مەملەكەت باسشىسى «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىن باسقارۋ جٶنٸندەگٸ كەڭەستٸڭ وتىرىسىن ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
جيىن بارىسىندا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ (احقو) 2021 جىلى اتقارعان جۇمىستارى قورىتىندىلاندى جەنە ونى ەرٸ قاراي دامىتۋ جٶنٸندەگٸ ۇسىنىستار قاراستىرىلدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىقارالىق جاعداي قۇبىلىپ تۇرعان كەزدە ينۆەستيتسييالىق تۇراقتىلىق پەن بولجامدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە قابٸلەتتٸ سەنٸمدٸ قارجى كٶزدەرٸن ٸزدەۋ ٶزەكتٸ بولاتىنىن ايتتى. «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى قازاقستان مەن بٷكٸل ورتالىق ازييا ايماعى ٷشٸن وسىنداي مٸندەتتٸ اتقاراتىن مەكەمەلەردٸڭ بٸرٸ سانالادى.
– قازاقستان نارىقتىق, ەركٸن ەرٸ بەسەكەلٸ ەكونوميكانى قارقىندى ٸلگەرٸلەتۋگە باعىتتالعان دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸنە قادام باسىپ وتىر. مۇنداي جاعدايدا شەتەلدٸك ينۆەستورلار مەن ساۋدا سەرٸكتەستەرٸنٸڭ سەنٸمٸن ساقتاپ قالۋ جەنە نىعايتۋ بٸزدٸڭ باستى باسىمدىعىمىز بولىپ قالا بەرەدٸ. وسىعان بايلانىستى احقو-نىڭ ەلەۋەتٸ ينۆەستيتسييالاردىڭ سەنٸمدٸلٸگٸ مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸنٸڭ كەپٸلٸ رەتٸندە بارىنشا پايدالانىلۋعا تيٸس, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى احقو-نىڭ الدىندا جەتەكشٸ قارجى ورتالىعى رەتٸندە ٶز مەرتەبەسٸن ينستيتۋتسيونالدى تۇرعىدان نىعايتۋ مٸندەتٸ تۇرعانىن اتاپ ٶتتٸ. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى بٸرقاتار ٶزەكتٸ مەسەلەگە نازار اۋداردى.
اتاپ ايتقاندا, قاسىم-جومارت توقاەۆ سانكتسييالىق مەسەلەگە مەن بەرە وتىرىپ, شەتەلدٸك كومپانييالاردىڭ احقو-عا تٸركەلۋ تالابى بارىنشا وڭاي ەرٸ ليبەرالدى بولۋعا تيٸس ەكەنٸنە توقتالدى. پرەزيدەنت احقو-نىڭ شەتەلدٸك سەرٸكتەستەرمەن ديالوگ جٷرگٸزۋٸ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ جەنە قارجى رەتتەۋشٸلەرٸمەن تىعىز ىقپالداستىق ورناتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن جەتكٸزدٸ. وسى رەتتە جالپى ٷيلەستٸرۋ جۇمىستارى ٷكٸمەتكە جٷكتەلدٸ. سونداي-اق پرەزيدەنت ورتالىقتىڭ رەتتەۋشٸلٸك قىزمەتٸ مەن نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق بازاسى دەربەستٸگٸ مەن تەۋەلسٸزدٸگٸن ساقتاپ قالۋى كەرەك ەكەنٸن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق كومپانييالاردى IPO-عا شىعارۋ جۇمىستارىن كەلەسٸ ماڭىزدى مٸندەت رەتٸندە اتادى. «سامۇرىق-قازىنا» اكتسيونەرلٸك قوعامى مەن ونىڭ ۇلتتىق كومپانييالارىنىڭ رٶلٸن مىسالعا كەلتٸردٸ.
– ەلٸمٸزدٸڭ قاراپايىم ازاماتتارى ۇلتتىق كومپانييالاردىڭ اكتسييالارىن يەلەنۋگە جەنە سالىمدارىنان ٶز ديۆيدەنتتەرٸن الۋعا مٷمكٸندٸگٸ بولۋعا تيٸس. دەل وسىنداي جولمەن حالىقتىڭ ينۆەستيتسييالىق مەدەنيەتٸ قالىپتاسادى. IPO-عا قاتىسۋ قازاقستاننىڭ بارلىق تۇرعىنى ٷشٸن قولجەتٸمدٸ بولۋى قاجەت. ول ٷشٸن قاعازباستىلىق پەن بيۋروكراتييانى بولدىرمايتىن جاڭا تسيفرلىق شەشٸمدەر كەرەك, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇزاق مەرزٸمدٸ شەتەلدٸك ينۆەستورلاردى تەڭگە تٷرٸندەگٸ تەۋەلسٸز وبليگاتسييالارعا تارتۋدىڭ ٶزەكتٸلٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. پرەزيدەنت قازٸرگٸ قۇبىلمالى جاعدايدا ينۆەستيتسييالار مەن رەسۋرستار ٷشٸن بەسەكەلەستٸك كٷشەيەدٸ دەگەن پٸكٸر بٸلدٸردٸ. ينۆەستورلار كورپوراتيۆتٸك باسقارۋ قاعيداتتارى جوعارى دەڭگەيدە ساقتالاتىن, زاڭ ٷستەمدٸك ەتەتٸن جەنە حالىقارالىق يۋريسديكتسيياسى بار الاڭداردى ٸزدەيدٸ.
