25-26 qazanda Elordadaǵy QR Ulttyq mýzeiinde Digital Health Astana kórmesi ótti. Densaýlyq saqtaý ministrligimen uiymdastyrylǵan bul shara meditsina salasyndaǵy IT-sheshimderge arnalǵan. Elektrondy densaýlyqty damytý, tsifrlyq innovatsiialar, infraqurylym men qaýipsizdik, derekterdi taldaý, integratsiia salasyndaǵy jetistikter men praktikalyq sheshimderdi kórsetý – sharanyń basty maqsaty sanalady.
Aitýly sharaǵa QR Densaýlyq saqtaý vitse-ministri Oljas Ábishev, Frantsiianyń Qazaqstandaǵy elshisi Filipp Martine, QR DSM Densaýlyq saqtaýdy tsifrlandyrý departamentiniń direktory Beibit Esenbaev, Sanofi Qazaqstan Basqarma tóraǵasy Ranga Velaratne, meditsina ǵylymdarynyń doktory ári professor Tóregeldi Sharmanov jáne t.b. mamandar qatysty.
Qazannyń 26-da ótken forýmda alǵashqy bolyp sóz sóilegen QR Densaýlyq saqtaý vitse-ministri Oljas Ábishev elimizdegi meditsina salasyndaǵy jańashyldyqtardy baiandap, el turǵyndaryna densaýlyqqa qatysty aqyl-keńesin aitty.
«Elektrondyq meditsinalyq qujat arqyly dárigerler patsientterdiń barlyq qujattaryn kóre alady. Bizdiń platformadaǵy negizgi maqsat – barlyq málimetterdi bir arnaǵa toǵystyrý. Búgingi tańda 400 aqparattyq júie bar», – dep atap ótti Densaýlyq saqtaý vitse-ministri O. Ábishev.
Onyń pikirinshe, adam densaýlyǵynyń nasharlaýy – densaýlyqqa nemquraily qaraýda. Buǵan 50 paiyz áser etetin salaýatty ómir súrý salty. Al dárigerler tek 10 paiyz kómek kórsete alady. Sonymen qatar, ol azamattardy sportpen ainalysýǵa shaqyryp, densaýlyqty kútý qajettigin aitty.
Búginde jergilikti organdar men IT-qaýymdastyq meditsina salasyn tsifrlandyrýǵa óz qoldaýshylyqtaryn bildirýde. Buǵan qosa, biyl qaǵazbastylyqtan aryltý maqsatyndaǵy pilottyq joba iske qosyldy. Ol Densaýlyq saqtaý ministrligimen júzege asyrylýda. Osyǵan sáikes, 2019 jyldyń qańtarynda el aýmaǵyndaǵy barlyq oblystardyń emhanalarynda is-qaǵazdar elektrondyq nusqada bolady dep kútilýde.
Onyń aitýynsha, meditsina salasyna tsifrlyq jańashyldyqtardy tolyqtai engizý – kóptegen jaǵymdy progresterge ákeledi. Ol ólim-jitim kórsetkishi men aýrýdan ýaqtyly aiyǵý sekildi mańyzdy máselelerdi sheshedi.
«Tsifrlandyrýdyń arqasynda emhanaǵa buryńǵydai 2-3 ret kelip júrýdiń qajeti joq. Biz dertti aldyn ala anyqtaýdy úirendik. Máselen, Qaraǵandy oblysyndaǵy jergilikti bilik 40 myń qurylǵy (gadjet) ornatty. Olar tsifrlyq tehnologiialar arqyly júrek aýrýymen aýyratyndardy anyqtady. Osynyń negizinde biz aýrýdyń aldyńǵy satysynda turǵandardy emdei alatyn dárejege jettik. Ol boiynsha búginde 1700 emdelýshi dertinen aiyqty», – deidi vitse-ministr.
Vitse-ministrdiń sózinshe, tsifrlyq tehnologiialar 1-2 jyl buryn oilaǵanymyzdai ertegi emes. Bul kóptegen adamnyń ómirin saqtap qalatyn qazirgi shyndyqqa ainaldy.
Odan keiin sóz sóilegen Frantsiianyń Qazaqstandaǵy elshisi Filipp Martine frantsýz úkimetiniń tsifrlandyrýǵa bailanysty jasap jatqan isteriniń jai-kúiine toqtaldy. Sondai-aq, atalmysh memlekettiń aldaǵy josparlarymen bólisip, tsifrlandyrý boiynsha Qazaqstanmen ózara yntymaqtastyqqa daiyn ekendikterin jetkizdi.
