QR Bas prokýrory Jaqyp Asanovtyń nazaryna
AShYQ HAT
Qurmetti Jaqyp Asanov myrza!
2016 jyldyń 16 qazanynda Almaty oblysy, Talǵar aýdany, Panfilov aýylyndaǵy úiimizden alańsyz jumysqa bet alǵan anam Kúldari Ábilqaiyrovany jol ústinde kólik qaǵyp, ajal qushty.
Sheshemdi 40 km/saǵat jyldamdyqpen júrýge tiisti jerden 90 km jyldamdyqpen qarsy baǵytpen kele jatqan kz 717 ZKA 05 memlekettik nómirli BMV kóligi soǵyp, 25 metr jerge deiin súirep áketken.
Jol ústinde anamdy qaǵyp, mert qylǵan júrgizýshi Úmitbekov Nursultan Jambyluly arada úsh ai ótpei jatyp raqymshylyqqa ilikti.
Elbasymyzdyń Táýelsizdiktiń 25 jyldyqqa arnap jariialaǵan raqymshylyǵyna Nursultan Úmitbekov qalai, qandai joldarmen, kimderdiń yqpaly arqyly ilikti?
Osy máseleniń mán-jaiyn egjei-tegjeili ashyp jazyp, sizden kómek suraimyn. Aidyń kúnniń amanynda anasynan airylyp, azamattyq quqyǵyn qorǵai almai zar jylap júrgen bizge qol ushyn sozýyńyzdy ótinemin.
Qaiǵyly oqiǵa 16 qazan kúni tańǵy saǵat 6-dan 22 minýt ketkende bolǵan. Joldyń eki jaǵynda ornalasqan dúken men jem satatyn ortalyqtyń video-taspasyna oqiǵanyń qalai bolǵany tolyǵymen túsken.
Biraq, jol oqiǵasyna qatysty qylmystyq istiń anyqtaýshysy (doznavatel) Oleg Alibekov qolymyzdaǵy video-taspaǵa «ashylmai qoidy» degen negizsiz syltaýmen saraptama taǵaiyndaýdan bas tartty.
Qylmystyq istiń bar shyndyǵyn ashatyn video-jazbaǵa súienýdiń ornyna jazbany bergen azamattarǵa baryp, «bul taspany nege beresizder?» dep qoqan-loqy jasady.
Qarapaiym halyqtyń quqyǵyn qorǵaýǵa tiisti laýazymdy tulǵanyń bul qylyǵyna qalai túsinemiz? Bul bir.
Ekinshiden, bizdiń qolymyzdaǵy 6 saǵattyq video-taspada Oleg Alibekovtiń isti qalai teksergeni anyq kórinedi. Ol jerde qylmystyq iske qatysy joq bóten adamdar áldebir kelisimder jasap (Bul isti burmalaýda kz 222 PDA 02 (TOYOTA PRADO) nómirli kólikpen kelgen er azamat belsendilik tanytty. Jalpy, qylmystyq istiń týra joldan taiqyp ketýine sol kóliktiń iesiniń yqpaly mol boldy dep oilaimyz. Keiin bilgenimizdei bul jigit Nursultan Úmitbekovtiń laýazymdy qyzmet isteitin týysy kórinedi) sabylyp júr. Oleg Alibekovtiń meniń anamnyń qanyn «saýdalap», dáp bir bazardaǵydai iske qatyssyz adamdarmen áldenelerdi talqylaýǵa qandai quqyǵy bar?
Úshinshiden, anyqtaýshy Oleg Alibekov oqiǵanyń barysyn kórsetetin syzbany júz paiyzǵa ózgertip, qylmyskerlerdiń yǵyna jyǵylǵanyn qalai túsinerimizdi bile almai, dal bolyp otyrmyz.
Birinshi sýret. Anamdy qaqqan mashinanyń orny kórsetilgen syzba. Bul sýret kúdikti Nursultan Úmitbekovtiń qarsy baǵytpen júiitkip kele jatyp, anamdy qaqqanyn tolyq dáleldei alady (ony videodan da anyq baiqaýǵa bolady).
