Tanymal jazýshy, Qazaqstan Memlekettik syilyǵynyń iegeri Dýlat Isabekov Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jańa Qazaqstan: Jańarý men jańǵyrý joly» atty biylǵy Joldaýyna qatysty pikirin bildirdi.
– Prezident joldaýy sizge qandai úmit syilady?
– Áldebir ózgeristi kútkendikten be, álde kúni keshe ótken qańtar oqiǵasyna baǵa berilip, «Jańa Qazaqstan» degen saiasi-ekonomikalyq betburystardy saryla kútkendikten be, bul jolǵy joldaýdy asyǵa kútip edik. Bul joly da jaidaq sóz, jaiylma ýáde bolsa, ómirimizde oń ózgeris emes, toqyraý úrdisi jalǵasa berer me eken degen ári úmit, ári kúdikpen joldaýdy bastan-aiaq tyńdap shyqtym.
Bul Joldaý – basqa joldaýlardyń birine de uqsamaityn joldaý bop shyqty. Eger Joldaýda aitylǵandardyń bári júzege asatyn bolsa, bizdi shyn máninde «Jańa Qazaqstan» kútip tur.
Jurttyń kókeiindegi «Erteń ne bolady?» degen saýalǵa bul joldaý sáýle shashyp, eldiń erteńge degen senimi men eńsesin kóterip tastady.
Men erteńgi kúnge senimmen qarai bastaǵan siiaqtymyn. Ishki alasapyran men alańdaýshylyq ýaiymynyń beti qaityp, jańa shyǵarma jazýdyń josparyn oilai bastadym.
Jazýshy da balyqshy siiaqty ǵoi. Kól beti týlap jatqanda balyqshy kólge qarmaq salmaidy.
– Joldaýda Prezident eshqandai partiiaǵa múshe bolmaityny, jaqyn týystary saiasi qyzmetke taǵaiyndalmaityny týraly aityldy. Bul saiasi ómirimizge qandai áser beredi? Jáne oryndalaryna senesiz be?
– Maǵan unaǵany – «Amanat» partiiasynyń aty. «Amanat» degen sóz maǵan qatty unap tur. Qasym-Jomart Toqaev: «Prezident eshqandai partiiaǵa múshe bolmaidy, barlyq partiianyń quqyǵy birdei bolady», – dedi. Áitpese buryn kórdińder ǵoi, «Nur Otan» partiiasynyń ár oblystarda filialdary bar, burynǵy obkomnyń birinshi hatshylary otyratyndai ǵimarattary bar. Shtattary bar qansha, qanshama qarjy ketti. Memlekettiń isine kedergi keltirgennen basqa eshteńe istegen joq. Endi partiialardyń báriniń quqyǵy birdei bolady. Toqaev ózi partiiaǵa basshy bolýdan bas tartamyn dedi.
"Prezidenttiń týǵan-týystarnyń memlekettiń qyzmetke jaqyndamaitynyn zańmen bekitý kerek" degeni óte jaqsy boldy. Parlamentti kúsheitemiz dedi. Osynyń bári Jańa Qazaqstandaǵy saiasi ómirdi tiriltip, el ómirdegi mańyzdy sheshimderdi qabyldaýǵa yqpal etedi.
– Jańa partiia quryla ma prezidentti qoldaityn?
– Qurylsa qurylatyn shyǵar. Biraq oǵan Prezidenttiń múshe bolmaýy basty nárse dep oilaimyn. Ózgeristerdi eńgizip, memlekettiń gúldenýine oń qadam jasaǵan Prezidentti qazir qoldaý kerek dep oilaimyn. Prezident múshe bolmasa, qandai partiia qurylsa da, onda saiasi bastamalarǵa óz pikirin aita alatyn adamdar bolady dep oilaimyn.
– Qasym-Jomart Toqaev Qańtar oqiǵasyn qoǵamnyń alǵa jyljymai, turyp qalýynan bolǵanyn aitty. Tergeý kezinde qatelikter boldy dedi. Endi qandai ózgeris bolady?
