Foto: pexels.com
Májilis depýtaty Dáýlet Muqaev internet alaiaqtarǵa qatysty másele kóterip, Bas prokýror Berik Asylovqa depýtattyq saýal joldady, dep habarlaidy Azattyq Ruhy saity.
«Elimizde internet-alaiaqtyqpen ainalysatyn adamdardyń sany azaiar emes. Byltyr 20 444 derek tirkelip, 16,5 mlrd teńgege zalal kelgen. Biyl 15 myńǵa jýyq derek tirkelip, zalal somasy 11 mlrd teńgeden asty. Olardyń qurbany – kóbinese úide otyrǵan analar men qyz-kelinshekter. Internet alaiaqtyqtyń túr-túri bar. Sońǵy ýaqytta keńinen etek jaiyp kele jatqan kórinistiń biri – áleýmettik jeli arqyly «baier» degen ataýmen Qytai, Túrkiia, AQSh-tan arnaiy arzan taýar jetkizýshiler kóbeidi. Biri elimizde tirkelip, zańdy jumys istese, endi biri tolyǵymen halyqty aldap júr. Buǵan deiin qarjy piramidasymen internet-alaiaqtyqtarǵa aldanǵandardy kóp estitin edik. Qazir baiytamyn degen baierlerge baryn bergen qara halyqtyń bazynasyn da jii estip júrmiz. Solardyń biri – elde laqap atpen tanymal Ais Muratova. Shyn aty – Arailym», - dedi Muqaev.
Depýtattyń aitýynsha, baier sońǵy 2 jylda halyqtyń senimine kirip, saýda jasap, ózin jaqsy jaǵynan jarnamalaǵan.
«Onyń ishinde Qytaidan arzan taýarlar, ydys-aiaq jiberemin degen áleýmettik jeli arqyly ózin iri kásipker retinde kórsetip, qol astymda zańdy jumysshylarym bar dep eldi sendirip kelgen. Tólemderdi eshqandai kelisimshartsyz, iaǵni kartalyq shotqa perevod arqyly jiberýdi suraǵan. Ras, basynda az-maz aqshaǵa qajet taýarlardy jiberip, keiin iri somaǵa jetkende barlyq salymshyny bir kúnde aldap ketken. Sodan beri ne taýar, ne aqsha qaitarylmaǵan. Jelidegi aqparat boiynsha elimizdiń ár óńirindegi 5 myńnan asa adamnan jalpy somasy 30 mlrd teńge jinap alyp, barlyǵyn aldap ketken. Endi saýda jasap kún kórmekshi bolǵan azamattar «Taýar da joq, aqshamyzdy da qaitarmady, aryz jazyp shaǵymdansaq ta, birneshe aidan beri esh nátije shyqpady» deidi. Aldanǵandar arasynda abysyndarymen jinalyp, úiine ádemi ydys alǵysy kelgender de, tipti iri kásipker retinde tirkelgen saýdagerler de bar», - dedi ol.
Depýtattyń aitýynsha, bul másele kúnnen kúnge ýshyǵyp barady.
«Aldanǵan otbasylardyń jaǵdaiy aýyr. Qanshama shańyraq shaiqalýǵa jaqyn. Bul shema taza qarjy piramidasyna uqsaidy. Men ákelgen papkada aqsha aýdarylǵan schetter jáne tiisti málimet bar. Senesizder me? Mundai 3 paket papka bar. Sondaǵy (aqshany) sanasa, 30 mlrd teńgeden asady. Bul onshaqty mektep salatyn aqsha. Sondyqtan joǵaryda aitylǵan máselelerdi eskerip, tergeýdi ádil júrgizip, iske qatysy bar barlyq adamǵa tiisti jaza qoldaný kerek. Sebebi, aldanǵan adamdar tergeýdiń ádiletti ótetinine senbei, jazadan qutylyp kete me dep qorqady. Sondyqtan bul máseleni ózińizdiń jeke baqylaýyńyzǵa alýdy suraimyn», - dedi Dáýlet Muqaev.
