Foto: freepik.com
Sońǵy jyldary jasandy intellekt júieleri, sonyń ishinde ChatGPT syndy platformalar búkil álemde bilim berý salasyna belsendi enip jatyr. Biraq bul tehnologiianyń balalardyń oilaý qabiletine, este saqtaýyna jáne syni oilaý daǵdysyna qalai áser etetini qoǵamdy alańdatqan mańyzdy suraqtardyń biri. Osy oraida Ult.kz tilshisi «ChatGPT jáne jańa tehnologiialar balalardyń oilaý júiesi, jady, syni oilaý qabiletine keri áser etpei me?» degen suraqtyń jaýabyn izdep kórdi.
Úkimette kóterilgen másele
Májilis depýtaty, «AMANAT» partiiasy fraktsiiasynyń múshesi Ashat Aimaǵambetov osy máseleni Úkimet deńgeiine kóterip, Premer-Ministr Oljas Bektenovke depýtattyq saýal joldady.
Foto: Ashyq derekkóz
«ChatGPT siiaqty júielerdiń shyqqanyna eki jyldan asty. Alaida mektepterimizde jasandy intellektige qatysty júieli oqytý, ádisteme, baǵdarlama áli de joq. Shyn máninde, balalar bul tehnologiialardy baiaǵydan beri paidalanyp keledi. Úi tapsyrmalaryn GPT arqyly oryndap, ony shpargalka retinde qoldanýda. Biz olarǵa bul quraldy qalai durys, adal qoldaný kerektigin úiretpei otyrmyz», – dedi depýtat.
Másele – quralda emes, qoldanýda
IT mamany Sherhan Moldahmetuly bul tehnologiiany ziian nemese paidaly dep birjaqty baǵalaýǵa bolmaitynyn aitady.
Foto: Sherhan Moldahmetulynyń jeke muraǵatynan
Onyń sózinshe, ChatGPT – jai ǵana qural. Ol balanyń tanymdyq qabiletine qalai áser etetini ony qalai paidalanatynymyzǵa tikelei bailanysty.
«Eger bala GPT-di tek daiyn jaýap alý úshin qoldansa, bul onyń syni oilaý, este saqtaý jáne izdený daǵdylaryna keri áser etýi múmkin. Bul – kalkýliatordy qoldana otyryp eseptiń logikasyn túsinbeýmen teń. Al eger bala GPT arqyly kúrdeli taqyryptardy zerttep, suraq qoiyp, jaýaptardy salystyryp, taldai bilse, bul qural balanyń ziiatkerlik damýyna oń yqpal etedi», – deidi IT maman Sherhan Moldahmetuly.
Onyń aitýynsha, munda ata-ana men muǵalimniń róli mańyzdy. Balany jai «jaýap izdeýge» emes, «aqparatpen jumys isteýge» úiretý kerek. Bul – qazirgi bilim berý júiesi úshin jańa mindet.
Pedagog Bulbul Baqythan da GPT-diń oqýshylar arasynda keńinen qoldanylyp jatqanyn rastaidy. Biraq bul úrdistiń kóleńkeli tustary bar.
Foto: Bulbul Baqythannyń jeke muraǵatynan
«Sońǵy jyldary oqýshylar shyǵarmashylyq tapsyrmalardy GPT arqyly oryndaityn boldy. Bul – qaýipti úrdis. Bala aqparatty saralamaidy, jai ǵana kóshiredi. Ýaqyt óte kele ol óz oiyn qurai almaityn, taldaý jasai almaityn tutynýshyǵa ainalady. Sondyqtan biz GPT-di zertteý quraly retinde qoldanýdy usynamyz. Mysaly, GPT bergen jaýapty synypta taldap, onyń qai tusy durys, qai jeri qate ekenin birge qarastyramyz. Bul tásil oqýshynyń syni oilaýyn damytady», – deidi ustaz Bulbul Baqythan.
Bala – basty rólde, GPT – kómekshi
Al psiholog Áliia Bazarbaidyń aitýynsha, balanyń tanym qabileti men kognitivtik júiesi únemi jattyǵýdy qajet etedi. Al jasandy intellekt júieleri bul protsesti jeńildetip jiberedi, tipti ainalyp ótýge itermeleidi.
Foto: Áliia Bazarbaidyń jeke muraǵatynan
«Bala «men oilanyp kórem» emes, «men surap kóreiin» degenge daǵdylanyp barady. Ásirese bastaýysh jáne orta jastaǵy balalar úshin bul – óte qaýipti. Sebebi mi logikalyq oilaý, sebep-saldar bailanysyn qurý, sheshim qabyldaý arqyly damidy. Daiyn jaýaptar balanyń bul daǵdylaryn álsiretedi. Sondyqtan biz GPT-di balanyń «oiyn serigi» emes, «oiyna serpin beretin» qural retinde paidalanǵan jón dep sanaimyz», – deidi psiholog Áliia Bazarbai.
Iá, jasandy intellekt – zaman talaby. Biraq ol balanyń ornyna oilamaýy tiis. GPT – tek kómekshi, al basty rólde balanyń ózi bolýy kerek. Tehnologiiany shekteýdiń ornyna, ony tiimdi paidalanýdy úiretý – ata-ana men muǵalimniń basty mindeti. Sonda ǵana jańa býyn tehnologiianyń tutynýshysy emes, onyń sanaly qoldanýshysy bola alady.
Aqbota Musabekqyzy