Ekinshi sýret. Oleg Alibekovtiń qylmystyq iske qatysty syzbasy. Syzbadaǵy ólshemder durys bola tura, kóliktiń kelip toqtaǵan baǵytyn teris tarapqa ainaldyryp jibergen. Sonyń nátijesinde qarsy baǵytpen kele jatyp anamdy qaqqan qylmyskerdi óz jolymen kele jatqandai etip ózgertken. Anyqtaýshy óziniń qyzmettik ókilettiligin paidalana otyryp, naqty derekterdi ne úshin bulai burmalap otyr?
Tórtinshiden, Oleg Alibekov bizdiń tarap taǵaiyndaǵan Zańdy ókildiń joǵarydaǵy derekterin qulaǵyna da ilgen joq. Zańdy ókilimiz istiń barysymen tanysý úshin anyqtaýshyǵa bir neshe ret habarlasty. Ol «Iske qatysty saraptama qortyndysy daiyn bolǵan joq» dep bizdi aldap júrip, 28 jeltoqsan kúni telefonmen habarlasyp, 29-y kúni (Talǵar aýdany prokýrorynyń qoly qoiylmaǵan) Úmitbekov Nursultan Jambylulynyń raqymshylyqqa ilingeni týraly qaýlyny qolymyzǵa bere saldy. Raqymshylyq týraly Zańda Zańdy ókildiń kelisimi bolmasa, qylmyskerdiń amitsiiaǵa ilinbeitini taiǵa tańba basqandai etip jazylǵan. Sony bile tura anyqtaýshy jábirlenýshi taraptyń quqyǵyn taptap, Elbasynyń sarabdal saiasatyn aiyptalýshynyń múddesine qarai buryp jiberdi.
Besinshiden, jol oqiǵasyna qatysty qylmystyq istiń qaýlysynda sheshemizdi kólik farymen soǵyp, nátijesinde tek basynan soqqy alyp, mert bolǵany kórsetilipti. Oleg Alibekov anamyzdyń basy áinekke soǵylǵanyn, basy ǵana emes, jambas súieginiń kúl bolyp ketkenin, aiaǵynyń úsh jerinen, sonymen qosa bir qabyrǵasynyń synǵanyn jasyryp qalǵan.
Besinshiden, anamdy qaqqan kólik is tolyq zerttelip bitpei jatyp, 16 kúnnen keiin iesine zańsyz qaitarylǵan.
Aiyp-turaǵynan ol kólikti Oleg Alibekov shyǵaryp bergenin myna sýretter dáleldeidi. QR zańdarynda qylmystyq is tolyǵymen zerttelip bolmaiynsha, aiǵaq zatty qaitarýǵa, búldirýge, jasyrýǵa bolmaityny anyq jazylǵan. Aiǵaq zat qandai zańdyq negizge súienip iesine qaitaryldy? Ol kólik qalpyna keltirilip tastalǵan joq pa? Aiǵaq zattyń búlinbegenine kim kepildik etedi?
Altynshydan, Úmitbekov Nursultan Jambylulyn kólik júrgizý quqyǵynan aiyrmaǵan. Keshe ǵana joldyń qarsy betine shyǵyp ketip (jalpy deni saý pende birneshe kólik erkin siiatyn úlken jolda qarsy betke shyǵa ma?) adam soǵyp óltirgen azamat taǵy basqalardyń qanyn moinyna júktemesine kim kepil?
Jetinshiden, anamdy qaǵyp ketken jerdegi saǵatyna 40 shaqyrym jyldamdyq júrý kerektigin kórsetken belgi oqiǵadan keiin eki aptadan keiin alynyp tastaldy. Biz es bilgeli tapjylmai turǵan, osy mańdaǵy mekteptiń oqýshylary ótetin bul belginiń alynyp tastalýynyń sebebi nede? "Kúshti quiryǵymen diirmen tartadynyń" kebi emes pe?
Qosh. Biz anyqtaýshynyń isti birjaqty júrgizýine bailanysty Almaty oblystyq prokýratýrasy men ishki ister departamentine shaǵymdanǵan edik. Prokýratýra raqymshylyq týraly shyqqan qaýlyny buzdy (Eger Alibekovterdiń isi zańdy bolsa, ol qaýly buzylmas edi dep oilaimyz). Al IID Oleg Alibekovtiń ústine jazǵan shaǵymymyzdy tekserýdi anyqtaýshynyń kúnde qasynda júrgen tikelei bastyǵy Muhit Sadyrbaevqa tapsyrǵan. Sadyrbaev óz qyzmetkeri Oleg Alibekov qylmystyq istiń shyndyǵyn osynshama burmalap jatqanda qaida qarap otyrdy? Bar is ol kisiniń de qolynan ótken joq pa? Qazaqta «qarǵa qarǵanyń kózin shuqymaidy» degen mátel bar. Sol aitpaqshy biz Sadyrbaevqa senbeimiz. Nege deisiz be?
