Senat depýtaty Áli Bektaev Qytaidan 20 jylǵa alynatyn jeńildetilgen kredittiń Qazaqstan ekonomikasyna qandai paida ákeletinin túsindire almaǵan qarjy ministrligine shúilikti, dep habarlaidy Sputnik Qazaqstan tilshisi.
Búgin senattyń qarjy jáne biýdjet komitetiniń keńeitilgen otyrysynda "Qazaqstan úkimeti men Qytai úkimeti arasyndaǵy QHR jeńildikti kredit berý týraly negizdemelik kelisimdi ratifikatsiialaý týraly" zań jobasy qaraldy.
Aita ketsek, buǵan deiin májilis bul zań jobasyn maquldaǵan bolatyn. Qaryzdyń jalpy somasy 2, 062 milliard iýan, iaǵni teńgege shaqqanda 100 milliard teńgeden astam. Kelisimge sáikes, Qytai banki jeńildikti kreditti jyldyq stavkasy 2 protsentpen 20 jylǵa beredi. Bul aqshaǵa Qytai, Ózbekstan jáne Túrikmenstanmen aradaǵy shekarada ornalasqan 10 ótkizý beketin, onyń ishinde 9 avtokólik jáne 1 temirjol pýnktin jańǵyrtý kózdelip otyr.
Otyrys barysynda senator Áli Bektaev Qytaidan alynatyn qaryzdyń el ekonomikasyna ákeletin paidasyn, biýdjetke qandai qosymsha túsimder túsetinin surady.
Qarjy ministrliginiń ókilderi depýtattyń saýalyna naqty jaýap bere almady.
"Alynatyn qaryz esebinen infraqurylym damyp, Batys Eýropa-Batys Qytai tas jolynyń múmkindikteri keńeiip, joldaǵy servistik qyzmetter damyp, qosymsha salyqtar túsedi dep boljap otyrmyz. Kedendik tólemder men salyqtar boiynsha shamamen 300 milliard teńge qosymsha salyq túsedi dep josparlap otyrmyz", - dedi ministrlik ókilderi.
Senat depýtaty bul jaýapqa qanaǵattanbady.
"Bul jalpylama sóz ǵoi, meniń ne aitqym kelip otyrǵanymdy túsindińizder ǵoi. Qaryz alý úshin sizderde naqty esep bolý kerek. Osynshama alamyz, ol bizge osynsha paida ákeldi, ony myna joldarmen qaitaramyz degendei. Bul jai ǵana bireýdiń aspannan túsken qaryzy emes qoi, bul memlekettik qaryz. Sondyqtan sizderde naqty esep bolýy tiis. Sizder qarjy ministrligisizder. Esepterińiz bar ma?", - dep ashýlandy depýtat.
Ministrlik ókilderi 300 milliardtan basqa naqty esepter jasalmaǵanyn aitty.
Osydan keiin Bektaev tómen protsentpen alynatyn qaryz qurylysqa emes, nege aýyl sharýashylyǵyna, óndiriske jumsalmaitynyn surady.
"Qaryzdy eki protsentpen ǵana alady ekenbiz. Talaptary jaqsy. Biz nege osy zaimdy alyp, óndiriske, bizneske jumsamaimyz, aýyl sharýashylyǵyna nege bermeimiz? Bizdiń alyp-berip jatqan qaryzymyzdyń barlyǵy 6-7 protsentten kem emes. Osyndai arzan protsentpen beriletin kreditti nege qurylysqa jumsaimyz?", - dedi senator.
Qarjy ministrligi shekaradaǵy ótkizý pýnkterin jańǵyrtýǵa Qytai tarapy ózi múddeli ekenin, sondyqtan jeńildetilgen kreditke kelisim bergenin atap ótti.
"Qytai óziniń tranzittik áleýetin arttyrýǵa, eksporttyq taýarlaryn Eýropaǵa jetkizý úshin jeńildetilgen kreditti júieli túrde berip otyr. Qytaidyń ózi múddeli, sondyqtan shyǵynnyń kóp bóligin Qytai úkimeti óz biýdjetinen óteidi", - deidi ministrlik ókilderi.
Zań jobasy senattyń qaraýyna jiberildi.
