Búgin Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat Amanǵali Berdalin elimizdiń klimattyq erekshelikterine beiimdelgen otandyq asyl tuqymdy maldardyń sapasyn arttyrý máselesin kóterip, depýtattyq saýalyn Premer-Ministriniń orynbasary Roman Skliarǵa joldady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«2020 jyldyń qorytyndysy boiynsha asyl tuqymdy maldardy esepke alýdyń memlekettik tirkeliminiń derekterine sáikes, Qazaqstan Respýblikasynyń oblystary boiynsha asyl tuqymdy iri qara mal basy jalpy mal basynyń 8,8 paiyzynan 16,3 paiyzyna deiin quraidy. Byltyr 7 777 sheteldik asyl tuqymdy mal ákelindi. Asyl tuqymdy IQM sanynyń ósýi jyldar boiynsha 1 paiyzdan aspaidy. Salaǵa sýbsidiialaý túrinde jetkilikti kóp qarajat bólingenimen, ósý qarqynynyń mundai tómendigi salany damytý tásilderin qaita qaraý qajettigin kórsetedi», - dedi depýtat.
Onyń paiymynsha, otandyq asyl tuqymdy aýylsharýashylyq maldary sapasy men ónimdiligi boiynsha importtan kem túspeidi. Mysaly, bizdiń elde shyǵarylǵan «Qazaqtyń aqbas» tuqymy kórshi Resei Federatsiiasynan satyp alynady. Importtyq mal otandyq malǵa qaraǵanda 2-3 ese qymbat ekenin eskere otyryp, biýdjet qarajatynyń shet elderge ketip, sol arqyly olardyń ekonomikasyn kóteredi dep boljaýǵa barlyq negiz bar.
«Máselen, shetelden satyp alynǵan iri qara malynyń bir basyna sýbsidiialar normativi 300 myń teńgeni quraidy, al ózimizde ósirilgen dál osyndai asyl tuqymdy iri qara malynyń bir basyna odan eki ese az beriletinin aitsaq, bul otandyq mal ósirýshilerdiń eńbegin qoldaýdyń deńgeiin kórsetedi. Mal sharýashylyǵy salasyn memlekettik qoldaý sharalaryn tolyq qarjylyq qamtamasyz etilmeýi úlken problemaǵa alyp keledi. Mysaly, Aqmola oblysy boiynsha biyl qamtamasyz etilý qajettiliktiń tek 34 paiyzyn, Aqtóbe oblysy boiynsha 67,8 paiyzyn quraidy. Keibir baǵyttar boiynsha ónim óndirý eselep ulǵaisa da, qarjylandyrýdyń josparly limitteri sońǵy jeti jyl ishinde ózgergen joq», - dedi Amanǵali Berdalin.
Mal sharýashylyǵynyń jaǵdaiyn jaqsartý, atap aitqanda asyl tuqymdy maldyń otandyq selektsiiasynyń gendik qoryn ulǵaitý, sondai-aq sút pen et óndirisin odan ári arttyrý úshin investitsiialyq jobalardy iske asyrýdyń mańyzdylyǵyn eskere otyryp:
1) QR AShM ázirlep jatqan Qazaqstan Respýblikasynyń 2022 – 2026 jyldarǵa arnalǵan Agrarlyq-ónerkásiptik keshenin damytý jónindegi Ulttyq joba aiasynda osy jobalardy sheshý;
2) Asyl tuqymdy iri qara malynyń sýbsidiialaý normativterin ulǵaitý arqyly otandyq asyl tuqymdy mal basyn kóbeitýge, onyń ishinde selektsiialyq jáne asyl tuqymdyq jumys normativterin ulǵaitýǵa baǵyttalǵan pármendi sharalar qabyldaý, sondai-aq otandyq asyl tuqymdy sharýashylyqtardan satyp alýǵa jeńildikpen kredit berýdiń paiyzdyq mólsherlemesin tómendetý;
3) Sút-taýar fermalarynyń qurylysy kapitaldy jáne energiiany kóp paidalanatyn bolǵandyqtan, nesieleýdiń paiyzdyq mólsherlemesin tómendetip, qaitarymy men negizgi boryshty óteý boiynsha keminde 3 jyl jeńildikti kezeń engizý suraldy.