– ەلٸمٸزگە جاڭا ەرٸ سەنٸمدٸ ينۆەستيتسييا كٶزدەرٸ قاجەت. ول ٷشٸن حالىقارالىق دەپوزيتارييلەرمەن ٶزارا تىعىز ىقپالداستىق ورناتۋ كەرەك. مۇنداي جاعدايدا رەتتەۋشٸلٸك رەجيم مەن حالىقارالىق قۇقىققا نەگٸزدەلگەن احقو الاڭى تارتىمدى بولادى. ٷكٸمەتكە ۇلتتىق بانكپەن جەنە احقو-مەن بٸرلەسە وتىرىپ, ۇزاق مەرزٸمدٸ ينستيتۋتسيونالدىق ينۆەستورلارى بار ەلەمدٸك ينفراقۇرىلىمعا قوسىلۋ مەسەلەسٸن پىسىقتاۋدى تاپسىرامىن. بۇل ەكونوميكامىزدىڭ ورنىقتى ٶسٸمٸ ٷشٸن ماڭىزدى قادام بولماق, – دەدٸ پرەزيدەنت.
بۇدان بٶلەك مەملەكەت باسشىسى ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكٸزۋ جەنە «جاسىل» جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ مەسەلەسٸنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر ورنىقتى قارجىلاندىرۋ نارىعىنىڭ كٶلەمٸ 500 ەسە ۇلعايىپ, 250 ميلليون دوللاردان استى. ونىڭ ٸشٸندە جاسىل وبليگاتسييالار مەن نەسيەلەردٸڭ 58 پايىزىن احقو جاسىل قارجى ورتالىعى ناقتىلادى.
– بۇل ەكونوميكانى كٶمٸرتەگٸنەن ارىلتۋ جەنە كٶمٸرتەگٸن از پايدالانۋ تەحنولوگييالارىن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ جاھاندىق مٸندەتتەردٸ ەلٸمٸزدٸڭ سەتتٸ شەشۋگە قابٸلەتتٸ ەكەنٸن دەلەلدەۋٸنە ىقپال ەتەدٸ. ٷكٸمەتتٸ, «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىن جەنە كەڭەس مٷشەلەرٸن وسى باعىتتاعى جۇمىستىڭ قارقىنىن بەسەڭدەتپەي, جالعاستىرا بەرۋگە شاقىرامىن, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەنەرگييا تاسىمالداۋشى جاھاندىق نارىقتاردىڭ جەنە ەلەمدٸك ازىق-تٷلٸك ورتالىقتارىنىڭ ترانسفورماتسييالانۋى كەزٸندە قازاقستاننىڭ رٶلٸن كٷشەيتۋ ماڭىزدى ەكەنٸنە نازار اۋداردى. اتاپ ايتقاندا, مەملەكەت باسشىسى ٷزدٸك حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەس كەلەتٸن جەنە كەز كەلگەن تەۋەكەل-قاتەرلەردەن الشاق تۇراتىن باستى تاۋار بيرجاسىن ورنالاستىرۋ مەسەلەسٸن شەشۋدٸڭ ٶزەكتٸلٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
– قازاقستان ٷشٸن سەنٸمدٸ ەرٸ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ينفراقۇرىلىمى بار بيرجا نارىعى جٶنٸندە مەلٸمدەۋ ٶتە ماڭىزدى. بۇل ايماقتىق جەنە جاھاندىق ساۋدادا كٶشباسشىلىققا يە بولۋ ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشادى. ٷكٸمەت وسى مەسەلەنٸ جان-جاقتى پىسىقتاۋى كەرەك, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى كريپتويندۋسترييا جەنە تسيفرلىق اكتيۆتەردٸ دامىتۋ مەسەلەلەرٸنە دە توقتالدى.
– بٸز ەلەۋەتٸمٸزدٸ بارىنشا تيٸمدٸ پايدالانۋىمىز كەرەك. ەلٸمٸز كريپتواكتيۆتەردٸ شىعارۋ بويىنشا ەكٸنشٸ ورىندا تۇر. الايدا بٸز تەك قانا شيكٸزات مەرتەبەسٸن ۇستانىپ قالماۋىمىز كەرەك. وسى ورايدا, ٷكٸمەت قارجى رەتتەۋشٸلەرٸمەن جەنە «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىمەن بٸرلەسە وتىرىپ, كەشەندٸ تسيفرلىق ەكوجٷيەنٸ دامىتۋ ٷشٸن قولايلى جاعداي جاساۋى قاجەت, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى جيىندى قورىتىندىلاي كەلە, احقو-نىڭ 2021 جىلى اتقارعان جۇمىسىنىڭ جىلدىق ەسەبٸن بەكٸتتٸ.
ٸس-شارا بارىسىندا پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆ, احقو باسقارۋشىسى قايرات كەلٸمبەتوۆ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەكونوميكالىق دامۋ جٶنٸندەگٸ شتاتتان تىس كەڭەسشٸسٸ سەر سۋما چاكرابارتي, قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ تٶراعاسى مەدينا ەبٸلقاسىموۆا, احقو-نىڭ تەۋەلسٸز قارجى باقىلاۋشىسى مارك سميت, جاھاندىق دامۋ ورتالىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ احمەد ماسۋد, G30 توبىنىڭ قامقورشىلىق كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى دجەيكوب فرەنكەل, Citigroup ٷكٸمەتتەر مەن مەملەكەتتٸك سەكتوردىڭ جاھاندىق بلوگىنىڭ باسشىسى دجۋلي موناكو بايانداما جاسادى.
