Foto: Egemen.kz
Depýtat Ashat Aimaǵambetovtyń pikirinshe, memlekettik biýdjettiń tapshylyǵy taǵy birneshe máselemen bailanysty: memlekettik qaryz, ártúrli qorlardyń «ekinshi biýdjet» retinde paida bolýy, tiimsiz biýdjetaralyq qarym-qatynastar jáne biýdjettik tártiptiń álsizdigi. Bul týraly ol Telegram arnasynda jazdy.
Aimaǵambetov memlekettik qaryz jáne ony qoǵam tarapynan baqylaý máselesi áli de sheshilmei jatqanyna nazar aýdardy. Aitýynsha, bizge syrtqy jáne ishki qaryzdardyń qatań ashyqtyǵyn jáne baqylaýyn qamtamasyz etetin júie qajet. Qaryzdyń ári qarai ósýi bizdi biýdjet daǵdarysyna ákelýi múmkin. Kodeks jobasynda bizdiń túzetýlerge qaramastan, bul másele júieli túrde sheshilmei tur.
Osydan keiin ol qai salalardaǵy qaryzdar shuǵyl sheshimdi qajet etetinine toqtaldy:
Kvazimemlekettik qaryzdar
Kvazimemlekettik qurylymdar kóbinese parlamenttik jáne qoǵamdyq baqylaýsyz iri kólemde qaryz alady. Bul jaǵdai memlekettik organdarǵa osyndai qaryzdardy Parlamentpen kelisýsiz júzege asyrýǵa múmkindik beretin lazeikaǵa ainaldy. Jańa Biýdjet kodeksi bul lazeikalardy tolyq jappaidy jáne mundai baqylaýsyz qaryzdardy shektemeidi. Úkimet qaryzdyń qaýipsiz deńgeii týraly málimdemelermen tynyshtandyrýǵa tyrysýda, biraq bul jaǵdai odan da úlken alańdaýshylyq týdyrady.
«Ekinshi biýdjet» jáne biýdjetten tys qurylǵan qorlar
«Ekinshi biýdjet» retinde jumys isteitin ártúrli qorlar Parlamenttiń jáne tipti Joǵarǵy aýdit palatasynyń jalpy qarjylyq baqylaýynan tys qyzmet etedi. Qarjylyq josparlaýdyń birtutastyǵyn qalpyna keltirý úshin olar jalpy strategiianyń bir bóligi bolyp, Parlamentke esep berýge mindetti bolýy kerek. Biýdjet biryńǵai bolýy tiis, al bul máselege qatysty bizdiń túzetýlerimiz áli de talqylaý kezeńinde.
Samuryq-Qazynadan dividendterdi biýdjetke aýdarý máselesi
Samuryq-Qazynadan biýdjetke dividendter aýdarý máselesi de áli sheshilgen joq. Dividendter biýdjetke túsip, qajet bolǵan jaǵdaida Samuryq-Qazyna kompaniialarynyń infraqurylymdyq jobalaryn qaita investitsiialaýǵa baǵyttalýy tiis.
Depýtat barlyq qarajat biýdjet arqyly ótýi kerek deidi.
"Qazirgi tańda, júzdegen milliard, tipti trillionǵa jýyq qarajat biýdjetten tys qalyp otyr deýge bolady. Bul qarajattyń bir bóligi úkimettiń tapsyrmasy boiynsha áleýmettik-mádeni nysandardy salýǵa jáne basqa da áleýmettik baǵyttarǵa jumsalady, alaida bul qarajattyń jumsalýy ashyq emes, biýdjettiń jalpy maqsattarymen bailanysty emes jáne qoǵamdyq ári biýdjettik baqylaýdan tys ótedi. Bul jerde de naqty sharalar qajet", - dep jazdy ol.
