سەنات دەپۋتاتى ەلي بەكتاەۆ قىتايدان 20 جىلعا الىناتىن جەڭٸلدەتٸلگەن كرەديتتٸڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا قانداي پايدا ەكەلەتٸنٸن تٷسٸندٸرە الماعان قارجى مينيسترلٸگٸنە شٷيلٸكتٸ, دەپ حابارلايدى Sputnik قازاقستان تٸلشٸسٸ.
بٷگٸن سەناتتىڭ قارجى جەنە بيۋدجەت كوميتەتٸنٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا "قازاقستان ٷكٸمەتٸ مەن قىتاي ٷكٸمەتٸ اراسىنداعى قحر جەڭٸلدٸكتٸ كرەديت بەرۋ تۋرالى نەگٸزدەمەلٸك كەلٸسٸمدٸ راتيفيكاتسييالاۋ تۋرالى" زاڭ جوباسى قارالدى.
ايتا كەتسەك, بۇعان دەيٸن مەجٸلٸس بۇل زاڭ جوباسىن ماقۇلداعان بولاتىن. قارىزدىڭ جالپى سوماسى 2, 062 ميلليارد يۋان, ياعني تەڭگەگە شاققاندا 100 ميلليارد تەڭگەدەن استام. كەلٸسٸمگە سەيكەس, قىتاي بانكٸ جەڭٸلدٸكتٸ كرەديتتٸ جىلدىق ستاۆكاسى 2 پروتسەنتپەن 20 جىلعا بەرەدٸ. بۇل اقشاعا قىتاي, ٶزبەكستان جەنە تٷرٸكمەنستانمەن اراداعى شەكارادا ورنالاسقان 10 ٶتكٸزۋ بەكەتٸن, ونىڭ ٸشٸندە 9 اۆتوكٶلٸك جەنە 1 تەمٸرجول پۋنكتٸن جاڭعىرتۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
وتىرىس بارىسىندا سەناتور ەلي بەكتاەۆ قىتايدان الىناتىن قارىزدىڭ ەل ەكونوميكاسىنا ەكەلەتٸن پايداسىن, بيۋدجەتكە قانداي قوسىمشا تٷسٸمدەر تٷسەتٸنٸن سۇرادى.
قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ دەپۋتاتتىڭ ساۋالىنا ناقتى جاۋاپ بەرە المادى.
"الىناتىن قارىز ەسەبٸنەن ينفراقۇرىلىم دامىپ, باتىس ەۋروپا-باتىس قىتاي تاس جولىنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ كەڭەيٸپ, جولداعى سەرۆيستٸك قىزمەتتەر دامىپ, قوسىمشا سالىقتار تٷسەدٸ دەپ بولجاپ وتىرمىز. كەدەندٸك تٶلەمدەر مەن سالىقتار بويىنشا شامامەن 300 ميلليارد تەڭگە قوسىمشا سالىق تٷسەدٸ دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز", - دەدٸ مينيسترلٸك ٶكٸلدەرٸ.
سەنات دەپۋتاتى بۇل جاۋاپقا قاناعاتتانبادى.
"بۇل جالپىلاما سٶز عوي, مەنٸڭ نە ايتقىم كەلٸپ وتىرعانىمدى تٷسٸندٸڭٸزدەر عوي. قارىز الۋ ٷشٸن سٸزدەردە ناقتى ەسەپ بولۋ كەرەك. وسىنشاما الامىز, ول بٸزگە وسىنشا پايدا ەكەلدٸ, ونى مىنا جولدارمەن قايتارامىز دەگەندەي. بۇل جاي عانا بٸرەۋدٸڭ اسپاننان تٷسكەن قارىزى ەمەس قوي, بۇل مەملەكەتتٸك قارىز. سوندىقتان سٸزدەردە ناقتى ەسەپ بولۋى تيٸس. سٸزدەر قارجى مينيسترلٸگٸسٸزدەر. ەسەپتەرٸڭٸز بار ما?", - دەپ اشۋلاندى دەپۋتات.
مينيسترلٸك ٶكٸلدەرٸ 300 ميللياردتان باسقا ناقتى ەسەپتەر جاسالماعانىن ايتتى.
وسىدان كەيٸن بەكتاەۆ تٶمەن پروتسەنتپەن الىناتىن قارىز قۇرىلىسقا ەمەس, نەگە اۋىل شارۋاشىلىعىنا, ٶندٸرٸسكە جۇمسالمايتىنىن سۇرادى.
"قارىزدى ەكٸ پروتسەنتپەن عانا الادى ەكەنبٸز. تالاپتارى جاقسى. بٸز نەگە وسى زايمدى الىپ, ٶندٸرٸسكە, بيزنەسكە جۇمسامايمىز, اۋىل شارۋاشىلىعىنا نەگە بەرمەيمٸز? بٸزدٸڭ الىپ-بەرٸپ جاتقان قارىزىمىزدىڭ بارلىعى 6-7 پروتسەنتتەن كەم ەمەس. وسىنداي ارزان پروتسەنتپەن بەرٸلەتٸن كرەديتتٸ نەگە قۇرىلىسقا جۇمسايمىز?", - دەدٸ سەناتور.
قارجى مينيسترلٸگٸ شەكاراداعى ٶتكٸزۋ پۋنكتەرٸن جاڭعىرتۋعا قىتاي تاراپى ٶزٸ مٷددەلٸ ەكەنٸن, سوندىقتان جەڭٸلدەتٸلگەن كرەديتكە كەلٸسٸم بەرگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"قىتاي ٶزٸنٸڭ ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا, ەكسپورتتىق تاۋارلارىن ەۋروپاعا جەتكٸزۋ ٷشٸن جەڭٸلدەتٸلگەن كرەديتتٸ جٷيەلٸ تٷردە بەرٸپ وتىر. قىتايدىڭ ٶزٸ مٷددەلٸ, سوندىقتان شىعىننىڭ كٶپ بٶلٸگٸن قىتاي ٷكٸمەتٸ ٶز بيۋدجەتٸنەن ٶتەيدٸ", - دەيدٸ مينيسترلٸك ٶكٸلدەرٸ.
زاڭ جوباسى سەناتتىڭ قاراۋىنا جٸبەرٸلدٸ.
