25-26 قازاندا ەلورداداعى قر ۇلتتىق مۋزەيٸندە Digital Health Astana كٶرمەسٸ ٶتتٸ. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸمەن ۇيىمداستىرىلعان بۇل شارا مەديتسينا سالاسىنداعى IT-شەشٸمدەرگە ارنالعان. ەلەكتروندى دەنساۋلىقتى دامىتۋ, تسيفرلىق يننوۆاتسييالار, ينفراقۇرىلىم مەن قاۋٸپسٸزدٸك, دەرەكتەردٸ تالداۋ, ينتەگراتسييا سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەر مەن پراكتيكالىق شەشٸمدەردٸ كٶرسەتۋ – شارانىڭ باستى ماقساتى سانالادى.
ايتۋلى شاراعا قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ولجاس ەبٸشەۆ, فرانتسييانىڭ قازاقستانداعى ەلشٸسٸ فيليپپ مارتينە, قر دسم دەنساۋلىق ساقتاۋدى تسيفرلاندىرۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى بەيبٸت ەسەنباەۆ, سانوفي قازاقستان باسقارما تٶراعاسى رانگا ۆەلاراتنە, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ەرٸ پروفەسسور تٶرەگەلدٸ شارمانوۆ جەنە ت.ب. ماماندار قاتىستى.
قازاننىڭ 26-دا ٶتكەن فورۋمدا العاشقى بولىپ سٶز سٶيلەگەن قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ولجاس ەبٸشەۆ ەلٸمٸزدەگٸ مەديتسينا سالاسىنداعى جاڭاشىلدىقتاردى بايانداپ, ەل تۇرعىندارىنا دەنساۋلىققا قاتىستى اقىل-كەڭەسٸن ايتتى.
«ەلەكتروندىق مەديتسينالىق قۇجات ارقىلى دەرٸگەرلەر پاتسيەنتتەردٸڭ بارلىق قۇجاتتارىن كٶرە الادى. بٸزدٸڭ پلاتفورماداعى نەگٸزگٸ ماقسات – بارلىق مەلٸمەتتەردٸ بٸر ارناعا توعىستىرۋ. بٷگٸنگٸ تاڭدا 400 اقپاراتتىق جٷيە بار», – دەپ اتاپ ٶتتٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ و. ەبٸشەۆ.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ادام دەنساۋلىعىنىڭ ناشارلاۋى – دەنساۋلىققا نەمقۇرايلى قاراۋدا. بۇعان 50 پايىز ەسەر ەتەتٸن سالاۋاتتى ٶمٸر سٷرۋ سالتى. ال دەرٸگەرلەر تەك 10 پايىز كٶمەك كٶرسەتە الادى. سونىمەن قاتار, ول ازاماتتاردى سپورتپەن اينالىسۋعا شاقىرىپ, دەنساۋلىقتى كٷتۋ قاجەتتٸگٸن ايتتى.
بٷگٸندە جەرگٸلٸكتٸ ورگاندار مەن IT-قاۋىمداستىق مەديتسينا سالاسىن تسيفرلاندىرۋعا ٶز قولداۋشىلىقتارىن بٸلدٸرۋدە. بۇعان قوسا, بيىل قاعازباستىلىقتان ارىلتۋ ماقساتىنداعى پيلوتتىق جوبا ٸسكە قوسىلدى. ول دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸمەن جٷزەگە اسىرىلۋدا. وسىعان سەيكەس, 2019 جىلدىڭ قاڭتارىندا ەل اۋماعىنداعى بارلىق وبلىستاردىڭ ەمحانالارىندا ٸس-قاعازدار ەلەكتروندىق نۇسقادا بولادى دەپ كٷتٸلۋدە.
ونىڭ ايتۋىنشا, مەديتسينا سالاسىنا تسيفرلىق جاڭاشىلدىقتاردى تولىقتاي ەنگٸزۋ – كٶپتەگەن جاعىمدى پروگرەستەرگە ەكەلەدٸ. ول ٶلٸم-جٸتٸم كٶرسەتكٸشٸ مەن اۋرۋدان ۋاقتىلى ايىعۋ سەكٸلدٸ ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ شەشەدٸ.
