ەلٸمٸزدە العاش رەت «ەدەبي ٶلكەتانۋدى دامىتۋ» جوباسى قولعا الىندى

ەلٸمٸزدە العاش رەت «ەدەبي ٶلكەتانۋدى دامىتۋ» جوباسى قولعا الىندى

قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ  تاعى بٸر  اۋقىمدى جوبالارىنىڭ بٸرٸ – «Əدەبي ٶلكەتانۋ».

ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قر پرەزيدەنتٸ Əكٸمشٸلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن جٷزەگە اسقان  جوبا نەگٸزٸندە ەر ٶڭٸردەن ارنايى شىعارماشىلىق توپتار قۇرىلىپ,  بەلگٸلەنگەن كەستە-جوسپار بويىنشا وبلىس-اۋداندارعا ەدەبي ەكسپەديتسييالار ۇيىمداستىرىپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ, كٶركەم شىعارما جازۋدى قولعا الدى.

جوبا بارىسىندا قالامگەرلەر تٶمەندە كٶرسەتٸلگەن ماقسات-مٸندەتتەر بويىنشا جۇمىس اتقاردى:

  1. قازاقستاندا ەر جىلدارى جازىلعان شىعارمالاردىڭ ەدەبي كارتاسىن جاساۋ;
  2. ەل ارالاپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزگەن قالامگەرلەردٸڭ ماتەريالدارى نەگٸزٸندە جاڭا كٸتاپتار, كٶركەم شىعارمالاردى جازۋ;
  3. ايماقتاردا جالپىحالىقتىق دەڭگەيگە شىقپاعان ەدەبي-رۋحاني جەدٸگەرلەردٸ زەرتتەۋ
  4. تەۋەلسٸزدٸك العاننان كەيٸنگٸ ٶڭٸرلەردە بولىپ جاتقان مەدەني-رۋحاني وڭ ٶزگەرٸستەر تۋرالى جەنە كلاسسيكالىق شىعارمالاردا كەزدەسكەن تاريحي ورىنداردىڭ بٷگٸنگٸ جاي-كٷيٸ نەگٸزٸندە جاڭا ماتەريالدار دايىنداۋ جەنە ت.ب.

«ەدەبي ٶلكەتانۋ» اقمولا وبلىسىنان باستاۋ الىپ, تاراز جەنە قىزىلوردا, الماتى, تٷركٸستان جەنە ماڭعىستاۋ, پاۆلودار, اتىراۋ وبلىستارى مەن ەلورداسى  – استانا قالاسىندا  جالعاسىن تاپتى.

قالامگەرلەر قاۋىمىنان قولداۋ تاپقان جوبا اياسىندا قالالار مەن وبلىستاردى ٸس-ساپارمەن ارالاعان اقىن-جازۋشىلارعا توقتالا كەتسەك.

فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, جازۋشى نۇردەۋلەت اقىش, اقىن, جۋرناليست جۇماش كەنەباي جەنە سىنشى, جۋرناليست ايگٷل كەمەلباەۆا  كٶكشەتاۋداعى ٸس-ساپار بارىسىندا وبلىستاعى زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸمەن, وقىرمانمەن جٷزدەسٸپ, ٶلكەنٸڭ تاريحىمەن تانىسۋ, زەرتتەۋ ماقساتىندا مۇراجاي, مۇراعاتتاردى ارالادى.

قر جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸ, اقىن مىرزان كەنجەبايدىڭ قىزىلوردا قالاسىنداعى ٸس-ساپارى بارىسىندا  وبلىس ەكٸمٸ قىرىمبەك كٶشەرباەۆتىڭ باستاماسىمەن رەسپۋبليكادا العاش رەت اشىلعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنان تۋىندايتىن مٸندەتتەردٸ جٷزەگە اسىراتىن وبلىستىق «رۋحاني جاڭعىرۋ» ورتالىعىمەن تانىستى. اتالمىش جوبا اياسىندا اقىن, دراماتۋرگ يران-عايىپ قارماقشى اۋدانىنا بارسا, بەلگٸلٸ اقىن, مەملەكەتتٸك «دارىن» سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ دينارا مەلٸك ٸس-ساپاردان العان ەسەرٸ مەن جيناعان دەرەكتەرٸنٸڭ نەگٸزٸندە شىعارماسىن جازۋدا. 

تاراز قالاسىنىڭ تاريحي-مەدەني جەنە ەدەبي ٶمٸرٸمەن تانىسۋ جەنە جامبىل وبلىسىنىڭ ٶتكەنٸ جەنە بٷگٸنگٸ بەت-بەينەسٸن كٶركەم شىعارما ارقىلى كٶرسەتۋ ماقساتىندا ەيگٸلٸ ەۋليەاتا جەرٸنە ەدەبيەت سىنشىسى, عالىم قۇلبەك ەرگٶبەك, اقىن, مەملەكەتتٸك «دارىن» جاستار سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ الماتى وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ەرلان جٷنٸس, بەلگٸلٸ جازۋشى, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ «ەدەبيەتشٸلەر ٷيٸنٸڭ» ديرەكتورى بەيبٸت سارىباي بارىپ قايتتى. 