– Prezident Qańtar oqiǵasyna kóp toqtaldy. Onyń aitqan sózderiniń astarynan kóp nárse ańǵarýǵa bolady. Ol oqiǵany kimder uiymdastyrǵanyn ashyp aitpasa da, kimder ekeni belgili bolyp otyrdy. Jáne olardyń kóbi qazir ýaqytsha tergeý izoliatorynda jatyr. Sol tekserýdiń basy Kárim Másimovten bastalyp, Qairat Satybaldymen jalǵasty. Samat Ábishtiń de jaýapqa tartylýy múmkin. Qańtar oqiǵasyn uiymdastyrǵan solar degendei sóz aitty. Ol oqiǵanyń memlekettiń konstitýtsiialyq qurylymyn ózgertý, Toqaevty bilik basynan ketirý maqsatynda uiymdastyrylǵanyn aitty. Bilikti kúshpen basyp almaq bolǵandyqtan, amalsyzdan ODKB-ǵa habarlasyp, solarǵa negizgi nysandardyń bárin kúzetýdi tapsyrǵanyn aitty. Atysqa olardyń qatysy bolǵan joq dedi. Men bul sózge ilanyp otyrmyn. Endi Toqaev bastaǵan isti aiaǵyna deiin jetkizedi dep oilaimyn. Bárin birden tóńkerip tastaý Toqaevqa da ońaiǵa soqpaiyn dep tur. Biraq bel sheshe kiriskeni kórinip tur. Biz osy joly sheshimtal, belin bekem býǵan Toqaevty kórdik. Ony qoldap otyrmyz.
– Jańa oblystardyń qurylýy ákimshilik basqarý jumysyn jaqsarta ma?
– Sózsiz jaqsartady. Buryn qarjylyq maqsattarmen qosyldy. Semei oblysynda buryn óndiris bolǵan joq, al Óskemen óndiris oshaǵy dep qosqan bolatyn. Ózin ózi basqarýǵa múmkindik joq degen. Arqadaǵy oblystar da solai qosylǵan. Keiin halyq tarap, tozyp ketti. Endi halyq esin jiǵandai, úsh oblysty qaita quryp otyr. Jetisý, Almaty oblystaryn qurǵany jaqsy boldy. Talǵarda otyryp, bir anyqtama úshin Taldyqorǵanǵa barý degen qiyn ǵoi. Solardyń bárin toqtatý kerek dedi. Bul – quptarlyq is. Burynǵy tozyp bara jatqan qalalar qalpyna keledi. Jezqazǵan, Semei jańǵyratyn boldy. Qarjylyq múmkindik bolǵannan keiin osy sheshimge baryp otyrǵany túsinikti. Burynǵy joldaýdyń bári sóz bop keldi, endi is bolady dedi.
– Ortalyǵy Semei qalasy bolatyn oblystyń Abai atymen atalýyna qalai qaraisyz?
– Abai atymen atalýyn quptaimyn. Jambyl oblysy bar ǵoi. Abaidyń eli, Abaidyń otany. Abai atymen atalsa, esh sókettigi joq.
– Buryn óndirisi joq Semei oblysynyń qazir de óndirisi joq. Qiyndyq bolmai ma?
– Ony men qiyndyq bolady, bolmaidy dep aita almaimyn. Qiyn bolady, árine, nege bolmasyn. Qarjylyq toqyraýdyń kezinde qiyndyq bolmai turmaidy. Toqaev múmkindigi bolmasa, ol sózdi aitpas edi. Demek bir nársege senip otyr. Teńge óz aldyna derbes banknot bolyp, rýblmen bailanysty úzedi dedi. Osynyń bári oryndalama ma, joq pa aldynan eshkim shyqqan joq. Biraq bizdiń kóp kútkenimiz osy edi. Bul jerdegi eń bastysy territoriialyq tutastyǵymyzdy saqtap, oǵan eshkimniń kóz tikpeýin qamtamasyz etý dedi. Bul sózdiń ózi kóńilge qonǵan durys sóz boldy.
Suhbattasqan Baǵashar Tursynbaiuly