Osynshama zańsyzdyqtar oryn alyp jatqan soń, ádildik izdep buqaralyq aqparat quraldarynyń kómegine júgindik. (Siltemeden qarańyz: kaznews.kaztrk.kz «Qazaqstan» arnasynyń jańalyqtar qyzmeti)
31 arnanyń jańalyqtary
BAQ jýrnalisteri Muhit Sadyrbaevtan ózine túsken iske qatysty pikirin bilmek boldy.
Ol Almaty oblystyq ishki ister departamentiniń baspasóz qyzmetine málimet jiberetinin, sol jaqtan resmi pikir beriletinin aitty.
Almaty oblystyq IID baspasóz qyzmetiniń jetekshisi Aiman Myrzabekova Muhit Sadyrbaev daiyndap bergen jalǵan aqparatty búkil Qazaqstan halqyna jariialap jiberdi. Aiman Myrzabekova: «Jábirlenýshi taraptyń ókili qosymsha usynǵan beinejazba boiynsha da saraptamalar júrgizilgen. Qazirgi kúni atalǵan fakt IID anyqtaý basqarmasy men protsessýaldyq sheshim qabyldaý úshin joldandy» deidi.
Eger joǵarydaǵy video-jazbaǵa saraptama júrgizilse, onymen bizdiń Zańdy ókilimiz nege tanyspaǵan? Bizge bir kún buryn Oleg Alibekov «Ol beine-jazbanyń ashylmaǵanyn rastaitynyn qujaty bar ekenin, sondyqtan da saraptama jasalmaitynyn» málimdegen bolatyn.
Sonda Alibekov ótirikshi me, Sadyrbaev pa?
Qurmetti, Jaqyp Asanov myrza!
Men «osynshama zańsyzdyqtar nege oryn alyp otyr?» degen suraqqa jaýap izdep, aqyry mynandai kúdikti sheshimge keldim. Eger de Oleg Alibekov aiyptalýshydan para alyp, isti sotqa jetkizbei jaýyp tastaýǵa sóz bermese, bizdiń tarapqa bir ret bolsyn kóz qiyǵyn salar edi. Ol qazir ózine mindettelgen anyqtaýshylyq qyzmetin umytyp, kúdiktiniń advokatyna ainalyp aldy. Bul zaiyrly memlekettiń Zańyna qanshalyqty sáikesedi? Osynyń bárin kórip otyryp kókeiime «Oleg Alibekov Elbasy jariialaǵan raqymshylyqtan aqsha jasap, qaltasyn qampaityp júrgen joq pa eken?» degen saýal tyǵylady. Joǵarydaǵy jaǵdailardy saraptai kele, Qazaqstannyń azamaty retinde mundai kúdikti oi oilaýǵa haqym bar dep oilaimyn.
Qurmetti, Jaqyp Asanov myrza! Anamdy qaǵyp óltirgen Úmitbekov Nursultan Jambyluly QR Zańdary negizinde ózine tiesili jazasyn alsa degen tilegim bar. Al, osy qylmystyq istiń óńin ainaldyryp, Elbasynyń raqymshylyǵyn saýdaǵa salyp júrgen kz 222 PDA 02 (TOYOTA PRADO) memlekettik nómirli kólikpen júretin (saqtandyrýy joq, kólik basqa adamnyń atyna tirkelgen) Nursultan Úmitbekovtiń laýazymdy qyzmette isteitin týysqany men Oleg Alibekovti jaýapkershilikke tartyp, tiisti jazasyn alýyna yqpal etseńiz.
Búgin Elbasynyń raqymshylyǵyn jeke múddelerine paidalanbaq bolǵandar erteń Otanymyzdy saýdalaýy ábden múmkin.
Indira Sultanqyzy
Abai.kz