«Frantsiia tsifrlyq ekonomika boiynsha lider elderdiń biri. Biz qazirgi prezidenttiń ýákilettiligine sáikes, 2022 jylǵa deiin «Tsifrlyq Úkimet» 100 paiyzdyq deńgeide bolady degen maqsatty qoidyq. Densaýlyq saqtaý salasyn tsifrlandyrý «Tsifrlyq Úkimettiń» basty komponentteriniń biri. Sondai-aq, «Meniń densaýlyǵym 2022» degen jospar da bar. Eldiń Densaýlyq saqtaý ministrligimen sońǵy jetistikterdi paidalaný qarastyrylǵan. Oǵan sáikes, mobildi baǵdarlamalar jumys isteidi, meditsinalyq pikirler jinaǵy bir failǵa jinaqtalady. Biz de áleýmettik qamtamasyz etý men meditsina salasy joǵary damyǵan. Memleketimizde suranys óte joǵary. Suranys joǵary bolǵan saiyn meditsinalyq qyzmet te biik satyda», – dedi F. Martine.
Sonymen qatar, ol «Tsifrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń aiasynda birqatar jumystar atqarylyp jatqanyn, ózara kelisimder jasalǵanyn tilge tiek etti.
«Biz tsifrlyq meditsina úshin ekonomikalyq orta qalyptastyrǵymyz keledi. Frantsiia Úkimetiniń basty tapsyrmalarynyń biri – meditsina salasyn tsifrlyq turǵydan damytý. Bul óz kezeginde tsifrlyq infraqurylymmen birge damýy qajet. Biz Qazaqstanmen «Tsifrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasyna sáikes jumys jasap jatyrmyz. Qazirgi tańda qoǵamdyq kólik salasy boiynsha kelisim jasastyq. Frantsiia tsifrlandyrý boiynsha Qazaqstanmen kelisim jasasýǵa daiyn degim keledi», – dep túiindedi elshi.
Al QR DSM Densaýlyq saqtaýdy tsifrlandyrý departamentiniń direktory Beibit Esenbaev bolsa tsifrlandyrýdyń mańyzdylyǵyn aityp berdi.
«Qazirgi tańda emdelýshiler mobildi baǵdarlamalar arqyly elektrondyq formatta qyzmet alatyn deńgeige jetti. Egov.kz portalyn paidalana otyryp, kez kelgen azamat onlain formatta kóptegen qyzmet alýda. Tsifrlandyrýǵa bailanysty barlyq meditsinalyq ortalyqtar qaǵazbastylyqtan arylatyn bolady. Dárigerdiń ózi kompiýterlik jabdyqtardy qoldana alǵany jón. Densaýlyq saqtaý salasyn tsifrlandyrý ondaǵy sapany kóterýge aitarlyqtai kómektesedi», – deidi B. Esenbaev.
Al Sanofi Qazaqstan Basqarma tóraǵasy Ranga Velaratne bolashaqtyń meditsinasy qandai bolatynyn aityp berdi.
«Men búgin densaýlyq saqtaý salasyndaǵy transformatsiialar týraly aitatyn bolamyn. Tájiribe – eń jaqsy muǵalim. Siz eger de buryńǵy kezeńderińizge kóz salar bolsańyz tehnologiialardyń qalai áser etetinin baiqaisyz. Máselen, eń alǵashqy telefon oilap tabylǵan kezde 75 jyldai ýaqyt bailanys jasaýǵa jumsaldy. Barlyq adamdy emdeý úshin kóptegen dárigerler men qyrýar ýaqyt ketedi. Biz zamanaýi tehnologiialardy tolyqtai qoldanbaimyz. Tehnologiialar bizdiń jaýymyz emes, ony patsienttiń igiligi úshin qoryqpai qoldanýymyz qajet. Mekemelerdi, kompaniialar men ǵalymdardy emdelýshiniń jaǵdaiy úshin biriktirýge tiispiz», – dedi R. Velaratne.
Onyń aitýynsha, biz kúshti qabiletter men zor áleýetke iemiz. Sol múmkindikterdiń barlyǵyn elimizdegi patsientterge kómektesý úshin qoldanýǵa shaqyrǵan ol bári óz qolymyzda ekenin basa aitty.
