Birikken Ulttar Uiymynyń Bas Assambleiasy Semei óńiriniń halqyn saýyqtyrý, qorshaǵan ortasyn qalpyna keltirý jáne ekonomikasyn damytý maqsatyndaǵy Halyqaralyq yntymaqtastyq pen qyzmetti úilestirý týraly Qazaqstan bastamashylyq etken qarardy biraýyzdan qabyldady.
Bul týraly "Ult aqparat" QR Syrtqy ister ministrliginiń resmi saityna silteme jasap habarlaidy.
Qujatta Halyqaralyq qaýymdastyqqa Qazaqstanǵa zardap shekken halyqty emdeý jónindegi arnaiy baǵdarlamalardy ázirleýge jáne júzege asyrýǵa, Semei óńirindegi ekonomikalyq ósý men ornyqty damýdy qamtamasyz etý jónindegi kúsh-jigerge kómek kórsetýge shaqyrý jazylǵan. Atalmysh qujatta Qazaqstan Úkimetiniń Semei óńiriniń qajettilikterin qanaǵattandyrýǵa járdemdesý úshin resýrstar bólýdegi mańyzdy róli tanylady.
Halyqaralyq Qaýymdastyq ókilderiniń rekordtyq sany Qazaqstan halqymen yntymaq bildirdi – BUU-ǵa múshe 118 memleket qarar jobasynyń teń avtorlary boldy. Qazaqstan Respýblikasynyń Syrtqy ister ministrligi qarardyń teń avtorlary retinde, BUU-ǵa múshe memleketterge óz alǵysyn bildiredi.
Bul qarardy BUU onynshy ret qabyldady. Ol alǵash ret 1998 jyly BUU Bas Assambleiasynyń 52-sessiiasynda maquldanǵan. Semei óńiri boiynsha qabyldanǵan qarar halyqaralyq qoǵamdastyqtyń adamdardyń, ásirese balalardyń jáne basqa da osal toptardyń ómiri men densaýlyǵy úshin iadrolyq synaqtar saldarynyń uzaq merzimdi sipatyna Qazaqstannyń eleýli alańdaýshylyǵyn moiyndaýynyń aiqyn bir dáleli.
QR Tuńǵysh Prezidenti - Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Qazaqstan 1991 jyly álemdegi eń iri iadrolyq poligon – Semei synaq poligonyn japty, onda 1949 jyldan 1989 jylǵa deiin 458 atmosferalyq jáne jerasty jarylystary synaqtan ótkizilgen. Osy iadrolyq synaqtardan zardap shekken aimaq 300 000 sharshy shaqyrymnan asady, al zardaptardyń aýqymy asa qaiǵyly.
Millionnan astam adam bul synaqtardyń qurbany boldy. Radiatsiia onda turatyn adamdardyń immýndyq júiesin álsiretti. Keiinnen onkologiialyq aýrýlardyń kórsetkishteri artyp, emdeý quny men aýrýlardyń uzaqtyǵy artty. Iadrolyq synaqtardyń ziiandy áseri urpaqtan-urpaqqa berilip keledi.
Qazaqstan halyqaralyq qoǵamdastyqtyń, sonyń ishinde BUU men donor elderdiń kómegimen iadrolyq tragediianyń teris saldarymen úsh onjyldyq boiy kúres júrgizip keledi.
Qarardyń birlesken avtorlarynyń tizimi: Avstraliia, Aýstriia, Ázerbaijan, Aljir, Argentina, Armeniia, Aýǵanstan, Bangladesh, Bahrein, Belarýs, Beliz, Benin, Bolgariia, Boliviia, Býrkina-Faso, Býtan, Ulybritaniia, Venesýela, Shyǵys Timor, Vetnam, Gaiti, Gana, Gvatemala, Gvineia, Gvineia-Bisaý, Germaniia, Gondýras, Grekiia, Grýziia, Dominikan Respýblikasy, Zimbabve, Izrail, Úndistan, Indoneziia, Iordaniia, Irak, Iran, Ispaniia, Italiia, Kambodja, Kamerýn, Kanada, Qatar, Keniia, Kiribati, Kolýmbiia, Kot-d'Ivýar, Kosta-Rika, Kýveit, Qyrǵyz Respýblikasy, Kýba, Laos, Latviia, Lesoto, Livan, Liviia, Mavritaniia, Majarstan, Malavi, Malaiziia, Maldiv, Marokko, Marshall araldary, Mikroneziia, Moldova, Monako, Mońǵoliia, Mianma, Naýrý, Nepal, Nigeriia, Nikaragýa, Koreia Respýblikasy, Niger Respýblikasy, Rýanda, Rýmyniia, BAÁ, Oman, Pákistan, Palaý, Paragvai, Perý, Polsha, Salvador, San-Tome jáne Prinsipi, Saýd Arabiiasy, Senegal, Sent-Vinsent jáne Grenadinder, Singapýr, Siriia, Solomon araldary, Sýdan, Pákistan, Sýrinam, AQSh, Tájikstan, Tailand, Togo, Tonga, Tývalý, Týnis, Túrkiia, Túrikmenstan, Ózbekstan, Ýganda, Fidji, Filippin, Frantsiia, Ortalyq Afrika Respýblikasy, Chad, Shvetsiia, Ekvador, Ekvatorlyq Gvineia, Eritreia, Efiopiia, Ońtústik Afrika, Iamaika, Japoniia.
