Qazaqstanda aýadaǵy ziiandy qaldyqtardyń 24 paiyzy nemese 305 myń tonna ónerkásip qaldyǵyn Temirtaý shyǵarady. Bul derekti 31 qazanda Temirtaýda ekologiia máselesine arnalǵan jiynda ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar vitse-ministri Ahmetjan Primkýlov aitty.
Sheneýniktiń aitýynsha, qalada ziiandy qaldyqtardyń basym bóligin "ArselorMittal Temirtaý" shyǵarady. Úkimet ókilderiniń túsindirýinshe, aýanyń qatty lastanýyna tazartý qurylǵylarynyń durys istemeýi jáne tabiǵatty tazartý sharalarynyń ýaqytynda ótpeýi sebep.
- Aimaqta 17 iri jer qoinaýyn paidalanýshy bar. Qaldyqtyń tórtten birin Qaraǵandy oblysy shyǵarady. "Arselordyń" ("ArselorMittal Temirtaý" - red.) aitýynsha, qaldyq zattar azaia bastaǵanmen aýa sapasy jaqsarmai otyr, - dedi ekologiia ministri Maǵzum Myrzaǵaliev.
Jiynǵa qatysqan qala belsendileriniń aitýynsha, qazirgi kezde aýany lastaityn kompaniialarǵa qurylǵylaryn jańartýdan góri aiyppul tóleý ońaiyraq. Ekologiia ministrligi jańa ekologiialyq kodeks ázirlep jatqanyn aityp, bul qujat kompaniialardy filtr ornatyp, jańa tehnologiia engizýge jeteleidi dedi.
Metallýrgiia kombinaty ǵana emes, Qaraǵandy aimaǵynda shahterlarǵa da jumys beretin "ArselorMittal Temirtaý" kompaniiasynyń bas direktory Vadim Basin kompaniia aýaǵa shyǵatyn qaldyqtardy azaitýǵa kúsh salyp otyr dedi.
- Shań-tozańdy negizinen agloóndiris, TETs PVS jáne TETs-2 shyǵarady. Biz quramynda kúkirt mol kezdesetin mazýttan bas tartaiyq dep otyrmyz. Buǵan qosa, Qaraǵandydaǵy kómir basseininde jumys istep jatqanymyzdy umytpaýymyz kerek, bul kómirden kóp kúl shyǵady. Tabiǵi gazǵa kóshken kezde máseleni sheshemiz. Al Kostenko atyndaǵy, "Abai" shahtalarynyń jaǵdaiy ne bolady? Olardy jabýǵa týra kele me? Ol halyqqa qalai áser etedi? - deidi "ArselorMittal Temirtaý" kompaniiasynyń bas direktory Vadim Basin.
Temirtaýdaǵy jiynǵa qatysqan jergilikti ekolog Dmitrii Kalmykovtyń aitýynsha, Ýkraina men Qazaqstanda isteitin AMT-nyń (úndistandyq milliarder Lakshmi Mittalǵa tiesili) eki metallýrgiialyq zaýyty osy kompaniianyń basqa elderdegi kombinattaryna qaraǵanda kóbirek qaldyq shyǵarady.
Jiyn sońynda ǵana sóileýge múmkindik alǵan turǵyndar aýany lastaýshy kompaniialar tóleitin aiyppul oblystyq biýdjetke emes, Temirtaý biýdjetinde qalyp, jergilikti ekologiialyq máselelerge jumsalýy tiis dedi. Olar aýadaǵy ziiandy zattardyń mólsherin kórsetetin onlain-monitoring ashý máselesin de qozǵady. Turǵyndar "halyq neni jutyp otyrǵanyn bilýi tiis" dedi.
- Adamdar Temirtaýdan birinshi kezekte ekologiiaǵa bailanysty qashady. Ekologiia bul áleýmettik másele. Aqshasyz eshnárse istei almaimyz. Eger kompaniia tólegen aiyppul mólsheri iaǵni, tórt milliard teńge qala ekologiiasyna jumsalǵan bolsa, qalamyzda jasyl-jelek kóp bolýshy edi. Aqsha Temirtaý biýdjetinde qalsyn, ekologiialyq máselelerdi sheshýge jumsalsyn, - dedi Temirtaý belsendisi Elena Varganova.
Jiyn sońynda sóilegen turǵyndar qala ekologiiasy týraly emotsiiaǵa berilip sóiledi. Olar sheneýnikterge ótken qysta jaýǵan qara qar týraly da aitty.
Turǵyndardyń bári sóilep úlgermedi. Sheneýnikter jiyn reglamentin alǵa tartyp, uzaqqa sozylǵan jiynda "ýaqyt tapshy boldy" deýmen boldy.
