«AntikorLive» jobasynda «Sybailas jemqorlyqpen kúrestegi BAQ-tyń mańyzy» taqyrybynda «Egemen Qazaqstan» RG» AQ Basqarma tóraǵasy Darhan Qydyráli jemqorlyq dertine qatysty oiymen bólisti, dep habarlaidy QazAqparat.
«Jalpy bizde saiasi qyzmetkerler kóbinese Makiavellidi oqyp, úlgi tutady. Al «Makiavelli bilikke jetý úshin qandai bolmasyn qadamǵa barýǵa bolady» deidi. Menińshe, jemqorlyqtyń bir kúshi sonda jatyr. Sebebi qiianatpen, aldap-arbaýmen bilikke nemese úlken jetistikke jetýge bolady degendi oqyp ósken jastar, árine, ondai qadamǵa barady. Al endi bizdiń qoǵamda bilimge toly kitaptyń kóp jazylǵanyn bilesiz. Sonyń biri ál-Farabi babamyzdyń osydan myń jyl buryn jazylǵan «Qaiyrymdy qala turǵyndary» kitaby. Sonymen birge Júsip Balasuǵunnyń «Qutty bilik» kitabynda da memlekettik qyzmetkerdiń, patshanyń, ýázirdiń qandai bolýy kerektigi jazylǵan. Abai «Qutty bilikti» oqyǵan. Sondyqtan onyń «Ǵylym tappai maqtanba» degen óleńinde aitylǵanyndai jemqorlyqtyń bir ushy qanaǵatsyzdyqta, raqymsyzdyq pen ynsapsyzdyqta jatyr», - dedi Darhan Qydyráli «AntikorLive» jobasynda.
Basylym basshysynyń aitýyna qaraǵanda, Abai ar máselesin kóterip, adam boiyndaǵy unamsyz qylyqtar men minezderdi aiyptaǵan.
«Odan bólek te óte kóp saiasatnamalar jazylǵan. Mysaly Saljuq memleketiniń úlken ýáziri Nizam ál-Múliktiń, Naýaidiń eńbekteri bolsyn bilik ieleriniń parasattylyǵy týraly jazylady. Odan keiingi eńbekteriniń qai-qaisysyn alsaq ta musylman, shyǵys álemindegi bilikte ádilet basty orynda turady. Mysaly «Qutty bilik» iliminde úsh keiipker bar. Olar: Aqyl, Qanaǵat pen Ádilet. «Ádilet-shapqat kimde bar» deidi mysaly Abai. Shapqat degenimiz – meiirim. Ádilettilik sol shapqatty týǵyzady. Abaidyń odan bólek «aqyl, qairat, júrekti birdei usta» degen sózi bar. «Nurly aqyl, ystyq qairat, jyly júrek» dep tolǵaidy. Júrek osy ádilettiliktiń, qaiyrymdylyqtyń uiasy esepteledi. Sondyqtan memlekettik qyzmetker tek aqyldy nemese bilikti emes, úlken júrektiń iesi de bolýy kerek», - dedi ol.
Darhan Qydyráli ar ilimin tereń igergen parasat iesi eshqashan qiianatqa, ádiletsizdikke barmaitynyn, bireýdiń ala jibin attamaq túgili oǵan jol bermeitinin atap ótti.
«Jemqorlyqtyń ózin nápsini jeńe almaýmen bailanystyrýǵa bolady. Adamnyń ózin igermeýi. Jemqorlyq uiat kategoriiasy ǵana emes, bir jaǵy ol adamnyń adamshylyǵyn kórsetedi. Iaǵni ol adamnyń quny alǵan zatymen ólshenedi. Bir jaǵy ol alǵan adamdy da qorlaidy. Óitkeni onyń quny – sol. Shyn máninde asyl adam ainymas deidi. Ainymaityn tolyq adamdyqqa qadam basqan kisi eshteńege satylmaidy. Ondai adamdardyń qoǵamdaǵy orny erekshe bolady. Bizde kezinde tárbieni kózi osy bolǵan», - dedi basylym basshysy.
Darhan Qydyráli buryn ata-babalarymyz «ala jipti attama» dep urpaǵyn izgilikke úiretse, búgingi zamanda jemqorlyq balabaqshadan bastalatynyn aitady. Sebebi qazir kei adam balabaqshaǵa balasyn ornalastyrý úshin «alatyn» adam izdeidi. Keibiri balabaqshadaǵy óz balasyna jaqsy qaraýy úshin tárbieshilerine azyn-aýlaq syilyq aparyp berip turady.
«Ony para dep eseptemeidi. Biraq qylmystyń úlken-kishisi joq. Urlyqta da solai. Kishkentai syilyq bergen adam úlken syilyq berýge de, alýǵa da barady degen sóz. Mekteptgi balasy úshin keibireý muǵalimge qysym jasap jatady. Osynyń bári balanyń psihologiiasyn jemqorlyqqa jeteleidi. Óitkeni ol da ózi quralpy balanyń jón-josyqsyz Alǵys hat alyp, olimpiadalarǵa baryp jatqanyn kóredi. Ondai bala ómirdegi qiianatty sezinedi. Demek «men de maqtaý alý úshin osylai jasaýym kerek» dep oilaidy. Biraq para arqyly alǵa jetelegisi kelgen ata-ana balasyna qiianat jasap jatqanyn bilmeidi. Sebebi bul jerde adaldyq printsipi buzylyp otyr», - dedi Darhan Qydyráli.
