.jpg)
Qazaqstanda dárigerlerge zorlyq-zombylyq jasaǵandardy qylmystyq jaýapkershilikke tartý biyl júzege asyrylatynyn Densaýlyq saqtaý ministri Aqmaral Álnazarova málimdedi, dep habarlaidy Ult.kz.
Dárigerdi telefonmen urǵan
Bul normalardy engizýdi jedeldetýge jaqynda Almatyda bolǵan oqiǵa sep boldy. Megapolis aýrýhanalarynyń birinde qabyldaýǵa kelgen patsient shý shyǵaryp, dárigerlerdi uryp-soqqan.
Keńes berý kezinde patsient ashýlanyp, aldymen monitordy julyp alyp, jerge qulatqan, sodan keiin eki dárigerge shabýyl jasaǵan. Ginekolog dárigerdi patsient telefonymen uryp, qabaǵyn jarǵan. Nátijesinde, dárigerge midyń shaiqalýy diagnozy qoiylyp, jarasyna tigis salyndy. Ekinshi dárigerge patsient shap aimaǵyna soqqy jasap, ernin jaryp, keýdesin tistep alǵan.
Patsient, sondai-aq «Meniń ákem – ofitser» dep qoqan-loqy kórsetken.
Dárigerler ádildikti sottan kútkenimen, sot shabýyl jasaǵan áielge qoǵamdyq jumystarǵa tartý jazasyn taǵaiyndap, moraldyq ótemaqy retinde bar bolǵany 200 myń teńge tóletken. Bul rette patsient eshkimnen keshirim suramaǵan jáne ókinishin bildirmegen. Materialdyq shyǵyndy sot eskermegen.
Bul dárigerlerdyń shamyna tiip, áleýmettik jelide dúrbeleń týǵyzdy. Dárigerler jappai ministrdi belgilep, shabýyl úshin jazany qatańdatýdy surady.
Judyryqpen sheshkishter kóbeidi
Dáriger-neirohirýrg Darhan Mustafinov bul oqiǵa jariialanǵan bir ǵana oqiǵa, al jariialanbai jatqany qanshama dep otyr.
"Mysaly, otadan keiin ákesi qaitys bolyp, dárigerdi urǵan jaǵdailar bar. Medbikeler sistema salyp jatyp, tamyryn jaryp alsa, ony jer-jeberine deiin jetip boqtaityndar, tipti uratyndar bar. Qazir dárigerlerdiń jumysy qatty qunsyzdanyp ketti.
Bizdiń halyqtyń arasynda agressiv adamdardyń kóptigi baiqalady. Bul áleýmettik jaǵdaidyń tómendigine bailanysty bolýy múmkin. Zańmen sheshýdiń ornyna, keibir adamdar kúshpen, agressiiamen sheshýge tyrysady. Nege olar dárigerge shabýyldaidy? Óitkeni ol úshin jazalanbaitynyn biledi. Mysaly, olar politsiiaǵa shabýyl jasai almaidy, sebebi zań politsiiany qatty qorǵaidy. Dárigerlerdi de qatań qorǵaityn zań kerek", - deidi ol.
Aitýynsha, ár dáriger qolynan kelgendi jasaidy, protokol boiynsha jumys isteidi. Biraq ár jaǵdai ártúrli.
"Ár adamnyń aýrýy ártúrli. Ár adamnyń jeke dara erekshelikteri bolady. Mysaly, bir aýrý týra kitaptaǵydai órbimeidi. Ártúrli ózgeristerge ushyraidy, keide asqynyp ketedi. Olardy adamdarǵa túsindirip aitsań, túsinbeidi. Dáriger bárin protokol boiynsha jasaidy, biraq aityp ótkenimdei, jeke dara erekshelikter bolady. Jazylǵan em qonbai jatady. Sondaida adam agressiiaǵa erik berip, dárigerdi kinálaidy, boqtyq sózder aitady.