«تسيفرلاندىرۋدىڭ ارقاسىندا ەمحاناعا بۇرىڭعىداي 2-3 رەت كەلٸپ جٷرۋدٸڭ قاجەتٸ جوق. بٸز دەرتتٸ الدىن الا انىقتاۋدى ٷيرەندٸك. مەسەلەن, قاراعاندى وبلىسىنداعى جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك 40 مىڭ قۇرىلعى (گادجەت) ورناتتى. ولار تسيفرلىق تەحنولوگييالار ارقىلى جٷرەك اۋرۋىمەن اۋىراتىنداردى انىقتادى. وسىنىڭ نەگٸزٸندە بٸز اۋرۋدىڭ الدىڭعى ساتىسىندا تۇرعانداردى ەمدەي الاتىن دەرەجەگە جەتتٸك. ول بويىنشا بٷگٸندە 1700 ەمدەلۋشٸ دەرتٸنەن ايىقتى», – دەيدٸ ۆيتسە-مينيستر.
ۆيتسە-مينيستردٸڭ سٶزٸنشە, تسيفرلىق تەحنولوگييالار 1-2 جىل بۇرىن ويلاعانىمىزداي ەرتەگٸ ەمەس. بۇل كٶپتەگەن ادامنىڭ ٶمٸرٸن ساقتاپ قالاتىن قازٸرگٸ شىندىققا اينالدى.
ودان كەيٸن سٶز سٶيلەگەن فرانتسييانىڭ قازاقستانداعى ەلشٸسٸ فيليپپ مارتينە فرانتسۋز ٷكٸمەتٸنٸڭ تسيفرلاندىرۋعا بايلانىستى جاساپ جاتقان ٸستەرٸنٸڭ جاي-كٷيٸنە توقتالدى. سونداي-اق, اتالمىش مەملەكەتتٸڭ الداعى جوسپارلارىمەن بٶلٸسٸپ, تسيفرلاندىرۋ بويىنشا قازاقستانمەن ٶزارا ىنتىماقتاستىققا دايىن ەكەندٸكتەرٸن جەتكٸزدٸ.
«فرانتسييا تسيفرلىق ەكونوميكا بويىنشا ليدەر ەلدەردٸڭ بٸرٸ. بٸز قازٸرگٸ پرەزيدەنتتٸڭ ۋەكٸلەتتٸلٸگٸنە سەيكەس, 2022 جىلعا دەيٸن «تسيفرلىق ٷكٸمەت» 100 پايىزدىق دەڭگەيدە بولادى دەگەن ماقساتتى قويدىق. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ «تسيفرلىق ٷكٸمەتتٸڭ» باستى كومپونەنتتەرٸنٸڭ بٸرٸ. سونداي-اق, «مەنٸڭ دەنساۋلىعىم 2022» دەگەن جوسپار دا بار. ەلدٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸمەن سوڭعى جەتٸستٸكتەردٸ پايدالانۋ قاراستىرىلعان. وعان سەيكەس, موبيلدٸ باعدارلامالار جۇمىس ٸستەيدٸ, مەديتسينالىق پٸكٸرلەر جيناعى بٸر فايلعا جيناقتالادى. بٸز دە ەلەۋمەتتٸك قامتاماسىز ەتۋ مەن مەديتسينا سالاسى جوعارى دامىعان. مەملەكەتٸمٸزدە سۇرانىس ٶتە جوعارى. سۇرانىس جوعارى بولعان سايىن مەديتسينالىق قىزمەت تە بيٸك ساتىدا», – دەدٸ ف. مارتينە.
سونىمەن قاتار, ول «تسيفرلىق قازاقستان» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا بٸرقاتار جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانىن, ٶزارا كەلٸسٸمدەر جاسالعانىن تٸلگە تيەك ەتتٸ.
