Keshe bileýshi partiianyń Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵyna arnalǵan mańyzdy is-sharasynyń biri - «Qazaqstannyń partiialyq - saiasi júiesiniń evoliýtsiiasy: syn-qaterler, jetistikter men perspektivalar» atty halyqaralyq forým jumysyn bastady. Forýmǵa AQSh, Ázirbaijan, Ispaniia, Qytai, Ózbekstan, Resei, Túrkiia, Ulybritaniia jáne basqa elderdiń saiasi partiialarynyń ýákilderi, memlekettik organdar men halyqaralyq uiymdardyń ókilderi, sheteldik jáne otandyq sarapshylar qatysýda. Osy ýaqytqa deiin osyndai keń kólemde 15 memleket pen 600 qatysýshysy bar quramda partioma jaǵdaiy men damý bolashaǵyna qatysty forým ótpegenin eskersek, is-sharanyń salmaǵy men mańyzyn baǵamdai berińiz.
Sonymen, uiymdastyrýshylar tarapynan ýaqyty sátti qoiylǵan Forýmnyń Plenarlyq otyrysynda qatysýshylardy quttyqtaǵan «Nur Otan» partiiasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary Baýyrjan Baibek jiyn Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy qarsańynda ótip jatqanyn erekshe atap, osy jyldar ishinde jetken elimizdiń tolaǵai tabystary men jetistikterine toqtaldy.
Osy jerde forým barysynda ásirese Qazaqstannyń syrtqy saiasat salasyndaǵy tabystaryna Aziialyq saiasi partiialardyń halyqaralyq konferentsiiasynyń bas hatshysy Cho Bion Chje: «Eýraziianyń ortalyǵynda bola otyryp, sizderdiń el kópvektorly syrtqy saiasat júrgizdi, sonyń arqasynda Qazaqstan tek kórshilerimen ǵana emes, Batys elderimen de jaqsy qarym-qatynasta. Qazaqstan halyqaralyq uiymdarmen, basqa taraptarmen óte syndarly dialog qurdy. Osylaisha, «Nur Otan» partiiasy halyqaralyq qatynastardyń lokomotivi qyzmetin atqarýda. Endigi mindet - pandemiia týdyrǵan qiyndyqtardy jeńý. Bilik partiiasy aldaǵy ýaqytta da tabysty ishki saiasat júrgizetinine senimdimin. Bul forým jahandyq syn-qaterlerdi joiýǵa baǵyttalǵan pikirtalas ornatýǵa tamasha múmkindikter beredi dep oilaimyn» dep atap ótkenin basa aitqym keledi.
Ary qarai «Nur Otan» partiiasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary Baýyrjan Baibek:
Táýelsizdik jyldarynda ústem saiasi kúsh - «Nur Otan» partiiasy qurǵan kóppartiialyq júieniń mańyzyna elimizdiń Tuńǵysh Prezidenti - Elbasynyń saiasi partiialardy institýttandyrý boiynsha júrgizgen dáiekti reformalary men «Nur Otan» partiiasyn qurýdaǵy N.Nazarbaevtyń saiasi kóshbasshylyq róli men fenomenine taldaý jasady.
Elimizdegi partiialyq júieniń qalyptasýyn saralai kele 3 negizgi kezeńge:
- Birinshi onjyldyq - kóppartiialyq júieniń quqyqtyq nyǵaiýy, partiialardy institýttandyrý kezeńi.
- Ekinshi onjyldyq - partiialardyń sapaly nyǵaiýy, majoritarlyq sailaý júiesinen proportsionaldy sailaý júiesine kezeń-kezeńimen kóshý kezeńi.
- Úshinshi onjyldyq - basym saiasi kúshke ie kóppartiialyq júieniń qazaqstandyq modeliniń qalyptasýy dep bólip, osy jyldar ishinde bileýshi partiia qol jetkizgen, engizgen tabystar men jetistikterge erekshe toqtalyp ótti.
Forýmnyń birinshi kúni sheteldik Tsian Hýnshan, Tair Býdagov, Kýrt Ýeldon, Efkan Ala, Richard Merfi, Andrei Klimov syndy sarapshylar «Nur Otan» partiiasynyń demokratiia men ortaq qundylyqtardy damytýdaǵy jetistikteri týraly óz áserlerimen bólisti. Mysaly, Britan Konservativtik partiiasynyń ókili, Lordtar palatasynyń múshesi Djeims Ýorton «bileýshi partiia ótkizgen praimeriz, partiialyq tizimderge kvota berýdiń genderlik saiasaty bolashaqqa baǵyttalǵan josparlardyń aiǵaǵy» dep joǵary baǵa berdi.
Búgin forýmnyń «Saiasi partiialar jáne azamattyq qoǵam: aimaqtyq aspekt», «Áielder men jastardyń saiasi protsesterge qatysýyn arttyrý», «Sailaý jáne jańa ýaqyt: álemdik tájiribe jáne Qazaqstan» atty qyzyqty sessiialardyń ótýin taǵatsyzdana kútip otyrmyz!
Merýert Týlebaeva
