QR Úkimetiniń alańynda ótken baspasóz konferentsiiasynda QR eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vitse-ministri Svetlana Jaqypova ómirde qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan qazaqstandyqtardyń borysh júktemesin azaitý boiynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly aityp berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
S. Jaqypova aitqandai, memleket esebinen zaimdary men nesieleri boiynsha qaryzdy óteý múmkindigin qazaqstandyqtar elektrondy úkimet portalynyń basty betinde ornalasqan «Borysh júktemesin azaitý boiynsha baǵdarlamaǵa qatysý úshin statýsyn tekserý» elektrondy servisiniń kómegine naqtylai alady. Ol úshin ETsQ qajet.
«Egov portalynda statýsty anyqtaý boiynsha servis uiymdastyryldy. Adam óziniń ETsQ arqyly kirip, portalǵa tirkeledi de, JSN kórip, jaýap ala alady», — dep túsindirdi eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vitse-ministri.
Onyń aitýynsha, budan ári búginde týyndap jatqan máselelerge bailanysty servisti jetildirý kózdelgen.
«Qandai da bir sanatqa jatqyzylǵanymen, azamattardyń óz statýsyn anyqtai almaýyna bailanysty shaǵymdar bar. Eger adam óziniń osy sanatqa jatatynyn negizdei alsa, onda tizim tolyqtyrylatyn bolady. AHAJ derekter bazasy tsifrlyq formatqa 2008 jyly kóshirilgenin, biraq 2008 jylǵa deiin jasalǵan azamattyq jaǵdai aktileri baryn jáne olardyń tsifrlandyrylmaǵanyn, sondyqtan derekter bazasynda joqtyǵyn eskerý qajet. Bul jaǵdaida azamattar AHAJ bólimine baryp, óziniń neke týraly kýáligin tsifrlandyrýy qajet. Osylaisha, ózektendirý rejiminde biz osy azamat týraly málimetter alamyz, al borysh júktemesin azaitý týraly tizimder tolyqtyrylatyn bolady», — dep túsindirdi S. Jaqypova.
Máselen, bir jáne/nemese eki ata-anasynan aiyrylǵan azamat neke týraly nemese týý týraly kýáligin tsifrlandyrý úshin Bilim jáne ǵylym ministrligine, al zańdy nekede turatyn otbasy múshesi - Ádilet ministrligine júginýi tiis.
«Eger 29 jasqa deiingi jetim adam ózin portaldaǵy tizimnen tappaǵan bolsa, ol ózin tizimge engizý úshin BǴM-ge jazbasha túrde júgine alady. Bul rette ol ata-anasynyń qaitys bolǵany týraly kýálikti jáne týý týraly kýáligin qosymsha usynýy tiis. Osylaisha, BǴM onlain rejimde tizimdi bizge beredi, al biz olardy portalda tolyqtyratyn bolamyz», — dep túsindirdi vitse-ministr.
Qazirgi kezde qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan jáne óziniń nesielik mindettemelerin oryndai almaityn azamattar sanatynda kópbalaly otbasylar, múgedek balalardy tárbielep otyrǵan otbasylar men jalǵyz asyraýshysynan aiyrylǵan otbasylar, ataýly áleýmettik kómekti alatyndar, jetim balalar bar.
Bankter men shaǵyn qarjylyq uiymdardan kepildiksiz tutynýshylyq nesie alǵan barlyq azamattar úshin 2019 jylǵy 1 shildedegi jaǵdai boiynsha eseptelgen aiyppuldar men ósimpuldardy esepten shyǵarý júrgiziletin bolady.
«Bizdi maqsatymyz - ómirde qiyn jaǵdaiǵa ushyraǵan qazaqstandyqtarǵa kómektesý, olarǵa óz otbasylarynyń qarjylyq jaǵdaiyn jaqsartýǵa múmkindik berý. Bir rettik aktsiia retinde tikelei jáne ataýly qarjylai kómek túrinde osy sanatqa jatatyn árbir qaryz alýshy úshin ekinshi deńgeili bankter men shaǵyn qarjylyq uiymdarda jalpy kólemi 300 myń teńgege deiingi negizgi qaryz ben oǵan eseptelgen syiaqy óteletin bolady», — dedi S. Jaqypova.
Bul rette aǵymdaǵy jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdai boiynsha jalpy qaryz kólemi 3 mln teńgeden aspaýy tiis. Eger zaim kólemi 300 myń teńgeden asatyn bolsa, onda olardyń qaryzynyń bir bóligi 300 myń teńge kóleminde óteletin bolady.
Vitse-ministr atap ótkendei, jeke tulǵalardyń tóleý merzimi 90 kúnnen asyp ketken barlyq kepildiksiz tutynýshylyq zaimdary boiynsha nesielerdi berý men qyzmet kórsetýge qatysty komissiialar jáne basqa tólemderdi esepteýge tyiym salý engiziledi.
«Ministrlik basqa da ókiletti organdarmen birlesip derekter bazasyn tekserdi, atalǵan sanattarǵa jatatyn tulǵalardyń jeke derekteri aiqyndaldy. Búginde nesie biýrosyna 2 mln 289 myńnan astam adamnyń málimetteri berilgen. Sany anyqtaldy, tizimder berildi», — dedi ol.
Tizimder biregeiligine tekserilip, Ulttyq bank men Memleketik nesie biýrosyna berildi. Ulttyq bank óz tarapynan tiisti jumystar júrgizdi, onyń ishinde nesieleri joq adamdardy, jalpy qaryz kólemi 3 mln teńgeden asatyndardy jáne zaimdary kollektorlyq uiymdarǵa berilgenderdi tizimnen shyǵardy.
«Problemaly nesieler qory ekinshi deńgeili banktermen kelisimsharttar jasaidy. Búginde nesieleri óteletin 507 myńǵa jýyq adam anyqtaldy», — dedi S. Jaqypova.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vitse-ministri atap ótkendei, bul rette bir adamda 3 mln teńgeden aspaityn kólemde 2-3 nesiesi bolýy múmkin.
«Qoǵamda eger erli-zaiyptylardyń ekeýinde de nesie bolǵan jaǵdaida ol qalai óteledi degen suraq jii týyndaidy. Tiisinshe, ereje boiynsha eger Jarlyq sharttaryna sai kelse, ekeýiniń de nesiesi óteledi», — dedi S. Jaqypova.
Eske salaiyq, 2019 jyly 26 maýsymda QR Prezidenti Q. Toqaev ómirde qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan Qazaqstan azamattarynyń borysh júktemesin azaitý boiynsha ýaqytyly kómek kórsetý úshin bir rettik tártippen ekinshi deńgeili bankter men shaǵyn qarjylyq uiymdardan alǵan kepildiksiz tutynýshylyq qaryzdaryn óteý boiynsha sharalar qabyldaýdy tapsyrǵan edi.
