kepili retinde barynsha paidalanylýǵa tiis, – dedi Prezident.
Memleket basshysy AHQO-nyń aldynda jetekshi qarjy ortalyǵy retinde óz mártebesin institýtsionaldy turǵydan nyǵaitý mindeti turǵanyn atap ótti. Osyǵan orai Memleket basshysy birqatar ózekti máselege nazar aýdardy.
Atap aitqanda, Qasym-Jomart Toqaev sanktsiialyq máselege mán bere otyryp, sheteldik kompaniialardyń AHQO-ǵa tirkelý talaby barynsha ońai ári liberaldy bolýǵa tiis ekenine toqtaldy. Prezident AHQO-nyń sheteldik seriktestermen dialog júrgizýi qajet ekenin atap ótti jáne qarjy retteýshilerimen tyǵyz yqpaldastyq ornatýdyń mańyzdylyǵyn jetkizdi. Osy rette jalpy úilestirý jumystary Úkimetke júkteldi. Sondai-aq Prezident Ortalyqtyń retteýshilik qyzmeti men normativtik-quqyqtyq bazasy derbestigi men táýelsizdigin saqtap qalýy kerek ekenin aitty.
Memleket basshysy ulttyq kompaniialardy IPO-ǵa shyǵarý jumystaryn kelesi mańyzdy mindet retinde atady. «Samuryq-Qazyna» aktsionerlik qoǵamy men onyń ulttyq kompaniialarynyń rólin mysalǵa keltirdi.
– Elimizdiń qarapaiym azamattary Ulttyq kompaniialardyń aktsiialaryn ielenýge jáne salymdarynan óz dividentterin alýǵa múmkindigi bolýǵa tiis. Dál osyndai jolmen halyqtyń investitsiialyq mádenieti qalyptasady. IPO-ǵa qatysý Qazaqstannyń barlyq turǵyny úshin qoljetimdi bolýy qajet. Ol úshin qaǵazbastylyq pen biýrokratiiany boldyrmaityn jańa tsifrlyq sheshimder kerek, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev uzaq merzimdi sheteldik investorlardy teńge túrindegi táýelsiz obligatsiialarǵa tartýdyń ózektiligin atap ótti. Prezident qazirgi qubylmaly jaǵdaida investitsiialar men resýrstar úshin básekelestik kúsheiedi degen pikir bildirdi. Investorlar korporativtik basqarý qaǵidattary joǵary deńgeide saqtalatyn, zań ústemdik etetin jáne halyqaralyq iýrisdiktsiiasy bar alańdardy izdeidi.
– Elimizge jańa ári senimdi investitsiia kózderi qajet. Ol úshin halyqaralyq depozitariilermen ózara tyǵyz yqpaldastyq ornatý kerek. Mundai jaǵdaida retteýshilik rejim men halyqaralyq quqyqqa negizdelgen AHQO alańy tartymdy bolady. Úkimetke Ulttyq bankpen jáne AHQO-men birlese otyryp, uzaq merzimdi institýtsionaldyq investorlary bar álemdik infraqurylymǵa qosylý máselesin pysyqtaýdy tapsyramyn. Bul ekonomikamyzdyń ornyqty ósimi úshin mańyzdy qadam bolmaq, – dedi Prezident.
Budan bólek Memleket basshysy ornyqty damý maqsattaryna qol jetkizý jáne «jasyl» jobalardy júzege asyrý máselesine toqtaldy. Onyń aitýynsha, byltyr ornyqty qarjylandyrý naryǵynyń kólemi 500 ese ulǵaiyp, 250 million dollardan asty. Onyń ishinde jasyl obligatsiialar men nesielerdiń 58 paiyzyn AHQO Jasyl qarjy ortalyǵy naqtylady.
– Bul ekonomikany kómirteginen aryltý jáne kómirtegin az paidalaný tehnologiialaryn damytý jónindegi jahandyq mindetterdi elimizdiń sátti sheshýge qabiletti ekenin dáleldeýine yqpal etedi. Úkimetti, «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵyn jáne Keńes múshelerin osy baǵyttaǵy jumystyń qarqynyn báseńdetpei, jalǵastyra berýge shaqyramyn, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev energiia tasymaldaýshy jahandyq naryqtardyń jáne álemdik azyq-túlik ortalyqtarynyń transformatsiialanýy kezinde Qazaqstannyń rólin kúsheitý mańyzdy ekenine nazar aýdardy. Atap aitqanda, Memleket basshysy úzdik halyqaralyq standarttarǵa sáikes keletin jáne kez kelgen táýekel-qaterlerden alshaq turatyn basty taýar birjasyn ornalastyrý máselesin sheshýdiń ózektiligin atap ótti.
– Qazaqstan úshin senimdi ári básekege qabiletti infraqurylymy bar birja naryǵy jóninde málimdeý óte mańyzdy. Bul aimaqtyq jáne jahandyq saýdada kóshbasshylyqqa ie bolý úshin jańa múmkindikterge jol ashady. Úkimet osy máseleni jan-jaqty pysyqtaýy kerek, – dedi Prezident.
Memleket basshysy kriptoindýstriia jáne tsifrlyq aktivterdi damytý máselelerine de toqtaldy.
– Biz áleýetimizdi barynsha tiimdi paidalanýymyz kerek. Elimiz kriptoaktivterdi shyǵarý boiynsha ekinshi orynda tur. Alaida biz tek qana shikizat mártebesin ustanyp qalmaýymyz kerek. Osy oraida, Úkimet qarjy retteýshilerimen jáne «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵymen birlese otyryp, keshendi tsifrlyq ekojúieni damytý úshin qolaily jaǵdai jasaýy qajet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy jiyndy qorytyndylai kele, AHQO-nyń 2021 jyly atqarǵan jumysynyń jyldyq esebin bekitti.
Is-shara barysynda Premer-ministr Álihan Smaiylov, AHQO basqarýshysy Qairat Kelimbetov, Memleket basshysynyń ekonomikalyq damý jónindegi shtattan tys keńesshisi Ser Sýma Chakrabarti, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádina Ábilqasymova, AHQO-nyń táýelsiz qarjy baqylaýshysy Mark Smit, Jahandyq damý ortalyǵynyń prezidenti Ahmed Masýd, G30 tobynyń qamqorshylyq keńesiniń tóraǵasy Djeikob Frenkel, Citigroup úkimetter men memlekettik sektordyń jahandyq blogynyń basshysy Djýli Monako baiandama jasady.
