بٷگٸن مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتات امانعالي بەردالين ەلٸمٸزدٸڭ كليماتتىق ەرەكشەلٸكتەرٸنە بەيٸمدەلگەن وتاندىق اسىل تۇقىمدى مالداردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ مەسەلەسٸن كٶتەرٸپ, دەپۋتاتتىق ساۋالىن پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى رومان سكليارعا جولدادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اسىل تۇقىمدى مالداردى ەسەپكە الۋدىڭ مەملەكەتتٸك تٸركەلٸمٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وبلىستارى بويىنشا اسىل تۇقىمدى ٸرٸ قارا مال باسى جالپى مال باسىنىڭ 8,8 پايىزىنان 16,3 پايىزىنا دەيٸن قۇرايدى. بىلتىر 7 777 شەتەلدٸك اسىل تۇقىمدى مال ەكەلٸندٸ. اسىل تۇقىمدى ٸقم سانىنىڭ ٶسۋٸ جىلدار بويىنشا 1 پايىزدان اسپايدى. سالاعا سۋبسيدييالاۋ تٷرٸندە جەتكٸلٸكتٸ كٶپ قاراجات بٶلٸنگەنٸمەن, ٶسۋ قارقىنىنىڭ مۇنداي تٶمەندٸگٸ سالانى دامىتۋ تەسٸلدەرٸن قايتا قاراۋ قاجەتتٸگٸن كٶرسەتەدٸ», - دەدٸ دەپۋتات.
ونىڭ پايىمىنشا, وتاندىق اسىل تۇقىمدى اۋىلشارۋاشىلىق مالدارى ساپاسى مەن ٶنٸمدٸلٸگٸ بويىنشا يمپورتتان كەم تٷسپەيدٸ. مىسالى, بٸزدٸڭ ەلدە شىعارىلعان «قازاقتىڭ اقباس» تۇقىمى كٶرشٸ رەسەي فەدەراتسيياسىنان ساتىپ الىنادى. يمپورتتىق مال وتاندىق مالعا قاراعاندا 2-3 ەسە قىمبات ەكەنٸن ەسكەرە وتىرىپ, بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ شەت ەلدەرگە كەتٸپ, سول ارقىلى ولاردىڭ ەكونوميكاسىن كٶتەرەدٸ دەپ بولجاۋعا بارلىق نەگٸز بار.
«مەسەلەن, شەتەلدەن ساتىپ الىنعان ٸرٸ قارا مالىنىڭ بٸر باسىنا سۋبسيدييالار نورماتيۆٸ 300 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى, ال ٶزٸمٸزدە ٶسٸرٸلگەن دەل وسىنداي اسىل تۇقىمدى ٸرٸ قارا مالىنىڭ بٸر باسىنا ودان ەكٸ ەسە از بەرٸلەتٸنٸن ايتساق, بۇل وتاندىق مال ٶسٸرۋشٸلەردٸڭ ەڭبەگٸن قولداۋدىڭ دەڭگەيٸن كٶرسەتەدٸ. مال شارۋاشىلىعى سالاسىن مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن تولىق قارجىلىق قامتاماسىز ەتٸلمەۋٸ ٷلكەن پروبلەماعا الىپ كەلەدٸ. مىسالى, اقمولا وبلىسى بويىنشا بيىل قامتاماسىز ەتٸلۋ قاجەتتٸلٸكتٸڭ تەك 34 پايىزىن, اقتٶبە وبلىسى بويىنشا 67,8 پايىزىن قۇرايدى. كەيبٸر باعىتتار بويىنشا ٶنٸم ٶندٸرۋ ەسەلەپ ۇلعايسا دا, قارجىلاندىرۋدىڭ جوسپارلى ليميتتەرٸ سوڭعى جەتٸ جىل ٸشٸندە ٶزگەرگەن جوق», - دەدٸ امانعالي بەردالين.
مال شارۋاشىلىعىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ, اتاپ ايتقاندا اسىل تۇقىمدى مالدىڭ وتاندىق سەلەكتسيياسىنىڭ گەندٸك قورىن ۇلعايتۋ, سونداي-اق سٷت پەن ەت ٶندٸرٸسٸن ودان ەرٸ ارتتىرۋ ٷشٸن ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ:
1) قر اشم ەزٸرلەپ جاتقان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2022 – 2026 جىلدارعا ارنالعان اگرارلىق-ٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق جوبا اياسىندا وسى جوبالاردى شەشۋ;
2) اسىل تۇقىمدى ٸرٸ قارا مالىنىڭ سۋبسيدييالاۋ نورماتيۆتەرٸن ۇلعايتۋ ارقىلى وتاندىق اسىل تۇقىمدى مال باسىن كٶبەيتۋگە, ونىڭ ٸشٸندە سەلەكتسييالىق جەنە اسىل تۇقىمدىق جۇمىس نورماتيۆتەرٸن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان پەرمەندٸ شارالار قابىلداۋ, سونداي-اق وتاندىق اسىل تۇقىمدى شارۋاشىلىقتاردان ساتىپ الۋعا جەڭٸلدٸكپەن كرەديت بەرۋدٸڭ پايىزدىق مٶلشەرلەمەسٸن تٶمەندەتۋ;
3) سٷت-تاۋار فەرمالارىنىڭ قۇرىلىسى كاپيتالدى جەنە ەنەرگييانى كٶپ پايدالاناتىن بولعاندىقتان, نەسيەلەۋدٸڭ پايىزدىق مٶلشەرلەمەسٸن تٶمەندەتٸپ, قايتارىمى مەن نەگٸزگٸ بورىشتى ٶتەۋ بويىنشا كەمٸندە 3 جىل جەڭٸلدٸكتٸ كەزەڭ ەنگٸزۋ سۇرالدى.
