Foto: calltouch.ru
Májilis depýtaty Janarbek Áshimjanov TikToktaǵy ádepke, ulttyq qundylyqtarǵa, dástúrimiz ben saltymyzǵa qaishy keletin, balalardyń sanasyn ýlaityn, teris ádetterge shaqyratyn barlyq kontentke shekteý qoiýdy jáne kámelettik jasqa tolmaǵan balalardyń paidalanýyna shekteý nemese múldem tyiym salýdyusyndy, dep habarlaidy Ult.kz.
Depýtat áriptesi Erlan Saiyrov pen senator Nurtóre Júsip kótergen másele eleýsiz qalǵanyn aita kele:
"Sóz joq, qazir – aqparattyq ǵasyr. Áleýmettik jeliler ómirimizdiń ajyramas bóligine ainaldy. Paidaly jaǵy da joq emes. Alaida, ulttyq tárbie men dástúr-saltymyzdyń ýyqtaryn talqandap, aqyl toqtatpaǵan, jaqsy men jamandy áli tolyq ajyratyp úlgirmegen balalar men jasóspirimderdi meńdýana jegendei meńireý álemge bastap bara jatqan jaǵdaidyń aldyn almasaq opyq jeimiz", -deidi J. Áshimjanov.
Onyń sózinshe TikTok-qa sońǵy eki jylda 14,1 mln. qazaqstandyq tirkelipti. "Bul jeliniń negizgi tutynýshylary da – sol besikten beli shyqpaǵan balalar men jastar. Onda paidaly kontentten góri, jastarǵa teris áser etetin ziiandy aqparattar órip júr" deidi depýtat.
"Qumar oiyndardy jarnamalaý, strimder arqyly ádepsiz áreketter kórsetý, boqaýyz sózder, pornografiia, sýitsidke shaqyrý, dini ýaǵyzdardyń ońdy-soldy taralýy, býlling, tyiym salynǵan zattardyń jarnamasy sekildi teris áreketterge shaqyratyn las aqparattar osy TikTok arqyly taralýda. Jasóspirimderdiń TikToktan kórgenin qaitalap, jaǵymsyz qylyq pen ádepsiz iske úiir bolyp bara jatqany da jasyryn emes. Máselen, «Mysyq serýeni» dep atalatyn chellendjdi myńdaǵan jas qaitalasa, oǵan qatysýshylar podiým modelindei kóshede ótip bara jatqan adamdardyń aldynda júrýi tiis. Mán-maǵynasy joq chellendjdiń qaralymy 500 millionnan asqan. Eki jastyń birine kelmegen qyzdarymyzdy bóksemen bileýge shaqyryp, arnaiy úirený úlgilerin usynyp jatqan kontentter sańyraýqulaqtai qaptady", -dep otyr ol.
Qazirgi tańda urpaq tárbiesimen tikelei áleýmettik jeliler ainalysyp jatqanyn aityp alańdaýshylyq bildirgen depýtat ulttyq qundylyqpen sýsyndamaǵan jas urpaq ósip keledi deidi.
Janarbek Áshimjanovtyń aitýynsha osyny eskerip álem elderi munyń odan ári etek alýyna jol bermeý maqsatynda Tik-Tokqa shekteý qoiý nemese ondaǵy kontentke baqylaýdy kúsheitýdi qolǵa alýda. Máselen, Resei, Qyrǵyzstan, Ózbekstan, Tájikstan elderi TikTok jelisine ishinara nemese tolyq shekteý qoidy. Al, Frantsiia úkimeti jasóspirimderdiń internetke qoljetimdiligin zańnamalyq deńgeide rettedi. Avstraliia 16 jasqa deiingi balalarǵa qoldanýdy zańmen shektedi. Osy joǵaryda atalǵan elderdiń bir bilgeni bar shyǵar... Eýropalyq Odaq, Kanada, Ulybritaniia, Jańa Zelandiiada balalar qaýipsizdigine qatysty alańdaýshylyqqa bailanysty 2023 jyly sheshim qabyldap úlgergen. Kerek deseńiz, TikTok-tyń atasy sanalatyn Qytaidyń ózinde bul platforma qoljetimdi emes.
"Biz de jedeldetip TikTok-qa shekteý qoiý máselesin qarastyrǵanymyz jón. Óitkeni, TikTokty shamadan tys qoldanýdyń psihologiialyq áleýmettik jáne akademiialyq saldary, balanyń sanasy men densaýlyǵyna keri áseri az emes. Tipti, oftalmolog dárigerler telefonǵa telmirgen balalardyń arasynda keiingi bes jylda kóz aýrýlary kúrt kóbeiip ketkenin aitady. Sondyqtan urpaǵymyzdy TikToktan keler azǵyndyqtan arashalap qalý úshin osy máseleni taǵy kóterýimizge týra kelip otyr", -deidi depýtat Janarbek Áshimjanov.
.jpg)