ٸس-ساپار بارىسىندا قالامگەرلەر «جامبىل» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى, جازۋشى نەسٸپبەك دەۋتايۇلىمەن, جامبىل وبلىستىق ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى بەرٸك ۋەليمەن, مەدەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى دٷيسەن بىقىباەۆپەن كەزدەسٸپ, «قازاقستاننىڭ قاسيەتتٸ جەرلەرٸ» كارتاسىنا ەنگەن قالا ٸشٸندەگٸ جەنە قالا ماڭىنداعى «كٶنە تاراز» اشىق اسپان استىنداعى مۇراجايى, كٶنە زامانداعى مەشٸت, «قاراحان بابا» كەسەنەسٸ, «ايشا بيبٸ» كەسەنەسٸ, «شامانسۇر» كەسەنەسٸ سەكٸلدٸ تاريحي ماڭىزى زور ورىنداردى ارالادى. تاراز قالاسىنداعى «قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعى» تۇسىندا سالىنعان مەدەني ورىندار مەن ەسكەرتكٸشتەردٸ جەنە كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتكەن ساياباقتار مەن مەدەني دەمالىس ورىندارىن ارالاپ, قالانىڭ بٷگٸنگٸ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸمەن تانىستى. سونىمەن قاتار, وبلىستىق كٸتاپحانادا وقىرماندارمەن شىعارماشىلىق جٷزدەسۋگە قاتىسىپ, وبلىستىق تەاتردا «ەيەلدەر بٸر ٸس باستادى» قويىلىمىن تاماشالادى.  

اتالعان جوبا بارىسىندا الماتى قالاسىن, شاھارداعى مەدەني-تاريحي مەكەندەردٸ ارالاعان قالامگەرلەر قويشىعۇل جىلقىشيەۆ پەن گٷلزادا نيەتقاليەۆا ا.پ.چەحوۆ اتىنداعى ورتالىق قالالىق كٸتاپحانادا وقىرماندارمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ.

كەزدەسۋ كەشٸنٸڭ شىمىلدىعىن اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى باقىت بەدەلحان اشىپ بەردٸ. ق.جىلقىشيەۆ پەن گ.نيەتقاليەۆا «ەدەبي ٶلكەتانۋ» اياسىنداعى ساپارلارى تۋرالى ەڭگٸمەلەپ, ٶڭٸردٸڭ رۋحاني شەجٸرەسٸنە قاتىستى زەرتتەۋلەرٸمەن بٶلٸستٸ. مەدەنيەتتٸڭ وشاعى, ەدەبيەتتٸڭ كيەلٸ مەكەنٸ سانالاتىن الماتىنىڭ مىڭجىلدىقتان استام تاريحى, ٶتكەنٸ مەن بٷگٸنٸ جايلى ٶز كٶركەم شىعارمالارىندا ارقاۋ ەتەتٸن قالامگەرلەر, ارناۋ جىرلارى مەن بولاشاقتا جازىلار شىعارمالارى جٶنٸندە سٶز قوزعاپ, جينالعان وقىرمانعا كەرەكتٸ دەرەكتەردٸ كٶپتەپ كەلتٸردٸ.

رەسپۋبليكا كٶلەمٸندە زور قىزىعۋشىلىقپەن قولداۋ تاپقان جوبا اياسىندا اتىراۋ وبلىسىنا نۇرلان قامي, مارالتاي رايىمبەكۇلى, ماعيزا قۇناپيياقىزى بارسا, تٷركٸستان وبلىسىنا ايسۇلۋ قادىرباەۆا مەن ماقسات مەلٸك بارىپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزدٸ. سونداي-اق, ماڭعىستاۋ وبلىسىنا  الماس تەمٸرباي, پاۆلودار وبلىسىنا جاراس سەرسەك, دارحان بەيسەنبەكۇلى مەن مەرەي قارت بارىپ, وبلىستىڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸ مەن رۋحاني-مەدەني سالاسىنداعى ٶزگەرٸستەر مەن جاڭالىقتاردى بٸلٸپ قايتتى.

ەلورداسى – استانا قالاسىنا بارعان قانات ەبٸلقايىر, الماز مىرزاحمەت پەن ليۋبوۆ شاشكوۆا شىعارماعا قاجەتتٸ ماتەريالداردى جينادى.

رەسپۋبليكامىزدىڭ ەر ايماعىنداعى ەدەبيەتتٸ, مەدەنيەتتٸ تەرەڭٸنەن تانىپ, ٶلكەمٸزدٸڭ تاريحىن زەرتتەپ-زەردەلەپ, ونى كٶركەم تٸلمەن جەتكٸزۋ ۇلتتىق ەدەبيەتٸمٸزگە قوسىلاتىن مول ٷلەس, ٶركەندەۋٸنە جول اشۋ ەكەنٸن ەسكەرسەك, «ەدەبي ٶلكەتانۋ» جوباسى – ەدەبيەتٸمٸزدٸڭ التىن قازىناسىنا قوسىلعان ايتۋلى ەڭبەك.

گٷلزييا باعداتقىزى