Dýaldy oqytýǵa suranys artty

Dýaldy oqytýǵa suranys artty


Petropavl mashina jasaý jáne kólik kolledji stýdenti Aisha Nuraqyn biyl kolledjdi támamdaidy. Ol eki jyldan beri dýaldy oqytý júiesi boiynsha bilim alyp, ári jumys istep, tájiribe jinap júr, - dep habarlaidy «Ult aqparat».

Ol búgingi tańda oqyp, memlekettik grantta bilim alyp, shákirtaqy alady. Sonymen qatar, tátti nan pisirý ortalyǵynda tátti bálishter pisiredi.

«Men pisirgen tátti bálishter qalamyzdaǵy barlyq tátti satatyn ortalyqtar men dúkenderde satylady. Ózińiz oilańyzshy, siz pisirgen táttiler ózgelerge qýanysh syilap jatsa, qandai baqyt, iá! Men de ózimdi sondai baqytty sezinemin. Ári sapaly bilim alyp, ári jumys istep aqsha tabamyn. Esesine men oqýymdy bitirgende tájiribeli maman bolyp shyǵamyn. Qazir bilesiz be, barlyq jer maman kerek dep jazǵanda mindetti túrde tájiribesimen dep jazady. Al jańa oqý bitirgen jas túlekte tájiribe qaidan bolsyn?! Mine, biz bilim alyp jatqan dýaldy oqytý júiesi bizge osyndai múmkindik berip otyr», - deidi stýdent Aisha Nuraqyn.

Osy jyly elimizde dýaldy oqytý júiesiniń engizilgenine 10 jyl tolyp otyr. Osy oraida sońǵy ýaqytta dýaldy bilim júiesimen oqityn kolledj stýdentteriniń sany eki ese artqanyn da aita ketkenimiz jón. Resmi statistikaǵa súiensek, sońǵy 2,5 jylda dýaldy oqytý júiesi boiynsha bilim alatyn kolledj stýdentteriniń sany osynshaǵa artyp otyr.  

Dýaldy oqytý júiesi boiynsha orta bilim beretin kolledjder stýdentterge zaýyttar men fabrikalarda oqýǵa múmkindik beretin kásiporyndarmen yntymaqtastyq ornatady. Oqytýdyń bul formaty praktikalyq jumys tájiribesi bar bilikti jáne suranysqa ie mamandardy daiyndaýǵa múmkindik beredi. Belgili bolǵanyndai, dál búgingi kúnde bul júie elimizdiń 536 kolledjinde jumys isteidi. QR BǴM Tehnikalyq jáne kásiptik bilim departamentiniń direktory Nasymjan Ospanovanyń aitýynsha, bul oqytý júiesi boiynsha 40% teoriialyq oqytý, 60% óndiristegi oqý tájiribesi negizinde bilim beredi.

«Iá, barshańyzǵa belgili dýaldy oqytý elimizde on jyldan beri júzege asyrylyp kele jatyr. Osy ýaqyt aralyǵynda bul tájiribe oń nátijesin kórsetip úlgerdi. Bir ǵana mysal keltireiin, ótken jyly normativtik-quqyqtyq aktilerge ózgerister engizildi. Budan bylai stýdenttiń óndiristik tájiribeden ótken ýaqyty onyń eńbek ótiline esepteledi. Iaǵni, bul 6 aidan 1,5 jylǵa deiin degen sóz. Bul tájiribe túlekterdiń jumysqa ornalasý múmkindikterin arttyrady jáne olar burynnan bar jumys tájiribesimen jumysqa ornalasa alady», - deidi QR BǴM Tehnikalyq jáne kásiptik bilim departamentiniń direktory Nasymjan Ospanova.

Onyń aitýynsha, sonymen qatar, keibir kásiporyndar stýdentterge óndiristik tájiribeden ótý kezinde jalaqy tóleidi. Máselen, Petropavl mashina jasaý jáne kólik kolledji stýdentteri ári oqyp, ári jumys istep, jalaqy alady. Bul kórsetkish kolledj stýdentteriniń 60%-yn quraidy. Belgili bolǵanyndai, ótken jyly dýaldy bilim alatyn stýdentterdiń ortasha jalaqysy 58 000 teńge bolǵan.

«Men mashina jasaý jáne kólik kolledjiniń úshinshi kýrs stýdentimin. Sonymen qatar oqý ornymnyń usynysymen kólik kommýnikatsiia qyzmetinde qosymsha jumys isteimin. Men kolledjde teoriialyq bilim alsam, jumysymda praktikalyq tájiribe jinaimyn. Esesine men oqý bitirip, diplom alǵanda tájiribeli maman bolyp shyǵamyn. Bul, árine, men úshin de, oqý ornym men jumys ornym úshin de paidaly. Olai deitinim, men tájiribeli maman bolyp, oqý bitiremin. Ol kolledjim men siiaqty mamanǵa bilim berse, jumys ornym taǵy bir jumys kúshine ie bolyp otyr. Sondyqtan, dýaldy oqytý júiesiniń budan ári de jalǵasyn taýyp, kóp jastarǵa paidasy bolady», - deidi stýdent Qarshyǵa Kókeev.

Belgilisi sol, bul dýaldy oqytý júiesin engizýdiń arqasynda stýdentterdiń praktikalyq bilim alýyna basa nazar aýdarylady. Kolledjder stýdentterge zaýyttar men fabrikalarda oqýǵa múmkindik beretin kásiporyndarmen yntymaqtastyq ornatady. QR BǴM Tehnikalyq jáne kásiptik bilim departamentiniń direktory Nasymjan Ospanovanyń aitýynsha, oqytýdyń bul formaty praktikalyq jumys tájiribesi bar bilikti jáne suranysqa ie mamandardy daiyndaýǵa múmkindik beredi.

«Atalǵan júie boiynsha elimizdiń 536 kolledjinde jumys isteidi. Osy formattaǵy kadrlardy daiarlaý 15 baǵyt aiasynda 166 mamandyq jáne 445 biliktilik boiynsha júzege asyrylady: metallýrgiia, qurylys, aýyl sharýashylyǵy, óndiris jáne montajdaý, servis, ekonomika, kólik jáne t.b.

Jumys berýshilerdiń dýaldy oqytýǵa qatysýyn yntalandyrý úshin TjKB uiymdaryn jan basyna shaqqandaǵy qarjylandyrýynyń jańa ádistemesi ázirlendi. Iaǵni jumys berýshilerdiń dýaldy oqytýǵa jumsaityn shyǵyndary óteledi, sondai-aq kásiporyndarda stýdentterdi oqytatyn tálimgerler de eńbegi úshin aqy alady», - deidi ol.

Aita keteiik, búginde qazaqstandyq kolledjderge akademiialyq erkindik berilgen. TjKB uiymdary jumys berýshilermen birlesip oqý baǵdarlamalaryn ázirleidi, bilim berý baǵdarlamalarynyń mazmuny men oqytý merzimin ózderi anyqtaidy. Olar sondai-aq eńbek naryǵynyń qajettilikterine sáikes baǵdarlamalardy derbes qaita qaraidy.

Esterińizge sala keteiik, osy jyly elimizde dýaldy oqytý júiesiniń engizilgenine 10 jyl tolyp otyr. Osy oraida sońǵy ýaqytta dýaldy bilim júiesimen oqityn kolledj stýdentteriniń sany eki ese artqanyn da aita ketkenimiz jón. Resmi statistikaǵa súiensek, sońǵy 2,5 jylda dýaldy oqytý júiesi boiynsha bilim alatyn kolledj stýdentteriniń sany osynshaǵa artyp otyr.