Keshe Premer-ministr Asqar Mamin ótkizgen qazaq tili álipbiin latyn grafikasyna kóshirý jónindegi ulttyq komissiia otyrysynda jetildirilgen jańa latyn álipbii nusqasy tanystyryldy. Osyǵan bailanysty filologiia ǵylymdarynyń kandidaty, orfografiialyq jumys tobynyń múshesi Gúlfar Mamyrbek «Bir dybys – bir tańba» printsipine bailanysty pikirin bildirdi.
Álipbide «bir dybys – bir tańba» printsipi negizge alynǵan. Bul ǵylymi printsip jalpy túrki tilderiniń, onyń ishinde qazaq tiliniń tabiǵatynan shyqqan. Álipbi túzýde bul printsip qatań saqtalýy kerek. Sondyqtan túrki tilderiniń álipbilerinde osy printsip meilinshe saqtalady. Eger ol printsip saqtalmasa, onda jazý júiesi men dástúrine aitarlyqtai nuqsan keledi.
Osy printsipti saqtaý úshin qazaq álipbiin túzýde digraftar, trigraftar qoldanylmaidy. Eki, úsh nemese odan da kóp tańbalar arqyly bir dybysty berý negizinen roman, german tilderine tán. Sondyqtan aǵylshyn, frantsýz t.b. tilder úshin bir dybysty birneshe tańbamen berý - tabiǵi protsess.
Álipbi tujyrymdamasy
Álipbidiń bul jańa nusqasynda ony daiyndaýshylar tek ǵana ǵylymi printsipterge súiendi. Álipbidiń ǵylymi negizdiligi onyń qazaq tiliniń tól tabiǵatyn saqtaýǵa da, álipbi túzýdiń halyqaralyq printsipterine súienýge de múmkindik berdi. Álipbi jasaýdaǵy osyndai ustanymnyń 3 mańyzdy jaǵy bar.
Birinshiden, bul álipbi qoldanysqa engende qazaq tiliniń tabiǵi bailyǵy men beineliligi tolyq saqtalady. Ekinshiden, álipbi halyqaralyq tájiribelerge, onyń ishinde Halyqaralyq fonetikalyq álipbidiń tańbalyq bazasyna qurylǵandyqtan, onyń álemdegi tanymaldylyǵy joǵary. Sondyqtan da álipbidiń bul nusqasy álemniń elýge jýyq memleketinde turatyn qazaqtardyń paidalanýyna qolaily bolady. Sonyń nátijesinde, bul álipbidi dúniejúzi qazaqtarynyń ortaq álipbii deýge negiz bar. Úshinshiden, jetildirilgen álipbi nusqasy IT tehnologiialarǵa tolyq sáikes keledi. Álipbige alynǵan tańbalardyń barlyǵy UNICODE júiesinde qoldanylady.
