پەتروپاۆل ماشينا جاساۋ جەنە كٶلٸك كوللەدجٸ ستۋدەنتٸ ايشا نۇراقىن بيىل كوللەدجدٸ تەمامدايدى. ول ەكٸ جىلدان بەرٸ دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸ بويىنشا بٸلٸم الىپ, ەرٸ جۇمىس ٸستەپ, تەجٸريبە جيناپ جٷر, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
ول بٷگٸنگٸ تاڭدا وقىپ, مەملەكەتتٸك گرانتتا بٸلٸم الىپ, شەكٸرتاقى الادى. سونىمەن قاتار, تەتتٸ نان پٸسٸرۋ ورتالىعىندا تەتتٸ بەلٸشتەر پٸسٸرەدٸ.
«مەن پٸسٸرگەن تەتتٸ بەلٸشتەر قالامىزداعى بارلىق تەتتٸ ساتاتىن ورتالىقتار مەن دٷكەندەردە ساتىلادى. ٶزٸڭٸز ويلاڭىزشى, سٸز پٸسٸرگەن تەتتٸلەر ٶزگەلەرگە قۋانىش سىيلاپ جاتسا, قانداي باقىت, يە! مەن دە ٶزٸمدٸ سونداي باقىتتى سەزٸنەمٸن. ەرٸ ساپالى بٸلٸم الىپ, ەرٸ جۇمىس ٸستەپ اقشا تابامىن. ەسەسٸنە مەن وقۋىمدى بٸتٸرگەندە تەجٸريبەلٸ مامان بولىپ شىعامىن. قازٸر بٸلەسٸز بە, بارلىق جەر مامان كەرەك دەپ جازعاندا مٸندەتتٸ تٷردە تەجٸريبەسٸمەن دەپ جازادى. ال جاڭا وقۋ بٸتٸرگەن جاس تٷلەكتە تەجٸريبە قايدان بولسىن?! مٸنە, بٸز بٸلٸم الىپ جاتقان دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸ بٸزگە وسىنداي مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىر», - دەيدٸ ستۋدەنت ايشا نۇراقىن.
وسى جىلى ەلٸمٸزدە دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸنٸڭ ەنگٸزٸلگەنٸنە 10 جىل تولىپ وتىر. وسى ورايدا سوڭعى ۋاقىتتا دۋالدى بٸلٸم جٷيەسٸمەن وقيتىن كوللەدج ستۋدەنتتەرٸنٸڭ سانى ەكٸ ەسە ارتقانىن دا ايتا كەتكەنٸمٸز جٶن. رەسمي ستاتيستيكاعا سٷيەنسەك, سوڭعى 2,5 جىلدا دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸ بويىنشا بٸلٸم الاتىن كوللەدج ستۋدەنتتەرٸنٸڭ سانى وسىنشاعا ارتىپ وتىر.
دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸ بويىنشا ورتا بٸلٸم بەرەتٸن كوللەدجدەر ستۋدەنتتەرگە زاۋىتتار مەن فابريكالاردا وقۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن كەسٸپورىندارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتادى. وقىتۋدىڭ بۇل فورماتى پراكتيكالىق جۇمىس تەجٸريبەسٸ بار بٸلٸكتٸ جەنە سۇرانىسقا يە مامانداردى دايىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بەلگٸلٸ بولعانىنداي, دەل بٷگٸنگٸ كٷندە بۇل جٷيە ەلٸمٸزدٸڭ 536 كوللەدجٸندە جۇمىس ٸستەيدٸ. قر بعم تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى ناسىمجان وسپانوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل وقىتۋ جٷيەسٸ بويىنشا 40% تەورييالىق وقىتۋ, 60% ٶندٸرٸستەگٸ وقۋ تەجٸريبەسٸ نەگٸزٸندە بٸلٸم بەرەدٸ.
«يە, بارشاڭىزعا بەلگٸلٸ دۋالدى وقىتۋ ەلٸمٸزدە ون جىلدان بەرٸ جٷزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتىر. وسى ۋاقىت ارالىعىندا بۇل تەجٸريبە وڭ نەتيجەسٸن كٶرسەتٸپ ٷلگەردٸ. بٸر عانا مىسال كەلتٸرەيٸن, ٶتكەن جىلى نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق اكتٸلەرگە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ. بۇدان بىلاي ستۋدەنتتٸڭ ٶندٸرٸستٸك تەجٸريبەدەن ٶتكەن ۋاقىتى ونىڭ ەڭبەك ٶتٸلٸنە ەسەپتەلەدٸ. ياعني, بۇل 6 ايدان 1,5 جىلعا دەيٸن دەگەن سٶز. بۇل تەجٸريبە تٷلەكتەردٸڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن ارتتىرادى جەنە ولار بۇرىننان بار جۇمىس تەجٸريبەسٸمەن جۇمىسقا ورنالاسا الادى», - دەيدٸ قر بعم تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى ناسىمجان وسپانوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, سونىمەن قاتار, كەيبٸر كەسٸپورىندار ستۋدەنتتەرگە ٶندٸرٸستٸك تەجٸريبەدەن ٶتۋ كەزٸندە جالاقى تٶلەيدٸ. مەسەلەن, پەتروپاۆل ماشينا جاساۋ جەنە كٶلٸك كوللەدجٸ ستۋدەنتتەرٸ ەرٸ وقىپ, ەرٸ جۇمىس ٸستەپ, جالاقى الادى. بۇل كٶرسەتكٸش كوللەدج ستۋدەنتتەرٸنٸڭ 60%-ىن قۇرايدى. بەلگٸلٸ بولعانىنداي, ٶتكەن جىلى دۋالدى بٸلٸم الاتىن ستۋدەنتتەردٸڭ ورتاشا جالاقىسى 58 000 تەڭگە بولعان.
