Búgin Almatyda QR Premer-Ministri B. Saǵyntaev Eýraziialyq úkimetaralyq keńes otyrysy aiasynda ótip jatqan «Jahandaný dáýirindegi tsifrlyq kún tártibi 2.0. Eýraziianyń innovatsiialyq ekojúiesi» halyqaralyq forýmynyń plenarlyq sessiiasyna qatysty. Forýmdy ótkizýge Memleket basshysy N. Nazarbaev 2017 jylǵy qazanda Joǵary Eýraziialyq ekonomikalyq keńes otyrysynda bastama bildirgen.
Forýmnyń maqsaty — innovatsiialyq ekojúie máseleleri boiynsha bilimmen jáne tájiribemen almasý úshin bir qurylym aiasynda EAEO-ǵa múshe memleketterdiń qyzmetterin biriktirý arqyly Eýraziia aimaǵynyń áleýetin ashý. Bul alań Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń 2025 jylǵa deiingi tsifrlyq kún tártibin iske asyrýdy kózdeitin mańyzdy birlesken qadam retinde qaralady. Sharaǵa barlyǵy 800-den astam halyqaralyq sarapshy, EEK, BUU, EAEO elderiniń, elshilikterdiń ókilderi qatysty.
Plenarlyq sessiiaǵa Belarýs Respýblikasynyń Premer-Ministri — S. Rýmas, Qyrǵyz Respýblikasynyń Premer-Ministri — M. Abylgaziev, Resei Federatsiiasynyń Premer-Ministri — D. Medvedev, Armeniia Respýblikasynyń vitse-Premer-Ministri M. Grigorian jáne Eýraziialyq ekonomikalyq komissiia Alqasynyń tóraǵasy T. Sarkisian qatysty. Budan ózge, pikirtalastarǵa tsifrlyq innovatsiialar salasyndaǵy halyqaralyq sarapshylar: tsifrlyq ekonomikany transformatsiialaý jónindegi keńesshi, Malaiziia tsifrlyq ekonomika korporatsiiasynyń burynǵy SEO Iasmin Mahmýd, Big Innovation Centre bas direktory Birgitta Andersen, LINAGORA negizin salýshy Aleksandr Zapolskii, Tlabs CEO, Singularity University ekonomika jáne qarjy fakýltetiniń basshysy Amin Týfani qatysty.
Sessiia barysynda EAEO tsifrlyq kún tártibin iske asyrý jáne innovatsiialyq ekojúieni damytý úshin, sonyń ishinde Odaqqa múshe memleketterdiń tehnoparkterin biriktirý men jańa tsifrlyq jobalardy iske qosý arqyly kúsh-jigerdi odan ári biriktirý máseleleri talqylandy. Shara qatysýshylary zamanaýi tsifrlyq ekonomikany qurý salasyndaǵy eldik tájiribelermen bólisti. Innovatsiialar elderge básekege qabiletti, ózgeristerge beiimdelgen bolýǵa jáne ómirdiń joǵary deńgeiin qamtamasyz etýge múmkindik beretini atalyp ótti. Osylaisha, innovatsiialar búginde kásipkerlikti damytýǵa, biznesti ósirýge jáne jańa jumys oryndaryn qurýǵa negiz bolady, sondai-aq densaýlyq saqtaý, ekologiia, energetika jáne azyq-túlik qaýipsizdigi salalaryndaǵy problemalardy sheshýge kómektesedi.
Baqytjan Saǵyntaev óz sózinde barlyq innovatsiialar men tehnologiialardyń basty maqsaty adamdardyń ómirin jaqsartý, olardyń jumysy men ósýine qolaily jaǵdailar jasaý ekenin atap ótti. Qazirgi tańda Qazaqstanda memlekettik qyzmetterdiń 60% elektrondy úkimet portaly arqyly usynylady, biyl atalǵan kórsetkishti 80% jetkizý mindeti tur. Buǵan qosa eGov-tan mGov-qa (mobildi úkimet) kóshý jumystary júrgizilip jatyr.
Qazaqstanda innovatsiialyq kásipkerlikti damytýǵa arnalǵan Astana Hub halyqaralyq tehnologiialyq parki jumys isteidi. Búgingi tańda Hub 100% tolǵan. Sonymen qatar, innovatsiialyq salanyń myqty oiynshylaryn odan ári tartý jumystary júrgizilip jatyr. Astana Hub qatysýshylary úshin talanttardyń basyn qosyp, básekelestikti damytý maqsatynda barlyq qajetti jaǵdailar jasalǵan: jeńildetilgen viza jáne eńbek rejimderi, arendalyq turǵyn úi berý, granttyq qarjylandyrý quraldary. Budan ózge, EAEO ishinde básekelestikti damytý startap jobalardyń sapasyn arttyrýǵa múmkindik beretini atalyp ótti.
Buǵan qosa, innovatsiialyq ekojúieni quryp, talanttardy damytý úshin Qazaqstannyń bilim berý júiesinde, sonyń ishinde orta, kásibi jáne joǵary bilim berý salasynda birqatar reformalar júrgizildi. Máselen, Astanada mamandandyrylǵan AT-ýniversitet ashý kózdelgen, onyń jumysy Astana Hub qyzmetimen tikelei bailanysty bolmaq. Ǵylymi qyzmetti qoldaý boiynsha jekelegen jumystar júrgizilip jatyr. Jalpy, Elbasy N. Nazarbaev ótken jyldyń qazan aiynda 5 jyl ishinde bilim, ǵylym, densaýlyq saqtaý salalaryn qarjylandyrý deńgeiin JIÓ 10% deiin jetkizý týraly mindet qoidy, sonymen qatar JIÓ-de ǵylymi-zertteý jáne tájiribelik-konstrýktorlyq jumystarǵa (ǴZTKJ) jumsalatyn shyǵyndardy 2025 jylǵa deiin 1% jetkizýdi tapsyrdy.
Plenarlyq sessiia qorytyndysy boiynsha tsifrlyq qoltańbany paidalana otyryp, Astana Hub (Qazaqstan), «Skolkovo» (Resei), «Kásiporyndar inkýbatory» (Armeniia), «Joǵary tehnologiialar parki» (Qyrǵyzstan) tehnoparkteri arasynda Ózara túsinistik pen yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoiý rásimi ótti.
Forým jumysy «EAEO tsifrlyq kún tártibi», «Turaqty damý maqsattaryna qol jetkizýdegi tsifrlandyrý (BUU)», «Innovatsiialyq ekojúiedegi tsifrlandyrý», «Indýstriia 4.0 – innovatsiialyq ekojúie tutynýshysy», «Shaǵyn jáne orta biznesti tsifrlandyrý» taqyryptaryndaǵy paneldik sessiialarmen jalǵasty.