Dárigerlerde moiyndarynda úlken jaýapkershilik bar. Olar muny sezinedi. Odan bólek, patsienttiń týysqandary dárigerlerdiń ústinen aryz jazatyn kezderi bolady. Bul dárigerdiń jumysyn, jaýapkershiligin tipti eseletip jiberedi. Buǵan qorqynysh sezimi qosylady. Munyń bári dárigerdi depressiiaǵa túsirip, qyzmetinen kóńilin qaldyrtýy múmkin", - dep qosty dáriger.
Ol dárigerlerdiń qateligin de zań aiasynda jaýapkershilikke tartýǵa bolatynyn aitady.
"Árine, bárin naýqastarǵa da jaba berýge bolmaidy. Dáriger de óz jumysyn jaqsy bilip, bilikti maman bolýǵa tyrysýy kerek. Kommýnikatsiialyq qabiletin damytyp, durys sóilei alýy kerek. Alaida, qansha meiirimdi bolýǵa tyryssań da, agressiiaǵa jol beretinder bolady. Olarǵa rasynda qatań sharalar qoldaný qajet. Eshkimge eshkimdi soǵýǵa, balaǵattaýǵa quqyǵy joq. Dáriger óziniń qyzmetin atqaryp jatyr. Dáriger óz mindetin durys atqara almasa, qatelik jiberse, ony zańdy túrde qaraityn adamdar, organdar bar. Solarǵa júgingen jón", - dedi Darhan Mustafinov.
Dárigerlerdi qorǵaityn zań qatańdaidy
Kúni keshe Densaýlyq saqtaý ministri Aqmaral Álnazarova meditsina qyzmetkerlerine shabýyl jasaý oqiǵalaryna túsinikteme berdi.
Onyń aitýynsha, jaqynda bolǵan ginekologqa jasalǵan shabýyl meditsina qoǵamyn dúr silkindirdi.
"Meditsina qoǵamy bul oqiǵalarǵa qatty narazy. Bar-joǵy bir ai buryn aýyr haldegi naýqastyń týystary jedel járdem qyzmetkerlerine reanimatsiialyq sharalar kezinde shabýyl jasaǵanyn kórdik. Al akýsher-ginekologqa jasalǵan shabýyl da úlken rezonans týǵyzdy. Meditsina qyzmetkerlerine shabýyl jasaý jáne qyzmettik mindetterin oryndaý kezinde olarǵa ziian keltirgender úshin jaýapkershilikti kúsheitý sharalary týraly aitatyn bolsaq, bul normalardy Bas prokýratýra qoldady", – dedi Aqmaral Álnazarova.
Ministr bul normalardyń qazirgi ýaqytta memleketishilik kelisimnen ótip jatqanyn aitty.
"Densaýlyq saqtaý ministrligi bul ózgeristerdi usyndy, al Parlament depýtattary olardy belsendi túrde talqylaýda. Meniń oiymsha, osy jyldyń ishinde Qylmystyq kodekske meditsina qyzmetkerlerine qyzmettik mindetterin oryndaý kezinde shabýyl jasaǵandar úshin qylmystyq jaýapkershilikti qatańdatatyn túzetýler engizemiz", – dedi ministr.
Ol aiyppuldardan bastap, bas bostandyǵynan aiyrý nemese shekteýge deiingi túrli jaza sharalaryn engizý josparlanyp otyrǵanyn aitty. Bul normalar qazir kelisý satysynda, biraq ministrdiń aitýynsha, jaqyn arada jariialanady.
"Osy oqiǵaǵa kelsek, meniń tapsyrmam boiynsha meditsinalyq kásipodaq uiymdary zardap shekken meditsina qyzmetkerine qoldaý kórsetýge, sonyń ishinde qosymsha zańgerlik keńes berýge atsalysyp jatyr", – dedi Aqmaral Álnazarova.
Qazaqstannyń Densaýlyq saqtaý ministrligi meditsina qyzmetkerlerin qorǵaý maqsatynda Qylmystyq kodekske túzetýler engizýdi 2024 jyldyń 12 aqpanynda usynǵany belgili boldy.
Anara Baýyrjanqyzy
