Búgin jyr alyby Jambyldyń týǵanyna 175 jyl toldy

Búgin jyr alyby Jambyldyń týǵanyna 175 jyl toldy

Búgin jyr alyby Jambyldyń (1846-1945) týǵanyna 175 jyl toldy. Osy oraida Qazaqstanda aqynnyń mereitoiyn jappai merekeleý júrip jatyr, dep habarlaidy «Ult aqparat».

Atap aitqanda, Qazaqstan Prezidenti mereitoilyq is-sharalardyń joǵary uiymdastyrýshylyq jáne mazmundyq deńgeiin qamtamasyz etý úshin «Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyq mereitoiyn daiyndaý jáne ótkizý jónindegi memlekettik komissiia qurý týraly» arnaiy Jarlyq qabyldaǵany belgili.

Jaqynda Qazaqstan Respýblikasynyń Memlekettik hatshysy Qyrymbek Kósherbaevtyń tóraǵalyǵymen Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyq mereitoiyn daiyndaý jáne ótkizý jónindegi memlekettik komissiianyń alǵashqy otyrysy ótti.

Talqylaý qorytyndysy boiynsha memlekettik komissiia mereitoilyq is-sharalardyń jalpyrespýblikalyq josparyn maquldady jáne bekitti. Mereitoilyq jyl ishinde respýblika boiynsha 500-ge jýyq áleýmettik, imidjdik, ǵylymi, tanymdyq is-sharalar ótkiziledi. Budan bólek, aqyn ómirinen derekti film túsirý, óleńderiniń jańa jinaqtaryn shyǵarý, aitystar men ádebi konkýrstardy, kitap kórmelerin uiymdastyrý, mereitoilyq moneta, poshta markasyn ázirleý jáne basqa da sharalar ótkizý kózdelip otyr.

Memlekettik hatshy Úkimetke jalpyrespýblikalyq jospardyń sapaly oryndalýyn jáne mereitoilyq is-sharalardyń aqparattyq turǵydan jan-jaqty súiemeldenýin qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Oblystardyń, Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalarynyń ákimderine Jambyl Jabaevtyń mereitoiyn merekeleý jónindegi óńirlik josparlardy ázirlep, bekitýdi jáne olardyń oryndalýyn qadaǵalaýdy mindettedi.

Birneshe kúnnen beri elimizdegi jáne shet elderdegi qalalar men eldi mekenderde Jambyl Jabaevtyń eskertkishteri men biýstterine gúl shoqtary qoiyldy, árqily mádeni sharalar ótkizildi.

Aita keteiik, osy aptada Ýkraina astanasy Kievte qazaq aqyny Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyq mereitoiy qarsańynda poeziia oqýlary ótti.

Is-sharaǵa qatysýshylar J.Jabaevtyń qazaq, ýkrain jáne orys tilderindegi óleńderin jatqa oqyp, ómirbaianyn aityp berdi.

26 aqpan kúni elordada J. Táshenov jáne Amman kósheleriniń qiylysynda Jambyl Jabaevtyń eskertkishine gúl shoǵyn qoiý rásimi ótti.

Sonymen qatar Taraz qalasyndaǵy «Balasaǵun» kontsert zalynda ótken jyr alyby Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyq mereitoiyna arnalǵan «Jambyl – meniń jai atym, halyq – meniń shyn atym» atty respýblikalyq aitys máresine jetti.

Ǵasyr jasaǵan Jambyl babamyz ben elimizdiń birqatar tulǵalaryn, Táýelsizdigimizdiń 30 jyldyǵyn jyryna arqaý etken aqyndar jaqsy aitys jasai bildi.

Osy aptada elordada aqynnyń 175 jyldyq mereitoiyna arnalǵan is-sharalar uiymdastyryldy.

Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Memlekettik akademiialyq qazaq mýzykalyq drama teatryndaǵy mereitoilyq jyldyń saltanatty ashylýyna Memlekettik hatshy Qyrymbek Kósherbaev, mádeniet jáne ǵylym qairatkerleri, Almaty jáne Jambyl oblystarynyń delegatsiialary keldi.

«Jambyldyń biylǵy mereitoiynda aitýly aqynnyń ómiri men shyǵarmashylyǵyn jalpy ult maqtanyshy retinde ǵana qarastyrmai, jas urpaqtyń tarihi tanymyn keńeitip, otansúigishtikke táribeleýdiń yqpaldy quralyna ainaldyrý mejelenip otyr», - dedi QR Mádeniet jáne sport ministri Aqtoty Raiymqulova.

Merekelik kontsertte Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Memlekettik akademiialyq qazaq mýzykalyq drama teatry men «Astana Opera» memlekettik opera jáne balet teatrynyń simfoniialyq orkestriniń artisteri kórermenderge «Jyr alyby - Jambyl» atty teatrlandyrylǵan qoiylymyn usyndy. Uly aqynnyń baǵa jetpes murasyn, ózindik ereksheligi men darynyn ashyp kórsetetin ádebi-mýzykalyq kompozitsiiada onyń ataqty aitystary men áigili «Keń baitaq Qazaqstanym», «Aqyndarǵa arnaý», «Kúláshqa», «Leningradtyq órenim!» jáne t.b. shyǵarmalary oqyldy.

Jabaev Jambyl jasynan óleń-jyrǵa qanyp ósken, óz anasy Uldannyń aqyndyq talantyn boiyna sińirgen, «Meniń pirim - Súiinbai...» dep Jambyldyń ózi jyrǵa qosqandai, Súiinbai Aronuly siiaqty jyr dańǵylynan tálim-tárbie alǵan.

Uly jyraý qazaq halqyn, onyń poeziiasyn búkil álemge jariia etti. 1938 jyly Jambyldyń shyǵarmashylyq óneriniń 75 jyldyǵyn toilaǵanda, oǵan álemniń ár túkpirinen quttyqtaýlar keldi. Romen Rollan, Martin Andersen, Nekse, Katarina Sýsanna Prichard siiaqty ataqty sýretkerler Jambyl poeziiasyna óte joǵary baǵa berdi. Jambyl týraly júzdegen óleń-jyrlar jazyldy. 20-ǵasyrdaǵy halyq aqyndaryna Jambyldyń áseri óte zor boldy.

Jambyldyń esimi Qazaqstannyń bir oblysyna, birneshe aýdandarǵa, birqatar eldi mekenderge, mekemeler men oqý oryndaryna, óner ordalaryna, mektepterge, kóshelerge berilgen. Qazaq halqy Jambyldyń 100 jyldyq, 125 jyldyq, 150 jyldyq, 160 jyldyq toilaryn halyqaralyq deńgeide saltanatty túrde atap ótti. Jalpy, aqynnyń shyǵarmalary dúniejúzinde qyryqtan astam tilge aýdarylǵan. Elimizde Jambyl aqynnyń 170 jyldyǵyna arnalǵan túrli sharalar uiymdastyryldy.