قر ٷكٸمەتٸنٸڭ الاڭىندا ٶتكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ سۆەتلانا جاقىپوۆا ٶمٸردە قيىن جاعدايعا تاپ بولعان قازاقستاندىقتاردىڭ بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
س. جاقىپوۆا ايتقانداي, مەملەكەت ەسەبٸنەن زايمدارى مەن نەسيەلەرٸ بويىنشا قارىزدى ٶتەۋ مٷمكٸندٸگٸن قازاقستاندىقتار ەلەكتروندى ٷكٸمەت پورتالىنىڭ باستى بەتٸندە ورنالاسقان «بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋ بويىنشا باعدارلاماعا قاتىسۋ ٷشٸن ستاتۋسىن تەكسەرۋ» ەلەكتروندى سەرۆيسٸنٸڭ كٶمەگٸنە ناقتىلاي الادى. ول ٷشٸن ەتسق قاجەت.
«Egov پورتالىندا ستاتۋستى انىقتاۋ بويىنشا سەرۆيس ۇيىمداستىرىلدى. ادام ٶزٸنٸڭ ەتسق ارقىلى كٸرٸپ, پورتالعا تٸركەلەدٸ دە, جسن كٶرٸپ, جاۋاپ الا الادى», — دەپ تٷسٸندٸردٸ ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇدان ەرٸ بٷگٸندە تۋىنداپ جاتقان مەسەلەلەرگە بايلانىستى سەرۆيستٸ جەتٸلدٸرۋ كٶزدەلگەن.
«قانداي دا بٸر ساناتقا جاتقىزىلعانىمەن, ازاماتتاردىڭ ٶز ستاتۋسىن انىقتاي الماۋىنا بايلانىستى شاعىمدار بار. ەگەر ادام ٶزٸنٸڭ وسى ساناتقا جاتاتىنىن نەگٸزدەي السا, وندا تٸزٸم تولىقتىرىلاتىن بولادى. احاج دەرەكتەر بازاسى تسيفرلىق فورماتقا 2008 جىلى كٶشٸرٸلگەنٸن, بٸراق 2008 جىلعا دەيٸن جاسالعان ازاماتتىق جاعداي اكتٸلەرٸ بارىن جەنە ولاردىڭ تسيفرلاندىرىلماعانىن, سوندىقتان دەرەكتەر بازاسىندا جوقتىعىن ەسكەرۋ قاجەت. بۇل جاعدايدا ازاماتتار احاج بٶلٸمٸنە بارىپ, ٶزٸنٸڭ نەكە تۋرالى كۋەلٸگٸن تسيفرلاندىرۋى قاجەت. وسىلايشا, ٶزەكتەندٸرۋ رەجيمٸندە بٸز وسى ازامات تۋرالى مەلٸمەتتەر الامىز, ال بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋ تۋرالى تٸزٸمدەر تولىقتىرىلاتىن بولادى», — دەپ تٷسٸندٸردٸ س. جاقىپوۆا.
مەسەلەن, بٸر جەنە/نەمەسە ەكٸ اتا-اناسىنان ايىرىلعان ازامات نەكە تۋرالى نەمەسە تۋۋ تۋرالى كۋەلٸگٸن تسيفرلاندىرۋ ٷشٸن بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنە, ال زاڭدى نەكەدە تۇراتىن وتباسى مٷشەسٸ - ەدٸلەت مينيسترلٸگٸنە جٷگٸنۋٸ تيٸس.
«ەگەر 29 جاسقا دەيٸنگٸ جەتٸم ادام ٶزٸن پورتالداعى تٸزٸمنەن تاپپاعان بولسا, ول ٶزٸن تٸزٸمگە ەنگٸزۋ ٷشٸن بعم-گە جازباشا تٷردە جٷگٸنە الادى. بۇل رەتتە ول اتا-اناسىنىڭ قايتىس بولعانى تۋرالى كۋەلٸكتٸ جەنە تۋۋ تۋرالى كۋەلٸگٸن قوسىمشا ۇسىنۋى تيٸس. وسىلايشا, بعم ونلاين رەجيمدە تٸزٸمدٸ بٸزگە بەرەدٸ, ال بٸز ولاردى پورتالدا تولىقتىراتىن بولامىز», — دەپ تٷسٸندٸردٸ ۆيتسە-مينيستر.
قازٸرگٸ كەزدە قيىن جاعدايعا تاپ بولعان جەنە ٶزٸنٸڭ نەسيەلٸك مٸندەتتەمەلەرٸن ورىنداي المايتىن ازاماتتار ساناتىندا كٶپبالالى وتباسىلار, مٷگەدەك بالالاردى تەربيەلەپ وتىرعان وتباسىلار مەن جالعىز اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان وتباسىلار, اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸ الاتىندار, جەتٸم بالالار بار.
