Foto: primeminister.kz
Premer-Ministr Álihan Smaiylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda aldaǵy jylytý maýsymyna daiyndyq barysy qaraldy, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Energetika ministri Almasadam Sátqaliev osy jyly elektr stansalarynda 10 energoblok, 49 qazandyq jáne 54 týrbinany kúrdeli jóndeýden ótkizý josparlanǵanyn baiandady. Qazirgi tańda 3 energoblok, 19 qazandyq jáne 8 týrbinada jumys júrgizilip jatyr. 3 qazandyq pen 8 týrbinada jóndeý jumystary aiaqtaldy.
Biyl 25,3 myń shaqyrymǵa jýyq elektr berý jelisin, 567 qosalqy stansany, 3,5 myń taratý pýnktin jáne transformatorlyq qosalqy stansalardy jóndeý josparlanyp otyr. Búgingi tańda 2 myń shaqyrymǵa jýyq elektr berý jelileri, 69 qosalqy stansa, sondai-aq 469 taratý pýnkti men transformatorlarda jumys aiaqtaldy.
Ministr jóndeý jumystaryn júrgizý kezinde aldaǵy jylytý kezeńinde táýekel aimaǵyna kiretin energetikalyq kásiporyndarǵa erekshe nazar aýdarylatynyn aityp ótti. Atap aitqanda, Ridder JEO-nyń barlyq 6 qazandyǵyn jóndeýdi bastaý úshin qajetti sharalar qabyldandy. Osyndai jumystar Ekibastuz, Jezqazǵan, Kentaý jáne t. b. Jylý elektr ortalyqtarynda da júrgizilip otyr.
Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministri Marat Qarabaev atap ótkendei, búginde áleýmettik nysandar men turǵyn úiler aldaǵy jylytý kezeńine qyzý daiyndyq ústinde. 22 maýsymdaǵy jaǵdai boiynsha 2,5 myń bilim berý nysany men 1,7 myń densaýlyq saqtaý nysanynda jáne 7,3 myń tuǵyn úide qysymdy tekserý jumystary júrgizildi.
Sonymen qatar barlyq óńirlerde jylý jelilerine tehnikalyq tekserý júrgizilip jatyr. Búgingi tańda 89 qalanyń 30-ynda jumys aiaqtaldy. Jalpy, jyl sońyna deiin 500 shaqyrymnan astam jylý jelilerin jóndeýden ótkizý josparlanǵan. Sondai-aq 1,4 myń shaqyrym sýmen jabdyqtaý jelileriniń 233 shaqyrymy, 46 shaqyrym sý burý jelisi jóndeldi.
Sondai-aq atqarylyp jatqan jumystar týraly Pavlodar oblysynyń ákimi – Asaiyn Baihanov, Qaraǵandy oblysynyń ákimi – Ermaǵanbet Bólekpaev, Abai oblysynyń ákimi – Nurlan Uranhaev baiandama jasady.
Premer-Ministr aldaǵy jylytý maýsymyna daiyndyq máselesi maýsym aiynda ádeii erterek qaralyp jatqanyn atap ótti. Alaida, onyń aitýynsha, qazir ákimdikter men ortalyq memlekettik organdardyń jumysynan birqatar kemshilikter kórinip jatyr.
Máselen, júieli operator «KEGOC» kompaniiasy Jylý elektr ortalyqtaryndaǵy kúrdeli jóndeý jumystaryn bekitti, biraq, bul jumystar kóptegen óńirde keshigip jatyr, al, endi biri jóndeý jumystaryn tipti kelesi jylǵa qaldyrýda.
«Mysaly, Atyraý Jylý ortalyǵynda týrbinalardy jóndeý jumystary bastalǵan joq. Merzimniń buzylýy – 60 kúndi qurap otyr. Rýdnyi Jylý ortalyǵynda da osyndai jaǵdai. 45 kúnnen beri jumys toqtap tur. Temirtaý qalasynyń 1-GRES-indegi qazandyqty jóndeý jumystary jospardan múldem alynyp tastalǵan. Aita bersek, mundai mysaldar kóp. Bulai jumys isteýge bolmaidy. Energiia obektileri ieleriniń jaýapkershiligin kúsheitý qajet. Olardyń aldyna qatań túrde qarsy mindet qoiý kerek», — dedi Álihan Smaiylov.
Ol sondai-aq Jylý jelilerin jóndeý jumystarynyń qarqyny óte baiaý ekenin atap ótti: 47 jobanyń 30-ynda ǵana jumys júrip jatyr. Jelilerdi tehnikalyq tekserý jumystary da bitken joq. Úkimet basshysynyń pikirinshe, ýákiletti organ men ákimdikterdiń arasynda úilestirýdiń joqtyǵynan osyndai kemshilikter oryn alyp otyr.
«Jalpy, jylytý maýsymyna daiyndyq jumystaryn nashar dep baǵalaimyn. Birinshi basshylardyń, ákimder men ministrlerdiń jaýapty orynbasarlary «kabinette otyrmai» jumystyń bel ortasynda júrýi tiis. Problemalardy obektiniń basynda shuǵyl sheshý qajet. Arqany keńge salatyn ýaqyt joq, jaz ortasy kelip qaldy. Táýlik boiy jumys isteý kerek. Bizde qurylys maýsymy óte qysqa, sondyqtan táýekel de joǵary. Eger jaz bitkenshe jaǵdai jaqsarmaityn bolsa, onda jaýapty adamdarǵa qatysty kadrlyq sheshimder qabyldanatyn bolady», — dedi Álihan Smaiylov.
Úkimet basshysy Energetika ministrligi óńir ákimderimen birlesip, jylý kózderiniń jóndeý merzimderin aýystyrmai, jylytý maýsymyna tolyq daiyndyqty qamtamasyz etýi, Indýstriia ministrligi óńir ákimderimen birlesip, jylý jelilerindegi jóndeý jumystaryn aiaqtaý úshin barlyq qajetti sharalardy qabyldaýy tiis ekenin aityp ótti.
Álihan Smaiylov sondai-aq jylý energetikasy jónindegi zań jobasy sheńberinde bekitilgen jóndeý kestesin buzǵany úshin energiia óndirýshi uiymdardyń jaýapkershiligin belgileý máselesin pysyqtaýy kerek ekenin atap ótti.
«Tarifti bekitý kezinde berilgen ótinishterdiń negizdiligin jáne stansadaǵy naqty jaǵdaidy anyqtaýǵa múmkindik beretin keshendi tásil qajet», — dedi ol.
Sonymen qatar Premer-Ministr eki apta ishinde óńirlik elektr jelilik kompaniialardyń tehnikalyq jai-kúiine taldaý júrgizip, táýekelder kartasyn ázirleýdi tapsyrdy. Sondai-aq ol Jylytý maýsymyna daiyndyq jónindegi óńirlik shtabtardyń jumysyn túgel qaita qaraýdy talap etti.
«Jyl saiyn olardyń jumysynda naqty ister emes, naýqanshyldyq oryn alyp otyr. Olar qaǵaz júzinde bar, al jóndeý jumystaryna qatystary joq. Shtab otyrystary ákimdikterde emes, tikelei obektilerde ótýi kerek», — dep túiindedi sózin Álihan Smaiylov.