«مەن ماشينا جاساۋ جەنە كٶلٸك كوللەدجٸنٸڭ ٷشٸنشٸ كۋرس ستۋدەنتٸمٸن. سونىمەن قاتار وقۋ ورنىمنىڭ ۇسىنىسىمەن كٶلٸك كوممۋنيكاتسييا قىزمەتٸندە قوسىمشا جۇمىس ٸستەيمٸن. مەن كوللەدجدە تەورييالىق بٸلٸم السام, جۇمىسىمدا پراكتيكالىق تەجٸريبە جينايمىن. ەسەسٸنە مەن وقۋ بٸتٸرٸپ, ديپلوم العاندا تەجٸريبەلٸ مامان بولىپ شىعامىن. بۇل, ەرينە, مەن ٷشٸن دە, وقۋ ورنىم مەن جۇمىس ورنىم ٷشٸن دە پايدالى. ولاي دەيتٸنٸم, مەن تەجٸريبەلٸ مامان بولىپ, وقۋ بٸتٸرەمٸن. ول كوللەدجٸم مەن سيياقتى مامانعا بٸلٸم بەرسە, جۇمىس ورنىم تاعى بٸر جۇمىس كٷشٸنە يە بولىپ وتىر. سوندىقتان, دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸنٸڭ بۇدان ەرٸ دە جالعاسىن تاۋىپ, كٶپ جاستارعا پايداسى بولادى», - دەيدٸ ستۋدەنت قارشىعا كٶكەەۆ.
بەلگٸلٸسٸ سول, بۇل دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋدٸڭ ارقاسىندا ستۋدەنتتەردٸڭ پراكتيكالىق بٸلٸم الۋىنا باسا نازار اۋدارىلادى. كوللەدجدەر ستۋدەنتتەرگە زاۋىتتار مەن فابريكالاردا وقۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن كەسٸپورىندارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتادى. قر بعم تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى ناسىمجان وسپانوۆانىڭ ايتۋىنشا, وقىتۋدىڭ بۇل فورماتى پراكتيكالىق جۇمىس تەجٸريبەسٸ بار بٸلٸكتٸ جەنە سۇرانىسقا يە مامانداردى دايىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«اتالعان جٷيە بويىنشا ەلٸمٸزدٸڭ 536 كوللەدجٸندە جۇمىس ٸستەيدٸ. وسى فورماتتاعى كادرلاردى دايارلاۋ 15 باعىت اياسىندا 166 ماماندىق جەنە 445 بٸلٸكتٸلٸك بويىنشا جٷزەگە اسىرىلادى: مەتاللۋرگييا, قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, ٶندٸرٸس جەنە مونتاجداۋ, سەرۆيس, ەكونوميكا, كٶلٸك جەنە ت.ب.
جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ دۋالدى وقىتۋعا قاتىسۋىن ىنتالاندىرۋ ٷشٸن تجكب ۇيىمدارىن جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋىنىڭ جاڭا ەدٸستەمەسٸ ەزٸرلەندٸ. ياعني جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ دۋالدى وقىتۋعا جۇمسايتىن شىعىندارى ٶتەلەدٸ, سونداي-اق كەسٸپورىنداردا ستۋدەنتتەردٸ وقىتاتىن تەلٸمگەرلەر دە ەڭبەگٸ ٷشٸن اقى الادى», - دەيدٸ ول.
ايتا كەتەيٸك, بٷگٸندە قازاقستاندىق كوللەدجدەرگە اكادەمييالىق ەركٸندٸك بەرٸلگەن. تجكب ۇيىمدارى جۇمىس بەرۋشٸلەرمەن بٸرلەسٸپ وقۋ باعدارلامالارىن ەزٸرلەيدٸ, بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنى مەن وقىتۋ مەرزٸمٸن ٶزدەرٸ انىقتايدى. ولار سونداي-اق ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸنە سەيكەس باعدارلامالاردى دەربەس قايتا قارايدى.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, وسى جىلى ەلٸمٸزدە دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸنٸڭ ەنگٸزٸلگەنٸنە 10 جىل تولىپ وتىر. وسى ورايدا سوڭعى ۋاقىتتا دۋالدى بٸلٸم جٷيەسٸمەن وقيتىن كوللەدج ستۋدەنتتەرٸنٸڭ سانى ەكٸ ەسە ارتقانىن دا ايتا كەتكەنٸمٸز جٶن. رەسمي ستاتيستيكاعا سٷيەنسەك, سوڭعى 2,5 جىلدا دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸ بويىنشا بٸلٸم الاتىن كوللەدج ستۋدەنتتەرٸنٸڭ سانى وسىنشاعا ارتىپ وتىر.