بانكتەر مەن شاعىن قارجىلىق ۇيىمداردان كەپٸلدٸكسٸز تۇتىنۋشىلىق نەسيە العان بارلىق ازاماتتار ٷشٸن 2019 جىلعى 1 شٸلدەدەگٸ جاعداي بويىنشا ەسەپتەلگەن ايىپپۇلدار مەن ٶسٸمپۇلداردى ەسەپتەن شىعارۋ جٷرگٸزٸلەتٸن بولادى.
«بٸزدٸ ماقساتىمىز - ٶمٸردە قيىن جاعدايعا ۇشىراعان قازاقستاندىقتارعا كٶمەكتەسۋ, ولارعا ٶز وتباسىلارىنىڭ قارجىلىق جاعدايىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرۋ. بٸر رەتتٸك اكتسييا رەتٸندە تٸكەلەي جەنە اتاۋلى قارجىلاي كٶمەك تٷرٸندە وسى ساناتقا جاتاتىن ەربٸر قارىز الۋشى ٷشٸن ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر مەن شاعىن قارجىلىق ۇيىمداردا جالپى كٶلەمٸ 300 مىڭ تەڭگەگە دەيٸنگٸ نەگٸزگٸ قارىز بەن وعان ەسەپتەلگەن سىياقى ٶتەلەتٸن بولادى», — دەدٸ س. جاقىپوۆا.
بۇل رەتتە اعىمداعى جىلعى 1 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا جالپى قارىز كٶلەمٸ 3 ملن تەڭگەدەن اسپاۋى تيٸس. ەگەر زايم كٶلەمٸ 300 مىڭ تەڭگەدەن اساتىن بولسا, وندا ولاردىڭ قارىزىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ 300 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە ٶتەلەتٸن بولادى.
ۆيتسە-مينيستر اتاپ ٶتكەندەي, جەكە تۇلعالاردىڭ تٶلەۋ مەرزٸمٸ 90 كٷننەن اسىپ كەتكەن بارلىق كەپٸلدٸكسٸز تۇتىنۋشىلىق زايمدارى بويىنشا نەسيەلەردٸ بەرۋ مەن قىزمەت كٶرسەتۋگە قاتىستى كوميسسييالار جەنە باسقا تٶلەمدەردٸ ەسەپتەۋگە تىيىم سالۋ ەنگٸزٸلەدٸ.
«مينيسترلٸك باسقا دا ٶكٸلەتتٸ ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ دەرەكتەر بازاسىن تەكسەردٸ, اتالعان ساناتتارعا جاتاتىن تۇلعالاردىڭ جەكە دەرەكتەرٸ ايقىندالدى. بٷگٸندە نەسيە بيۋروسىنا 2 ملن 289 مىڭنان استام ادامنىڭ مەلٸمەتتەرٸ بەرٸلگەن. سانى انىقتالدى, تٸزٸمدەر بەرٸلدٸ», — دەدٸ ول.
تٸزٸمدەر بٸرەگەيلٸگٸنە تەكسەرٸلٸپ, ۇلتتىق بانك مەن مەملەكەتٸك نەسيە بيۋروسىنا بەرٸلدٸ. ۇلتتىق بانك ٶز تاراپىنان تيٸستٸ جۇمىستار جٷرگٸزدٸ, ونىڭ ٸشٸندە نەسيەلەرٸ جوق ادامداردى, جالپى قارىز كٶلەمٸ 3 ملن تەڭگەدەن اساتىنداردى جەنە زايمدارى كوللەكتورلىق ۇيىمدارعا بەرٸلگەندەردٸ تٸزٸمنەن شىعاردى.
«پروبلەمالى نەسيەلەر قورى ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەرمەن كەلٸسٸمشارتتار جاسايدى. بٷگٸندە نەسيەلەرٸ ٶتەلەتٸن 507 مىڭعا جۋىق ادام انىقتالدى», — دەدٸ س. جاقىپوۆا.
ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ اتاپ ٶتكەندەي, بۇل رەتتە بٸر ادامدا 3 ملن تەڭگەدەن اسپايتىن كٶلەمدە 2-3 نەسيەسٸ بولۋى مٷمكٸن.
«قوعامدا ەگەر ەرلٸ-زايىپتىلاردىڭ ەكەۋٸندە دە نەسيە بولعان جاعدايدا ول قالاي ٶتەلەدٸ دەگەن سۇراق جيٸ تۋىندايدى. تيٸسٸنشە, ەرەجە بويىنشا ەگەر جارلىق شارتتارىنا ساي كەلسە, ەكەۋٸنٸڭ دە نەسيەسٸ ٶتەلەدٸ», — دەدٸ س. جاقىپوۆا.
ەسكە سالايىق, 2019 جىلى 26 ماۋسىمدا قر پرەزيدەنتٸ ق. توقاەۆ ٶمٸردە قيىن جاعدايعا تاپ بولعان قازاقستان ازاماتتارىنىڭ بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋ بويىنشا ۋاقىتىلى كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن بٸر رەتتٸك تەرتٸپپەن ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر مەن شاعىن قارجىلىق ۇيىمداردان العان كەپٸلدٸكسٸز تۇتىنۋشىلىق قارىزدارىن ٶتەۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى تاپسىرعان ەدٸ.
