Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń taǵy bir aýqymdy jobalarynyń biri – «Ədebi ólketaný».
Elbasynyń «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda QR Prezidenti Əkimshiliginiń qoldaýymen júzege asqan joba negizinde ár óńirden arnaiy shyǵarmashylyq toptar qurylyp, belgilengen keste-jospar boiynsha oblys-aýdandarǵa ádebi ekspeditsiialar uiymdastyryp, zertteý jumystaryn júrgizip, kórkem shyǵarma jazýdy qolǵa aldy.
Joba barysynda qalamgerler tómende kórsetilgen maqsat-mindetter boiynsha jumys atqardy:
- Qazaqstanda ár jyldary jazylǵan shyǵarmalardyń ádebi kartasyn jasaý;
- El aralap, zertteý jumystaryn júrgizgen qalamgerlerdiń materialdary negizinde jańa kitaptar, kórkem shyǵarmalardy jazý;
- Aimaqtarda jalpyhalyqtyq deńgeige shyqpaǵan ádebi-rýhani jádigerlerdi zertteý
- Táýelsizdik alǵannan keiingi óńirlerde bolyp jatqan mádeni-rýhani oń ózgerister týraly jáne klassikalyq shyǵarmalarda kezdesken tarihi oryndardyń búgingi jai-kúii negizinde jańa materialdar daiyndaý jáne t.b.
«Ádebi ólketaný» Aqmola oblysynan bastaý alyp, Taraz jáne Qyzylorda, Almaty, Túrkistan jáne Mańǵystaý, Pavlodar, Atyraý oblystary men elordasy – Astana qalasynda jalǵasyn tapty.
Qalamgerler qaýymynan qoldaý tapqan joba aiasynda qalalar men oblystardy is-saparmen aralaǵan aqyn-jazýshylarǵa toqtala ketsek.
Filologiia ǵylymdarynyń doktory, jazýshy Nurdáýlet Aqysh, aqyn, jýrnalist Jumash Kenebai jáne synshy, jýrnalist Aigúl Kemelbaeva Kókshetaýdaǵy is-sapar barysynda oblystaǵy ziialy qaýym ókilderimen, oqyrmanmen júzdesip, ólkeniń tarihymen tanysý, zertteý maqsatynda murajai, muraǵattardy aralady.
QR Jazýshylar Odaǵynyń múshesi, aqyn Myrzan Kenjebaidyń Qyzylorda qalasyndaǵy is-sapary barysynda oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaevtyń bastamasymen Respýblikada alǵash ret ashylǵan «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasynan týyndaityn mindetterdi júzege asyratyn oblystyq «Rýhani jańǵyrý» ortalyǵymen tanysty. Atalmysh joba aiasynda aqyn, dramatýrg Iran-Ǵaiyp Qarmaqshy aýdanyna barsa, belgili aqyn, Memlekettik «Daryn» syilyǵynyń iegeri Dinara Málik is-sapardan alǵan áseri men jinaǵan derekteriniń negizinde shyǵarmasyn jazýda.
Taraz qalasynyń tarihi-mádeni jáne ádebi ómirimen tanysý jáne Jambyl oblysynyń ótkeni jáne búgingi bet-beinesin kórkem shyǵarma arqyly kórsetý maqsatynda áigili Áýlieata jerine ádebiet synshysy, ǵalym Qulbek Ergóbek, aqyn, Memlekettik «Daryn» jastar syilyǵynyń iegeri, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Almaty oblystyq filialynyń direktory Erlan Júnis, belgili jazýshy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń «Ádebietshiler úiiniń» direktory Beibit Sarybai baryp qaitty.
Is-sapar barysynda qalamgerler «Jambyl» jýrnalynyń Bas redaktory, jazýshy Nesipbek Dáýtaiulymen, Jambyl oblystyq Ishki saiasat bóliminiń basshysy Berik Ýálimen, Mádeniet basqarmasynyń basshysy Dúisen Byqybaevpen kezdesip, «Qazaqstannyń qasietti jerleri» kartasyna engen qala ishindegi jáne qala mańyndaǵy «Kóne Taraz» ashyq aspan astyndaǵy murajaiy, Kóne zamandaǵy meshit, «Qarahan baba» kesenesi, «Aisha bibi» kesenesi, «Shamansur» kesenesi sekildi tarihi mańyzy zor oryndardy aralady. Taraz qalasyndaǵy «Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy» tusynda salynǵan mádeni oryndar men eskertkishterdi jáne kúrdeli jóndeýden ótken saiabaqtar men mádeni demalys oryndaryn aralap, qalanyń búgingi tynys-tirshiligimen tanysty. Sonymen qatar, oblystyq kitaphanada oqyrmandarmen shyǵarmashylyq júzdesýge qatysyp, oblystyq teatrda «Áielder bir is bastady» qoiylymyn tamashalady.
Atalǵan joba barysynda Almaty qalasyn, shahardaǵy mádeni-tarihi mekenderdi aralaǵan qalamgerler Qoishyǵul Jylqyshiev pen Gúlzada Nietqalieva A.P.Chehov atyndaǵy ortalyq qalalyq kitaphanada oqyrmandarmen kezdesý ótkizdi.
Kezdesý keshiniń shymyldyǵyn aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarma Tóraǵasynyń orynbasary Baqyt Bedelhan ashyp berdi. Q.Jylqyshiev pen G.Nietqalieva «Ádebi ólketaný» aiasyndaǵy saparlary týraly áńgimelep, óńirdiń rýhani shejiresine qatysty zertteýlerimen bólisti. Mádeniettiń oshaǵy, ádebiettiń kieli mekeni sanalatyn Almatynyń myńjyldyqtan astam tarihy, ótkeni men búgini jaily óz kórkem shyǵarmalarynda arqaý etetin qalamgerler, arnaý jyrlary men bolashaqta jazylar shyǵarmalary jóninde sóz qozǵap, jinalǵan oqyrmanǵa kerekti derekterdi kóptep keltirdi.
Respýblika kóleminde zor qyzyǵýshylyqpen qoldaý tapqan joba aiasynda Atyraý oblysyna Nurlan Qami, Maraltai Raiymbekuly, Maǵiza Qunapiiaqyzy barsa, Túrkistan oblysyna Aisulý Qadyrbaeva men Maqsat Málik baryp, zertteý jumystaryn júrgizdi. Sondai-aq, Mańǵystaý oblysyna Almas Temirbai, Pavlodar oblysyna Jaras Sársek, Darhan Beisenbekuly men Merei Qart baryp, oblystyń tynys-tirshiligi men rýhani-mádeni salasyndaǵy ózgerister men jańalyqtardy bilip qaitty.
Elordasy – Astana qalasyna barǵan Qanat Ábilqaiyr, Almaz Myrzahmet pen Liýbov Shashkova shyǵarmaǵa qajetti materialdardy jinady.
Respýblikamyzdyń ár aimaǵyndaǵy ádebietti, mádenietti tereńinen tanyp, ólkemizdiń tarihyn zerttep-zerdelep, ony kórkem tilmen jetkizý ulttyq ádebietimizge qosylatyn mol úles, órkendeýine jol ashý ekenin eskersek, «Ádebi ólketaný» jobasy – ádebietimizdiń altyn qazynasyna qosylǵan aitýly eńbek.
Gúlziia Baǵdatqyzy
