Elde et pen nan qymbattaýy múmkin - Dosaev

Elde et pen nan qymbattaýy múmkin - Dosaev

QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda 2019 jyldyń 11 aiynyń qorytyndysy boiynsha bank salasynyń jai-kúii týraly Ulttyq Bank tóraǵasy Erbolat Dosaev baiandady.  

E. Dosaev atap ótkendei, Ulttyq Bank a.j. 9 jeltoqsanda bazalyq stavkany +/- 1 p.t. dálizimen 9,25% deńgeiinde saqtady. Ulttyq Banktiń baǵalaýynsha, bazalyq stavka deńgeii 2019-2020 jyldary infliatsiia boiynsha 4-6%-dyq maqsatqa qol jetkizýge múmkindik beredi.

«Biyl qarashada jyldyq infliatsiia bizdiń kútkenimizden tómen qalyptasyp, 5,4% boldy. Kóp úlesti azyq-túlik taýarlary qosýda, olar bir jylda 9,7%-ǵa qymbattady. Nan-toqash ónimderi men jarma baǵasynyń 15,5%-ǵa, et jáne et ónimderiniń 13,4%-ǵa, balyq pen teńiz ónimderiniń 12,2%-ǵa ósýi erekshe baiqalady», — dedi Ulttyq bank tóraǵasy.

UB tóraǵasynyń aitýynsha, halyq kirisiniń ulǵaiýy aiasynda ishki suranystaǵy ósim men fiskaldyq yntalandyrýdyń saqtalýy – infliatsiia ósiminiń negizgi táýekelderi bolyp otyr.

«Qysqa merzimdi kezeńde azyq-túliktiń keibir túrleri, atap aitqanda, dándi-daqyldardyń, sondai-aq EAEO sheńberinde jańa talaptardyń engizilýi aiasynda sút óniminiń qymbattaýyna bailanysty et pen nan qymbattaýy múmkin» dedi ol.

Azyq-túlikke jatpaityn taýarlar baǵasynyń ósýi kóbine benzin baǵasynyń 4,5%-ǵa tómendeýi esebinen ótken jylǵy jeltoqsandaǵy 6,4%-dan, biylǵy jylǵy qarashada 4,8%-ǵa deiin baiaýlaýyn jalǵastyrýda. Aqyly qyzmetter tarifteri jyldyq kórsetkish boiynsha sál ǵana - 0,6%-ǵa ósti. Osy jyldyń sońyna deiin infliatsiia deńgeii 5,5-5,7% bolady dep baǵalanady.

Teńgeniń birjalyq baǵamy a.j. 12 jeltoqsanda 1 dollar úshin 384,63 teńge bolyp, jyl basynan beri 0,1%-ǵa álsiredi. Syrtqy sektordaǵy qolaily úrdisterdiń arqasynda valiýta naryǵyndaǵy ahýal a.j. qarashada–jeltoqsannyń basynda turaqty boldy. Munai baǵasy álemdik naryqta qarashanyń basynan beri 5,8%-ǵa ósti.

Eksporttaýshylardyń «salyq aptasy» kezeńinde shetel valiýtasyn usynýynyń ulǵaiýy a.j. qarashada eldiń valiýta naryǵyna áser etken mańyzdy ishki faktor boldy.

A.j. 1 jeltoqsanda aldyn ala derekter boiynsha, Ulttyq Banktiń altyn valiýta rezervteri $28,7 mlrd boldy. Altyn portfeli qunynyń azaiýy jáne bankterdiń Ulttyq Banktegi shottarynan shetel valiýtasynyń aǵymy nátijesinde altynvaliýta rezervteri biyl qarashada 2,9%-ǵa nemese $842 mln-ǵa tómendedi. Alaida bul tómendeý Úkimettiń esepshotyna valiýtanyń túsýimen ishinara óteldi.

Ulttyq qordyń aktivteri $60,5 mlrd qurap, aj. qarashada 0,9%-ǵa ulǵaidy.

Salymdardyń kólemi qazannyń sońynda 18,8 trln teńge bolyp, jyl basynan beri 1,2%-ǵa ulǵaidy.

Shetel valiýtasyndaǵy salymdardy teńgemen salymdarǵa aýystyrý jalǵasýda. Biyl 10 aida ulttyq valiýtamen salymdar 8,5%-ǵa ósti. Valiýtalyq depozitter 6,5%-ǵa tómendedi. Nátijesinde, depozitterdiń dollarlaný deńgeii jyl basyndaǵy 48,4%-dan a.j. qazan aiynyń qorytyndysy boiynsha 44,7%-ǵa deiin tómendedi.

Syiaqynyń eń joǵary stavkalary qazirgi kezde merzimsiz salymdar boiynsha 9,8%-dy, merzimdi salymdar boiynsha 12%-dy qurady, al jinaq salymdary boiynsha 14,6%-ǵa jetti.

Jyl basynan beri jalpy kredittik portfel a.j. qazan aiynyń sońynda 3,1%-ǵa 13,5 trln teńgege deiin ósti. Uzaq merzimdi kreditter portfeli biylǵy 10 aida 3,9%-ǵa 11,5 trln teńgege deiin ulǵaidy, al qysqa merzimdi kreditter 1,3%-ǵa 2,0 trln teńgege deiin qysqardy.

Jańa nesieler berý kólemi a.j. 10 aida 2018 jyldyń osyndai kezeńimen salystyrǵanda 13,2%-ǵa ulǵaidy.

Ekonomikanyń basym salalaryn jeńildikpen nesielendirý baǵdarlamasyn (600 mlrd teńge) iske asyrý jalǵasýda. A.j. 6 jeltoqsandaǵy jaǵdai boiynsha bankterge 265,6 mlrd teńgege 434 ótinim kelip tústi, 149,1 mlrd teńgege 268 joba maquldandy, 54,8 mlrd teńgege 174 qaryz berildi.

«7-20-25» baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde a.j. 5 jeltoqsandaǵy jaǵdai boiynsha 11 369 otbasy 130,8 mlrd teńgege qaryz aldy.