«بٸز تسيفرلىق مەديتسينا ٷشٸن ەكونوميكالىق ورتا قالىپتاستىرعىمىز كەلەدٸ. فرانتسييا ٷكٸمەتٸنٸڭ باستى تاپسىرمالارىنىڭ بٸرٸ – مەديتسينا سالاسىن تسيفرلىق تۇرعىدان دامىتۋ. بۇل ٶز كەزەگٸندە تسيفرلىق ينفراقۇرىلىممەن بٸرگە دامۋى قاجەت. بٸز قازاقستانمەن «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسىنا سەيكەس جۇمىس جاساپ جاتىرمىز. قازٸرگٸ تاڭدا قوعامدىق كٶلٸك سالاسى بويىنشا كەلٸسٸم جاساستىق. فرانتسييا تسيفرلاندىرۋ بويىنشا قازاقستانمەن كەلٸسٸم جاساسۋعا دايىن دەگٸم كەلەدٸ», – دەپ تٷيٸندەدٸ ەلشٸ.
ال قر دسم دەنساۋلىق ساقتاۋدى تسيفرلاندىرۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى بەيبٸت ەسەنباەۆ بولسا تسيفرلاندىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتىپ بەردٸ.
«قازٸرگٸ تاڭدا ەمدەلۋشٸلەر موبيلدٸ باعدارلامالار ارقىلى ەلەكتروندىق فورماتتا قىزمەت الاتىن دەڭگەيگە جەتتٸ. Egov.kz پورتالىن پايدالانا وتىرىپ, كەز كەلگەن ازامات ونلاين فورماتتا كٶپتەگەن قىزمەت الۋدا. تسيفرلاندىرۋعا بايلانىستى بارلىق مەديتسينالىق ورتالىقتار قاعازباستىلىقتان ارىلاتىن بولادى. دەرٸگەردٸڭ ٶزٸ كومپيۋتەرلٸك جابدىقتاردى قولدانا العانى جٶن. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ ونداعى ساپانى كٶتەرۋگە ايتارلىقتاي كٶمەكتەسەدٸ», – دەيدٸ ب. ەسەنباەۆ.
ال سانوفي قازاقستان باسقارما تٶراعاسى رانگا ۆەلاراتنە بولاشاقتىڭ مەديتسيناسى قانداي بولاتىنىن ايتىپ بەردٸ.
«مەن بٷگٸن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ترانسفورماتسييالار تۋرالى ايتاتىن بولامىن. تەجٸريبە – ەڭ جاقسى مۇعالٸم. سٸز ەگەر دە بۇرىڭعى كەزەڭدەرٸڭٸزگە كٶز سالار بولساڭىز تەحنولوگييالاردىڭ قالاي ەسەر ەتەتٸنٸن بايقايسىز. مەسەلەن, ەڭ العاشقى تەلەفون ويلاپ تابىلعان كەزدە 75 جىلداي ۋاقىت بايلانىس جاساۋعا جۇمسالدى. بارلىق ادامدى ەمدەۋ ٷشٸن كٶپتەگەن دەرٸگەرلەر مەن قىرۋار ۋاقىت كەتەدٸ. بٸز زاماناۋي تەحنولوگييالاردى تولىقتاي قولدانبايمىز. تەحنولوگييالار بٸزدٸڭ جاۋىمىز ەمەس, ونى پاتسيەنتتٸڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن قورىقپاي قولدانۋىمىز قاجەت. مەكەمەلەردٸ, كومپانييالار مەن عالىمداردى ەمدەلۋشٸنٸڭ جاعدايى ٷشٸن بٸرٸكتٸرۋگە تيٸسپٸز», – دەدٸ ر. ۆەلاراتنە.
ونىڭ ايتۋىنشا, بٸز كٷشتٸ قابٸلەتتەر مەن زور ەلەۋەتكە يەمٸز. سول مٷمكٸندٸكتەردٸڭ بارلىعىن ەلٸمٸزدەگٸ پاتسيەنتتەرگە كٶمەكتەسۋ ٷشٸن قولدانۋعا شاقىرعان ول بەرٸ ٶز قولىمىزدا ەكەنٸن باسا ايتتى.
